ಅಯ್

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   a prefix to denote the number 'five'.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   this syllable may appear as ಐ e. g. ತೆಲ್ಲಯಿಸಿದಂ or ತೆಲ್ಲೈಸಿದಂ, ಕಯ್ವಾರಂ (o. r. ಕಯಿವಾರಂ) or ಕೈವಾರಂ (Śmd. 188. 189), also when initial by itself, e. g. ಐಕಿಲ್, ಐತರ್, ಐದು, ಐಯ etc.; it is also not uncommon to write it as ಎಯ್ e. g. ಎಯ್ಕಿಲ್, ಎಯ್ತರ್, ಎಯ್ದು, ಎಯ್ಯ etc. (My.; T., Te.).

2. 2.
   2.

   = ಇ 9, No. 1, ಎ 8. an affix to form the second person singular [ಉತ್ತಮನಯ್ ನೀಂ ನವಮ ಲೋಕಪಾಲನೆ ಅವರೊಳ್ Kr. 3, 97]. (Śmd. 254). ನುಡಿದಯ್ (61), ತೆಗೆದಯ್, ಬಗೆದಯ್, ನೋಡಿದಯ್, ಪಾಡಿದಯ್, ಆಡಿದಯ್ etc. (255; Līlv. 8, 36), ಒಳ್ಳಿದಯ್ (257. 298), ಕಣ್ಡಯ್ (262), ಮುಂಚಿದಯ್ (263).

3. 3.
   3.

   = ಅಯ, ಅಯ್ಯ q. v. used in addressing people: sir!, e. g. Bp. 4, 67; 25, 5; 57, 35; 59, 14; Bh. 1, 19, 21; 2, 13, 9. 37; Rām. 26, 19. (T. ಐ cf. ಅಡಿ 2, No. 5; see ಗುಣ್ಡಯ್). ಅಯ್ಗಳು. ಅಯ್ಗೊಳು honorific plural: a Jaṅgama; a teacher, a schoolmaster (C.). ಅಯ್ಗಳೇ, ಅಯ್ಗಳೇ, ಅಯ್ದ/?/ ಅಂಕೆ ನೀವೇ ಬರೆದರೆ ಚನ್ದ! (Prv.). ಅಯ್ಪಟ್ಟ the dignity of being chief Jaṅgama of a Liṅgāyata maṭha, generally ಅಯ್ಯನ ಪಟ್ಟ (C.).

4. 4.
   4.

   an abbreviation of ಅಯ್ದು 1 (Śmd. 211; it may be the P. p. of a verb ಅಯ್ cf. Te. ಅಡ ತೆಂಚು to come; T. ಅಡೈ to obtain; to betake oneself to, resort to; to arrive at, to come; ಅಡೈವು way; see ಅಡೆ 5; cf. the formation of ಎ/?/ 2). ಅಯ್ತರ್. (= ಅಯ್ದಿ ಕೊಣ್ಡು ಬರ್) to come near or to; to approach; to come; to go to; to go (ಸಮೀಪಾಗಮನ Śmd. Dh.). P. p. ಅಯ್ತನ್ದು present relative participle ಅಯ್ತರ್ಪ (Bp. 2, 56), ಅಯ್ತಪ್ಪ (14, 25), ಅಯ್ತಹ (J. 29, 11). see Bp. 1, 54; 8, 42; 11, 21; 14, 7; 30, 17; 32, 42; 37, 41; 41, 24; 43, 37; 45, 33; 47, 19; 57, 51; 61, 13; Bh. 1, 10, 29; 2, 13, 10; Rśv. 5, 52 va.; 5, 133; 6, 10; C. Bp. 42, 13; J. 6, 9; 28, 16. 40; 29, 32; 30, 49.

5. 5.
   5.

   = ಅಯಿ, ಅಯಿದು, ಅಯ್ದು 2. an abbreviation of ಅಯ್ದು (Śmd. 223). five. (T., Tu. ಐ). ಅಯ್ಗಣೆಯ. -ಕಣೆಯ who has five arrows: Kāma (J. 6, 32; T.). ಅಯ್ಗಣ್ಡುಗ. -ಕಣ್ಡುಗ (Śmd. 224). five kaṇḍugas. ಅಯ್ಗುಳ. -ಕುಳ five kuḷas or koḷagas (Mr. 357, o. r. ಅಯಿಗುಳ see the passage s. ಖರ್ವ). ಅಯ್ಗೇಣ. = ಅಯ್ಗೇಣು (B. 5, 12). ಅಯ್ಗೇಣು. -ಣ್ five spans (B. 3, 54. 108). ಅಯ್ಗೋಲ. -ಕೋಲ. = ಅಯ್ಗಣೆಯ (My.). ಅಯ್ಜಡೆವೆಳಸು. -ಬೆಳಸು the abundant growth of (Śiva's) five jaḍes (J. 9, 27). ಅಯ್ದಲೆಯ. -ತಲೆಯ. = ಅಯ್ಮೊಗ (My.). ಅಯ್ನೂ/?/ನೆಯಂ the five hundredth man (Śmd. 243). ಅಯ್ನೂ/?/ five hundred [ಕುದುರೆಯನಯ್ನೂರನಿತ್ತನಂಗದಪರ್ಣಂ Pb. 3, 35; Ap. 1, 80 va.]. (J. 14, 12; B. 2, 42; 4, 207. 228). ಅಯ್ಮೊಗ the five-faced one: Śiva (Ct. II, 5; Kk. 4; Śm. 2; J. 15, 26). ಅಯ್ಮೊಗನ ಕೆಳೆಯ Śiva's friend: Kubēra. (Śm. 13). ಅಯ್ಯಮ್ಬ. -ಅಮ್ಬ. = ಅಯ್ಗಣೆಯ (ಪಂಚಸರ Ct. I, 92; II, 52). ಅಯ್ವಡಿ. -ಮಡಿ (Śmd. 224). five folds; five-fold. ಧರೆಯೊಳ್ ವೀರದ ಪೆಮ್ಪಿನ್ ನರನಿದ್ದೆ ಇರ್ಮಡಿ, ಬಕಾರಿಯಿಂ ಮೂಮಡಿ, ಭಾಸ್ಕರಸುತನಿಂ ನಾಲ್ವಡಿ, ಮುರಹರನಿನ್ ಅಯ್ವಡಿ ನೆಗ/?/ಯ ಅದಟರ ಭೀಮಂ (81). ತಾಪಂ ಮೊದಲಿಂದೆ ಅಯ್ವಡಿ ನೆಗ/?/ ಇರೆ (Rśv. 5, 40). ಅಯ್ವಣ್ಣ. -ಬಣ್ಣ five colours (My.). ಅಯ್ವತ್ತು ಮೂ/?/ fifty. ಅಯ್ವತ್ತು ಸರದ ಮುತ್ತು (ಮಾಣವಕ Hlā.). ಅಯ್ವತ್ತು ಮಣ್ಡಲಂ (ವರ್ತನೆ Mr. 326). ಅಯ್ವತ್ತು ವರುಷಂಗಳ್ (Bp. 20, 30). ಅಯ್ವತ್ತು ಜನ (B. 5, 125). ಅಯ್ವತ್ತು ಅ/?/ವತ್ತು fifty or sixty. ಅವು ಅಯ್ವತ್ತು ಅ/?/ವತ್ತು ಮೊ/?/ ಎತ್ತರ ಇರುತ್ತವೆ (B. 2, 41). [ಅಯ್ವತ್ತುಮೂ/?/ fifty three. ಅಯ್ವತ್ತು ಮೂ/?/ ಗರ್ಭಾದಿನಿರ್ವಾಣಪರ್ಯನ್ತಂಗಳಪ್ಪ ಗರ್ಭಾನ್ವಯಕ್ರಿಯೆಗಳಂ Ap. 15, 15 va.]. ಅಯ್ವತ್ತೆರಡು. -ಎರಡು fifty-two. ಸಂಸ್ಕೃತದೊಳ್ ಶುದ್ಧಗೆ ಅಯ್ವತ್ತೆರಡುಂ (Śmd. 44). ಅಯ್ವತ್ತೆರಡು ಅಕ್ಕರಂಗಳ (ಭಾವನ್ನಾಕ್ಷರ Nn. 71). ಅಯ್ವತ್ತೆರಡು ಸಂಖೆಯ ಅಕ್ಷರ (Mr. 500). ಅಯ್ವತ್ತೇ/?/. -ಏ/?/ fifty-seven. ಅಯ್ವತ್ತೇ/?/ ಅಕ್ಕರಂಗಳ್ (Śmd. 45). [ಅಯ್ವದಿಮ್ಬರ್ fifty persons. ನಾಲ್ಸಾಸಿರ ದೇ/?/ಯ್ವದಿಮ್ಬರ್ ಸಕಳ ಪೂರ್ವಧರರುಂ Ap. 16, 40 va.]. ಅಯ್ವಾಯ್. -ಬಾಯ್ five mouths. ಅಯ್ವಾಯ ಶಂಖಮಂ ಪೂರಿಸಿದಂ (Śmd. 224; o. r. ಅಯ್ವಾಯ್ತು i. e. ಅಯ್ವಾಯ-ಅದು). ಅಯ್ವೆಡೆ. -ಪೆಡೆ five hoods (My.). ಅಯ್ಸರ a five-fold string (of pearls, Abh. P. 3, 154; 11, 161). ಅಯ್ಸರಲ. = ಅಯ್ಯಮ್ಬ (ಕಾಮ Śm. 6; ಮನ್ಮಥ Kk. 8. Cpr. 2, 9). ಅಯ್ಸಾಸಿರ (Śmd. 224). five thousand.ಅಯ್ಸಾಸಿರ್ವರ್. plural of ಅಯ್ಸಾಸಿರ. ಅಯ್ಸಾಸಿರ್ವರ್ ಪ್ರಿಯತನೂ ಭವರ್ (Śmd. 227).