ಅಂಡೆ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   cow dung.

2. 2.
   noun

   that which is (as an unripe fruit) stocked inside hay (for getting ripened quickly).

3. 3.
   noun

   dried cake of date, tamarind fruits or of sugar.

4. 4.
   conjunction

   a suffix used to denote 'if', 'when'.

5. 5.
   noun

   a rigid support from below to keep a thing from falling or collapsing; a prop.

6. 6.
   verb

   to strike with a finger.

7. 7.
   noun

   a heap; a mound.

8. 8.
   verb

   to fill in or stuff forcibly.

9. 9.
   noun

   a material made of woven threads; a fabric; a cloth.

10. 10.
    verb

    to get; to obtain; to have.

11. 11.
    noun

    a long hollow bamboo opened only at one end, used as a vessel or a long metal vessel similar to it.

12. 12.
    noun

    neighbourhood; closeness; proximity.

13. 13.
    noun

    a small bamboo apparatus to force out a liquid through a jet; bamboo squirt.

14. 14.
    noun

    knotted hairs.

15. 15.
    noun

    a dried cake made of cow-dung used as fuel.

16. 16.
    noun

    a fact or purpose that is kept from otheṛs knowledge; a secret;

17. 17.
    verb

    to be available; to be in one's hand.

18. 18.
    noun

    a wooden anvil used by smiths to work on.

19. 19.
    noun

    unwoven threads at the end of a cloth.

20. 20.
    noun

    the act of depositing something as a security for repayment of a loan or for performance; a pledging.

21. 21.
    noun

    ಅಡೆ ಹಾಕು aḍe hāku to stock (unripe fruits) inside hay (for getting ripened quickly).

22. 22.
    noun

    a sweet cake made of rice flour, jaggery.

23. 23.
    noun

    a small box of either bamboo or metal.

24. 24.
    noun

    the border of anything; edge; fringe; border.

25. 25.
    noun

    one of the two external openings of the nose; a nostril.

26. 26.
    noun

    something deposited for this purpose; a pledge; a pawn;

27. 27.
    noun

    a cake made of rice flour, ground pulses, etc. (without jaggery).

28. 28.
    noun

    ಅಡೆಗಿಕ್ಕು aḍegikku to keep on the wooden anvil (for working on). ಅಡೆಯಹಣ aḍeyahaṇa a tax levied on smiths.

29. 29.
    noun

    a tube for forcing air or gas on to a flame to intensify and concentrate its heat; a blowpipe;

30. 30.
    noun

    an assemblage of people.

31. 31.
    noun

    ಅಂಡೆಯ ಬಾಯಿ ಕಟ್ಟಬಹುದು, ತೊಂಡೆಯಬಾಯಿ ಕಟ್ಟಲಾಗದು aṇḍeya bāyi kaṭṭabahudu, toṇḍeya bāyi kaṭṭalāgadu (prov.) it is difficult to stop a gossiping person who is given to the habit of talking incessantly.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   (place) nearness, proximity postp. near, near by ű ಮನೆಯ ಅಂಡೆಯಲ್ಲಿ

2. 2.
   n.

   (help) support, prop (R. (Kitt.))

3. 3.
   n.

   (contain) 1 vessel made of hollow bamboo [see Fig.] 2 (play) bamboo syringe 3 (body) nostril (SK) [Ka. D130] *

4. 4.
   n.

   (vessel)

5. 5.
   n.

   (cook) cooking (My (Kitt.))

6. 6.
   vi.

   to strike or throw with the finger (for threatening, cautioning, etc.) ű ಅಮ್ಮ ಬೆರಳಿನಿಂದ ಅಡೆದು ಬುದ್ದಿಮಾತು ಹೇಳಿದಳು. The mother admonished (her child) by waiving a finger.

7. 7.
   vt.

   to get. to obtain vi. to come to one’s hands, to be obtained

8. 8.
   n.

   (min.) mud, clay [Ka. D82] (Kitt.)

9. 9.
   vt.

   (free) to confine, to enclose, to imprison, to stop the passage, to close up (Kitt.) vi. (free) to be enclosed, to be barred, to be shut up, to be choked (Kitt.)

10. 10.
    n.

    (mass) sticky mass, a lump as of dates, tamarind, etc.

11. 11.
    n.

    (agr.) unripe fruits, such as mangoes, bananas, etc., stocked inside hay to ripen them sooner

12. 12.

    ಅಡಿ5 n. (sup.) short log of wood on which artisans work on various materials

13. 13.
    n.

    (cook) a kind of (thick) dōse prepared with fairly loose mixture of broken rice and green gram (or other kinds of pulse)

14. 14.
    n.

    (wear) (cloth) warp left without woof near the end of a sari, etc. (CK)

15. 15.
    n.

    (prot.) patronage, shelter, refuge ű ಯಾವ ರಾಜರ ಅಡೆ ಇಲ್ಲದೆ ಅವನು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದ. He wrote literature without any patronage of a king.

16. 16.
    n.

    (excr.) dried cake of cow dung used as fuel

17. 17.
    n.

    (belief) confidence, trust, belief (Šmd. 91)

18. 18.
    vt.

    (contain) to stuff

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಅರೆ 1, ಒಡೆ 4. if; when; to. ಉಸುರುವಡೆ (Bp. 1, 17). ಕೀರ್ತಿಸುವಡೆ (1, 34). ಊಹಿಪಡೆ (1, 63). ಕರುಣಿಪಡೆ (2, 1). ಸಲಹುವಡೆ (2, 2). ಆದಡೆ (9, 17). ಇತ್ತಡೆ (9, 21). ಇಲ್ಲದಡೆ, ಆ/?/ದಡೆ (9, 24). ಪರಿಕಿಸುವಡೆ (3, 64). ಪರಿಕಿಪಡೆ (22, 64). ಪೇ/?/ದಡೆ (10, 7). ಹೇ/?/ದಡೆ (11, 5). ಕಾವಡೆ (13, 61). ಅಪ್ಪಡೆ (11, 7). ಸೂಚಿಮುಖಮಂ ಕೀಲಿಸುವಡೆ ಅರಿದು ಎನಿಸಿ ದಟ್ಟಯ್ಸುವ ತಮಾನ್ಧದೊಳ್ (3, 30). ಕೊಡುವಡೆ ಎಮಗೆ ಇಲ್ಲ (23, 8). ಇರ್ದಡೆ (Ct. II. 122). ನೋ/?/ಡೆ (II. 76). ಭಾವಿಪಡೆ (II, 29, 80). ಪೇ/?/ಡೆ (II, 56). ಒರವಡೆ (II, 88). ತಪ್ಪು ಉಳ್ಳಡೆ (Mr. 3). see Bp. 22, 65. 66; 23, 13; 24, 75; 49, 18; 53, 6. 13; 56, 1; 58, 46.

2. 2.
   2.

   (= ಅ/?/ 6). see ಪೊ/?/ಡೆ, ಸವಳ್ತಡೆ

3. 3.
   3.

   to fill, to make full (ಪೂರಣಗೆಯ್ Śm. 91; cf. ಅಡಚು 1 & ಅಡೆ 5). ಅಡೆವೊತ್ತು. ಅಡೆ (i. e. ಅಡೆಯ) ಪೊತ್ತು to be fully kindled, to blaze [ಅಡೆವೊತ್ತದೆ ಕಿ/?/ಕಿ/?/ದನೆ ಸುದದಿನಿಸರೆ ಪೊರಿಕನಾಗದೆಯೆ Pb. 3, 5]. (Abh. P. 11, 154).

4. 4.
   4.

   = ಅಣೆ 3. to strike, or throw, with the finger (ಅಂಗುಲಿಪ್ರಹರಣ Śmd. Dh.; see ಅಡಚು 2).

5. 5.
   5.

   = ಪಡೆ 1. to obtain, to get, to gain, to — be obtained, to come to hand (My.; T., M.; T. also ಅಮೈ see s. ಅಯ್ 4). ವೇಲಾನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಅಡವ ರಾಗಂಗಳು (Bp. 26, 68). 2, to be enclosed, barred, shut up, choked — preserve, pickle, season fruits with salt — shut, lock, obstruct, close up, shut up, enclose, confine, imprison, shut in, stop the passage (T.).

6. 6.
   6.

   trust (ನೆಮ್ಮುಗೆ Śm. 91; cf. ಅಂಕೆ 2, No. 3; ಅಡರ್ಪು).

7. 7.
   7.

   that is covered or hidden (ಪ್ರಚ್ಛನ್ನ Śm. 91; cf. ಅಡಗು 1, ಅವಿ 1).

8. 8.
   8.

   = ಅಡ 7, ಅಡಿ 4. the piece of wood on which the five artisans put the article which they happen to operate upon (ಪಂಚಕಾರುಕಕರ್ಮದಾರು Śmd. Dh.; T. ಅಡೈ an anvil). 2, = ಅಣ್ಡೆ 1, a support, a staff to support (ಆನಿಕೆ, ಆಧಾರದ ಕೋಲು G.; cf. ಅಂಕೆ 2.). see ಪಟ್ಟಡೆ. -ಅಡೆಗಲ್. -ಲ್ಲು. -ಕಲ್. = ಅಡಿಗಲ್ಲು an anvil (ಧಕ್ಕು Mr. 383; C.; M., T.; T. also ಅಡೈಯಲ್, ಅಡೈಗು/?/ಡು). ಅವಳ ಕೂದಲು ಅಡೆಗಲ್ಲಾಗಿದೆ she has a bald head (My.). ಅಡೆಯ ಮರ. = ಅಡೆ. ಆವುದಾನೊನ್ದು ಮರದ ಮೇಲೆ ಮರನನ್ ಇರಿಸಿ ಕೆತ್ತಲು ಪಟ್ಟುದು ಆ ಅಡೆಯ ಮರನು ಉದ್ಧನಮ್ ಎನಿಸಿಗು (Nr.; cf. Si. 399).

9. 9.
   9.

   = ಅಣ್ಡಿಗೆ 1, ಅಣ್ಡೆ 3. a sticky, clotty mass, a lump, as of dates, tamarind, sugar, hair, etc. (My.; Te.; T. ಅವೈಯಲ್ a ball of clay, etc.). ಅಡೆಗಟ್ಟು. -ಕಟ್ಟು to become a sticky mass, to be clotted or matted together, as the hair, etc. (My.; Te.). ಅಡೆಗಲ್ಲು. -ಕಲ್ಲು a stone-like mass of unclean hair (S. Mhr.).

10. 10.
    10.

    cow-dung (ಗೋಮಯ Kk. 62; ಗೋಮಯ, ಸಗಣ Śm. 33. 91; Tu. ಅಮ್ಬಿ). [2, manure. ಶ್ರೀ ಗಂಧದ ಮರನ ಕಡಿದು ಬೇವಿಂಗೆ ಅಡೆಯನಿಕ್ಕುವರೆ Bv. 593]. ಅಡೆಕುಣಿ a pit to fill cow-dung in (C.).

11. 11.
    11.

    = ಅಡಿ 3. ಅೆವಣಿಗೆ. -ಮಣಿಗೆ. = ಅಡಿವಣಿಗೆ etc. a foot-print in mud (ಕೆಸ/?/ಳ್ ಆದ ಪಜ್ಜೆ Śmd. II). ಅಡೆವಣೆ. -ಮಣೆ(= ಮಣಿ?). = ಅಡೆವಣಿಗೆ (ಕೆಸ/?/ಳ್ ಆದ ಪಜ್ಜೆ Śm. 65).

12. 12.
    12.

    a kind of thin bread or cake of rice flour (My.; T. ಅಡೈ Te. ಅಟ್ಟು). ಅಡೆಹಬ್ಬ cake-feast, a feast of women in honor of Lakṣmi (My.; Te. ಅಟ್ಲ ತದ್ದೆ).

13. 13.
    13.

    the border, i. e. the unwoven threads, of a cloth or blanket — ಅಡೆಕಟ್ಟು to interknit the aḍe with colored or uncolored threads (My.). ಅಡೆಪಟ್ಟಿ a certain portion of a native cart (C.).

14. 14.
    14.

    = ಅಡಿ 5. ಅಡೆ ತೆಗೆ, ಅಡೆ ಬರು, ಅಡೆ ಹಾಕು [to stock unripe fruits such as mangos, plantains, inside hay in order to ripen them more speedily].

15. 15.
    15.

    = ಅಡ 10, ಎಡೆ 1. see ಇಟ್ಟಡೆ. -ಅಡೆಗೆಡಹು. -ಕೆಡಹು. = ಎಡೆಗೆಡಹು to throw to the ground (Bh. 8, 22, 46). ಅಡೆದಾಣ. -ತಾಣ place and place, every place (Rām. 4, 6, 19).

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಹತ್ತಿರ.
   2. ಟೊಳ್ಳಾದ ಬಿದಿರು ಅಥವಾ ಲೋಹದ ಆಳವಾದ ಪಾತ್ರೆ.
   3. ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಜೀರ್ಕೊಳವೆ.
   4. ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆ.
   5. ಊದುಕೊಳವೆ.
   6. ರಾಶಿ.

2. 2.

   1. ಮಾವಿನಕಾಯಿ ಬಾಳೆಯಕಾಯಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಶಾಖದಿಂದ ಮಾಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹುಲ್ಲು ಮುಂತಾದುವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಡುವುದು.
   2. ಆಶ್ರಯ.
   3. ಬಡಗಿ
   ಕಮ್ಮಾರ ಮುಂತಾದವರು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಮರದ ಕೊರಡು.
   4. ಸಗಣಿ.
   5. ಒಂದು ಬಗೆಯ ಅಕ್ಕಿಯ ದೋಸೆ.
   6. ಬಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಕಂ

3. 3.

   1. ಬೆರಳಿನಿಂದ ಹೊಡೆ.
   2. ಭರ್ತಿಮಾಡು.
   3. ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರು.
   4. ಹೊಂದು.
   5. ಒದಗು.