ಅಂಗಳ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   the place adjoining a house, either enclosed or not; a yard.

2. 2.
   noun

   burning charcoal.

3. 3.
   noun

   the roof of the mouth; palate.

4. 4.
   noun

   extent from side to side; breadth; width.

5. 5.
   noun

   (loosely) the throat.

6. 6.
   noun

   a wide open field;

7. 7.
   noun

   a cartilaginous flap over the glottis; the epiglottis.

8. 8.
   noun

   ಅಂಗಳ ಹಾರಿ, ಗಗನಕ್ಕೆ ಹಾರು aŋgaḷa hāri gaganakke hāru (prov.) to try to achieve your goal gradually, but not at once; learn to leap before you actually leap; ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಹೊಲಸು ಮಾಡಿ, ಮಂಗಳನ ಕಾಟ ಅನ್ನು aŋgaḷadalli holasumāḍi maŋgaḷana kāṭa annu (prov.) to blame another for one's own folly; ತಿಂಗಳು ಹೋದರೂ ಅಂಗಳ ದಾಟಲಿಲ್ಲ tiŋgaḷu hōdarū aŋgaḷa dāṭalilla (prov.) 'there is no commensurate development with duration of time'; 'achievement falls far too short of the time taken'.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.

   ಅಂಗುಳ್, ಅಂಗುಳು, ಅಗುಳ

2. 2.
   n.

   (arch.) courtyard with or without enclosure, especially one in front of a house

3. 3.
   n.

   (fire) glowing coal [Sk. aṅgāra- M.21] = ಕೆಂಡ (keṃḍa)

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   = ಅಗಲ (My.).

2. 2.

   = ಅಂಗಳು, ಅಂಗುಳ, ಅಂಗುಳಿ, ಅಂಗುಳೆ (ಅಟ್ಟಣ) the palate of the mouth (C.; Te. ಅಂಗಿಲಿ T. ಅಣರಿ, ಅಣ್ಣ M. ಅಣ್ಣ cf. ಅಣ್ 2); [throat. ಜಗಕ್ಕೆ ಪಿತನೊಬ್ಬನೆ ಅಲ್ಲದೆ ಇಬ್ಬರೆಂದು ಬಗಳುವನ ಬಾಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪಡಿಹಾರಿ ಉತ್ತಣ್ಣಗಳ ಎಡದ ಪಾದರಕ್ಷೆಯ, ಅವನಂಗಳ ಮುಟ್ಟಿಕ್ಕುವೆನೆಂದ ಕೂಡಲ ಚನ್ನಸಂಗಮದೇವಾ Cv. 488]. ಅಂಗಳದ ಮುಳ್ಳು. = ಅಂಗುಳಿಯ ಮುಳ್ (My.).

3. 3.

   = ಅಂಗಣ etc. (ಚತ್ವರ o. r. ಚಪ್ಪರ, ಪ್ರಾಂಗಣ Nn. 143; ಚತ್ವರ, ಅಜಿರ, ಅಂಗಣ Si, 110; My.). ಹಟ್ಟಿಯ ಅಂಗಳ (ಚತ್ವರ, ಅಜಿರ, ಅಂಗಣ Si. 110). ತಲಬಾಗಿಲ ಮುನ್ದುಗಡೆ ಇರುವ ಅಂಗಳ (ಪ್ರಘಣ, ಪ್ರಘಾಣ 110). ಮನೆತಲಬಾಕಲುಮುನ್ದೆ ಇರುವ ಬಯ್ಲು, ಆಂಗಳ (ಮುಖ, ನಿಸ್ಸರಣ 113). ಪಟ್ಟಣದ ಸುತ್ತಲೂ ಪುರ ಜನಸಂಚಾರಾದಿಗಳಿಗೆ ಆಗಿ ಬಿಡಲ್ ಪಟ್ಟು ಇರುವ ಬಯ್ಲು, ಊರುಹೊ/?/ಗಣ ಅಂಗಳ (ಸನ್ನಿವೇಶ, ನಿಕರ್ಷಣ 113). ಹಿತ್ತಲ ತೋಟ, ಅಂಗಳ ತೋಟ (ಗೃಹಾರಾಮ etc. 118). ನಾಲ್ಕು ಕಡೆಯೂ ಅಭಿಮುಖಮಾಗಿ ಕೆಯ್ಸಾಲೆ ಕಟ್ಟಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗಳವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಣ್ಟು ಇರುವ ಮನೆ (ಸಂಜವನ etc. 107). ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಆಗಲಿ ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ಆಗಲಿ ಹೊಲಸು ಇರಗೊಡ ಬಾರದು (B. 4, 25). ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಹೇತು, ಮಂಗಳ ಕಷ್ಟ ಅನ್ದ ಹಾಗೆ (Prv.). [ಅಂಗ+ಕಳ?].

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   ಅಂಗಣ.