ಅಂದು

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   verb

   = ಅಂದಿಸು; 2) to be reached; to be touched.

2. 2.
   pronoun

   that; a) the animal, place or thing mentioned or understood; b) the thing farther away than another referred to as "this” ; c) the more remote in thought of two contrasted things (as in, of the two possibilities, this is more likely than that; d) (in interrogative sense, as a supportive pronoun) who, where, at which etc.

3. 3.
   noun

   that day.

4. 4.
   adverb

   at that point of time; then.

5. 5.
   noun

   that time; that point of time.

6. 6.
   adverb

   on that day.

7. 7.
   verb

   to fasten oneself; to glue to another.

8. 8.
   pronoun

   ಅದಲ್ಲದೆ, ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ adallade, adūallade besides; in addition ( to that);ಅದು ಇದು ಎನ್ನು adu idu ennu to pause before doing or saying something, often because of unwillingness, uncertainty or being nervous about the result, outcome or one's own capability; to hesitate; ಅದೆತಾನೆ, ಅದೇತಾನೆ adetāne, adētāne just then;at that very point of time; ಅದೇ ಹತ್ತಿಗೆ ಅದೇ ನೂಲು adē hattige adēnūlu a monotonous repeating of what is said already.

9. 9.
   adverb

   during that period or time; under that circumstance; in that case.

10. 10.
    noun

    that period of time.

11. 11.
    adverb

    ಅಂದು ಬಾ ಅಂದರೆ ಇಂದು ಬಂದ andu bā andare indu banda (prov.) the stupid acts in a stupid way; ಅಂದಂದಿಗೆ andandige daily; routinely; day to day; ಅಂದು ತೊಟ್ಟು andu toṭṭu since then; from that time or day.

12. 12.
    noun

    ಅಂದಿಗೆ ಅದೇ ಸುಖ, ಇಂದಿಗೆ ಇದೇ ಸುಖ andige adē sukha, indige idē sukha (prov.) a contented person does not bother about fluctuations in his or her luck; a contented mind is a continual feast.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಎಟುಕಿಸಿಕೊಳ್ಳು.
   2. ಎಟುಕು.

2. 2.

   ಆ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ.

3. 3.

   ಆ ದಿನ.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   adv.

   (time) that day

2. 2.
   vt.

   to reach to [Ka. D149] = ಎಟುಕು (eṭuku) þcom.ß

3. 3.
   pron. n.

   (gram.) 1 that, a demonstrative pronoun referring to a remote object ű ಅದು/ಅವರು ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿ. That is my grand-mother. 2 it, an anaphoric pronoun ű ಅದು ನಾನು ಸುಮ್ಮನೆ ಹೇಳಿದ್ದೆ. I told it without meaning it.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಅತು. -ಅತ್ತು 1 (Śmd. 178); -ಅದ್ದು 3, ಅನ್ 2, -(-ದು 1, etc.). remote demonstrative pronoun neuter (Śmd. 96. 111; T., M.; Te. ಅದಿ Tu. ಅವು): that, it. ಅದು, ಇದು, ಉದು (97. 182). ಅದು ಕುಸಿಕೊರಲ್ (111). ಅದು ವಿಮಲಮತಿ (111). ಅದೇನ್ (97). ತಾನ್ ಅದು (110). ತಾನ್ ಅದು ಪಿರಿದು (174). ಅದು ಜಗದ್ದರ್ಣಂ (188). ಏಕಾರಮ್ ಅದು (131). ಅದು ಸಜ್ಜನವೆಣ್ (109). occasionally it occurs with a noun of the masculine gender: ಅದು ಅವನ್ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬನ್ದಂ? (Bp. 18, 33). ಸುತನ್ ಅದು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಂ? (24, 31). ಅವರನ್ ಅದು ಏಂವೊಗ/?/? (31, 19). ಇತ್ತಲ್ ಅದು ಆರು ಹೋದವರ್ (35, 46). ಮಾಚಿದೇವರ್ ಅದು ಏಕೆ ಬಾರರು? (37, 14). ದೀರ್ಘಾಯುವಂ ಕೊಡುವವನ್ ಅದು ಅವಂ? (46, 41). ಛಾನ್ದಸನ್ ಅದು ಒರ್ಬಂ ಭೂಸುರೇನ್ದ್ರಂ (53, 39; see also 10, 48; 21, 17). ನಿನ್ನ ಕೋಮಲತನುವನು ಪೊಯ್ದವರ್, ಅದು ಅರ್? (J. 18, 10). as an adjective pronoun ಅದು stands for ಆ 4 (see Śmd. 169. 202): ಪೆ/?/ರಂ ಚಿವುಟದೊಡೆ ಉಗುವುದು ಅದು ರಕ್ತವು (Bp. 57, 75). ಅದು ಕಾರಣದಿಂ (Rśv. 13, 18). ಅದು ಕಾರಣ (therefore, C.). ಅದು ಕಾರಣಂ (Bp. 21, 44). [ಅದುವಂ it. Acc. ಕಾದಲೆಂದು ಬೆಸನಂ ಪೊಣ್ದಂ ಗಡಂ ದ್ರೋಣನಂತದುವಂ ನೋಡುವೆನೆಂದು ಕಣ್ತಣಿವಿನಂ ನೋಡಲ್ಕೆ ಬರ್ಪಂತೆ Pb. 11, 55; Kr. 1, 114; Ap. 1, 44]. its final ಉ is generally absorbed in a following vowel, as, e. g. the original text of all the above-adduced instances shows; but occasionally it is treated as a permanent vowel followed by ವ್ e. g. ಅದುವುಂ (also that, Śmd. 186. 189. 201. 219, instead of ಅದುಂ 259. 296. 378), ಅದುವೆ (just that, even that, 153. 155. 171. 172. 174, instead of ಅದೆ 8. 196); ಅದುವಿದೆನ್ನದೆ (Bp. 56, 36). ಅದೆ ಬುಧರ್ಗೆ ಫಲಂ (Śmd. 8). ಆವುದು ಚೆಲ್ವಾದುದು ಅದೆ ದರ್ಶನೀಯಂ (174). ಅದೇ ಪ್ರಕಾರ (just in that manner, B. 4, 176). ತಾಂ ನರಲೋಕಮ್ ಅದೆ ಇದೆ (i. e. ಈ ಕೈಲಾಸಮೆ) ಎನಲ್ ಇ/?/ದು, ನಡೆ ತನ್ದಂ (Bp. 2, — Gen. ಅದ/?/ (Śmd. 135; see also 64. 162). Dat. ಅದರ್ಕೆ (140), ಅದಕ್ಕೆ (C.), ಅದಕೆ (C.; Bp. 34, 28). ಅದಕ್ಕೆ ಅದು (i. e. ಆ) ಉಳಿಕೊಡತಿಯ ನ್ಯಾಯ (Prv.). Acc. ಅದಂ (Śmd. 26. 184), ಅದ (Bp. 53, 17; C.), ಅದನ (C.), ಅದನು (C.), ಅದನ್ನು (C.), ಅದನ್ನ (C.), ಅದ/?/ನ್ನು (Si. 111. 368), ಅದ/?/ನ್ನ (357). Instr. ಅದ/?/ಂ etc. (Śmd. 135. 12). Loc. ಅದ/?/ಲ್ಲಿ etc. — Plural Nom. ಅವು (Śmd. 117; C.), ಅವುಗಳ್, -ಳ್ (C.). gen. ಅವ/?/ (Śmd. 191; see ಅವ/?/ವ/?/ 5. 117; Mr. 422; J. 29. 9), av'gL (C.). Dat. avFk; (Śmd. 140. 91), ಅವಕ್ಕೆ (C.), ಅವಕೆ (Bp. 16, 9; 51, 66; C.), ಅವುಗಳಿಗೆ (C.). Acc. ಅವಂ (Śm. 117), ಅವನ್ನು (C.), ಅವುಗಳನ್ನು (C.). Instr. ಅವ/?/ಂ etc. (Śmd. 135), ಅವುಗಳಿಗಳಿನ etc. (C.). Loc. ಅವ/?/ಲ್ಲಿ (Śmd. 135), ಅವಳ್ (13. 21. 43), ಅವುಗಳಲ್ಲಿ etc. (C.). ಅವೆರ್ಡು. - ಎರ್ಡು. (B. 5, 74). ಅವು occasionally stands for ಆ 4: ಕವಿದ ಅವು ಅರುಣಾಂಶುಗಳ etc. (Bh. 2, 13, 26). ಅವುವಿಂಗೆ (Śmd. 116). ಅವುವಿನ (119) belong to the term ಅವು.

2. 2.
   2.

   an affix to form certain adverbs, e. g. ನೊಂಕದು, ನೂಳದು, ತೆತ್ತದು (Śmd. 388. 389).

3. 3.
   3.

   = ಅ 6. the affix for the formation of the third person singular neuter of the negative mood, e. g. ಉ/?/ಯದು, ಇ/?/ಯದು, ಪುಟ್ಟದು (Śmd. 290). see its plural ಅವು 3.

4. 4.
   4.

   = (ಅತ್ತು 2), ಉದು 2. (in later Kannaḍa) a termination of the third person singular neuter of the present, (future, and) imperfect tenses, e. g. ಬನ್ದಪದು, ಬಪ್ಪದು, ಬನ್ದದು see its plural ಅವು 4.

5. 5.
   1.

   that time; at that time, then [ಮುನ್ನಡಿಯೊಳುರುಳ್ದರಂಧನೃಪನಂದನರಂದು ಮರುತ್ತನೂಜನಾ Pb. 11, 142; Ap. 2, 22]. (ಕಾಲ Śmd. 147. 398; C.; Tu. ಅನಿ T. ಅನ್ಚು). ಅನ್ದು, ಇನ್ದು, ಉನ್ದು, ಎನ್ದು (398). ಅನ್ದಿಂ, ಅನ್ದಿಂಗೆ, ಅನ್ದಿನತ್ತಣಿಂ, ಅನ್ದಿನ (147; Bp. 27, 23); ಅನ್ದಿನಿಂ (J. 29, 12); ಅನ್ದಿನಿನ್ದ (B. 4, 139. 185). ಅನ್ದು ಮಾಡುಗುಂ (Śmd. 267). ಅದು ಅದನ್ದು (9; ಆದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ Cm.). ಓತ್ವಮ್ ಅದನ್ದು ಉತ್ವಂ (358; ಆದಲ್ಲಿ Cm.). ಅತ್ವಮ್ ಇರ್ದನ್ದು ಉತ್ವಂ (360; ಇರ್ದಲ್ಲಿ Cm.). ಅನ್ದಿನ ನಿಜಭುಜವಿಕ್ರಾನ್ತಮ್ ಏನ್ ಆದುದು? (137); ಹಿನ್ದೆ ಪರಸತಿಗಾಗಿ ಹಿಡಿವಡೆದನ್ದು (Bp. 18, 53). ಅನ್ದುವಿನ್ದು ಅವಾವ ಕಾಲದೊಳೆನ್ದುವುಂ (19, 31); ಚಿಕ್ಕನ್ದಿನ ಕೂಡು ಗೆಳೆಯಂ (ವಯಸ್ಯ etc. Nr.). ಅದುದು ಉತ್ಸವಮ್ ಅನ್ದಿನ ಇರುಳು (Bh. 2, 13, 16). ಅನ್ದಿನ ದಿವಸದ ಓಲಗದ ಒಡ್ಡು ಚಲುವಾಯ್ತು (2, 13, 31). used expletively e. g. in ವೈಶಾಖಕೆ ಅನ್ದು ಒಗೆದ ಬೇಸಗೆಯು (Śm. 20). ಅನ್ದು ಬಾ! ಅನ್ದರೆ ಮಿನ್ದು ಬನ್ದ. -ಅನ್ದಿಗೆ ಅದೇ ಸುಖ, ಇನ್ದಿಗೆ ಇದೇ ಸುಖ (Prvs.). ಅನ್ದುಂ. -ಉಂ also then (Bp. 25, 15). ಅನ್ದು ಮೊದಲಾಗಿ from that time (J. 29, 6). ಅನ್ದೆನ್ದಿಗೆ. -ಎನ್ದಿಗೆ. = ಅನ್ದೆನ್ದು (S. Mhr.; also ಅನ್ದೆನ್ದಿಗು). ಅನ್ದೆನ್ದು. -ಎನ್ದು. always, ever (Bp. 58, 38).

6. 6.
   2.

   P. p. of ಅನ್ 1.

7. 7.
   3.

   to meet with or suffer (Te.); to reach, to get at; to obtain, to gain (Te.); to reach, to arrive (T. ಅತ್ತು); to be within reach (My.). ಅದು ನನ್ನಕೆಯ್ಗೆ ಅನ್ದುವದಿಲ್ಲ (My.). (T. ಅನ್ದಿ to be united; to agree; cf. ಅಟ್ಟು 12, ಅಣೆ 3). see Grj. 5, 37.