ಅರಿ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   one that is antagonistic to another, esp. one seeking to injure, harm, overthrow; a foe; an enemy.

2. 2.
   verb

   to know; to learn; to understand; to have a clear perception; to be aware of; to get knowledge of or skill in by study, experience, instruction.

3. 3.
   verb

   (dial.) to flow or let flow, in drops or driblets; to trickle; to dribble; to leak.

4. 4.
   verb

   to cleanse (grains) in water.

5. 5.
   noun

   a circular weapon with sharp blades, a disc.

6. 6.
   noun

   a disease of the eye, with an extra growth inside the eye-lid.

7. 7.
   noun

   the crop (of paddy, rāgi, etc.) reaped, not threshed, but left on the field in handful quantities.

8. 8.
   verb

   to remove or divide into parts with a sharp-edged instrument; to cut off; to sever.

9. 9.
   noun

   a symbol for the number six.

10. 10.
    verb

    to mow or reap with a scythe, sickle, etc.

11. 11.
    noun

    that much handful of reaped crop taken at a time, for threshing.

12. 12.
    verb

    to come to know.

13. 13.
    noun

    (astrol.) (in the horoscope) sixth house from the birth place.

14. 14.
    verb

    ಅರಿಯೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಆನೆ ಕೊಟ್ಟು ಕಲಿ ariye ennuvudannu āne koṭṭu kali (prov.) it is better to say 'I do not now' rather than inviting problems by volunteering to be a public witness; 2. the more you acquire knowledge, the more you must be humble; ಅರಿಯದೆ ಮಾಡಿದ ಪಾಪ ಅರಿತಂದು ಪರಿಹಾರ ariyade māḍida pāpa aritandu parihāra (prov.) realisation of one's sin expiates him from it.

15. 15.
    verb

    ಅರಿದುಹೋಗು aridu hōgu to be, become or get, severed.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಕತ್ತರಿಸು.
   2. ತಿಳಿ.
   3. ಅಕ್ಕಿ ಮುಂತಾದ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಜಾಲಿಸಿ ಶೋಧಿಸು.

2. 2.

   1. ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿ ಹಿಡಿಯಾಗಿ ಕೊಯ್ದು ಅಲ್ಲಲ್ಲೇ ಗುಡ್ಡೆಹಾಕುವ ತೆನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹುಲ್ಲು.
   2. ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕಣ್ಣಿನ ರೋಗ.
   3. ಹಗೆ.
   4. ಆರು ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಂಕೇತ.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   to cut or lop off, to cut (ಕೃನ್ತನ Śmd. Dh.; ನೇರ್ Śmd. II; ಛೇದನ Śm. 104; My.; T.). [ಬೇಡಿದುದನರಿದುಕೊಳ್ಳೆನೆ ಬೇಡಿದುದಂ ಮುಟ್ಟಲಾಗದೆನಗೆನೆ Pb. 1, 10; ಜಮದಗ್ನಿ ಬಲ್ಲಿದನೆನ್ದಡೆ, ಆತನ ತಲೆಯನರಿಯಲದೇನು Cv. 481]. ತಲೆಗಳನ್ ಅರಿದು (Bp. 4, 73). ಶಿರವನ್ ಅರಿದನು (16, 3; see also 21, 30; 22, 19; 24, 78; 39, 45; 47, 2; 49, 13. 19; 54, 69; 60, 40). ಈತನ ಶಿರಮನ್ ಅರಿದು, ಈ ಶಿಶು ಶಿರಕ್ಕೆ ಪ/?/ಗೊಡುವುದು! (Rśv. 14, 14 va.). ಅರಿಗಳ ಉದ್ಭವವು ಇನ್ನು ಗಣ್ಟಲನ್ ಅರಿವುದು (Bh. 1, 8, 57). ಅರಿಅರಿ rep. Bp. 45, 28; 51, 71. ಅರಿವಾಟ. -ಆಟ the act of cutting (W. v. 1321).

2. 2.
   2.

   = ಅರು 1. cutting off, etc. 2, gnawing as vermin (T., M.; see ಅರಿಹೇನು). ಅರಿಬೊಯ್ಲು. -ಪೊಯ್ಲು a cutting blow (Abh. P. 13, 65). ಅರಿವಾಳ್. -ಬಾಳ್. = ಅರುವಾಳ್ a sickle (T.; R.). 2, N. of a man (Bp. 9, 37). ಅರಿವುಳದಾಣ್ಡಾರಿ (ಅರಿವಾಳದ ಅಣ್ಡಾರಿ) N. of a man (Bp. 27, 19). ಅರಿವೊಯ್ಲು. -ಹೊಯ್ಲು. = ಅರಿಬೊಯ್ಲು (Bh. 6, 7, 17). in Cpr. 5, 104 the term appears as ಅರೆವೊಯ್ಲು. -ಅರಿಹೇನು a kind of louse (S. Mhr.).

3. 3.
   3.

   = ಅರೆ 2. to grind on a slab (C.). 2, to rub cotton with the feet in cleaning it (B. 4, 178; 5, 145; T. ಅರೈ). ಹತ್ತೀಅರಿಯುವ ಯನ್ತ್ರ (ಗಿರಕೆ G.). 3, to vex, to harass, as a child the life of its mother or a labourer his own life (S. Mhr.; T.).

4. 4.
   4.

   to clear of dregs and impurities, to settle (v. t.), as turbid water (rare in S. Mhr.; T., M., Tu. ಅರಿ to sift; to cleanse rice from dust and stones by washing in water).

5. 5.
   5.

   a mass of unthrashed corn, a handful or more of corn cut at one stroke (ಧಾನ್ಯಯುತತೃಣರಾಶಿ Śm. 104; My.; Tu. ಅರ್ಕೆಲ್ T.; T. also: closeness, thickness). 2, an excess of corn in a measure (with ಹೊಡೆ to beat off, occasionally used in S. Mhr.). ಅರಿಕೋಲ್ a stick with an iron crook to remove an ari of corn from one place to another (My.; Mr. 371, where the Sk. is quite corrupt).

6. 6.
   6.

   a disease of the eye (ನಯನರೋಗ Śm. 104; My.; T. ಅರಿ red streaks in the white of the eye; Te., T., M. ಅಕ್ಕಿ erysipelas; Sk. ಅಲಜೀ inflammation of the eye; cf. ಅಯ್ರಿ). see ಕಣ್ಣರಿ. -ಅರಿಗಣ್ಣು. -ಕಣ್ಣು an eye afflicted with the ari (My.; occasionally in S. Mhr.). ಅರಿಮಣಿಗಿಡ a small tree or shrub used against the ari, Solanum verbascifolium L. (Z.).

7. 7.
   7.

   = ಇರಿ 2 & 3. in S. Mhr. e. g. ಕೇಳರಿ, ನೂಕರಿ, ನೋಡರಿ, ಬೀ/?/ರಿ, ಹಾಕರಿ, ಬೇಕರಿ, ಬೇಡರಿ, ಸಾಕರಿ (but ನಡೆಯಿರಿ, ಕರೆಯಿರಿ, ಬರೆಯಿರಿ etc.). ಏನರಿ (B. 3, 44).

8. 8.

   an enemy (ಶತ್ರು Śmd. Dh.; ಹಗೆ Nn. 112).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   vt.

   (cut) to cut or lop off n. (cut) a bundle of unthrashed corn

2. 2.
   vt.

   (pure) to settle (as turbid water) (Kitt.)

3. 3.
   n.

   (med.) a disease of the eye, sty

4. 4.
   vt.

   (crush) 1 to grind on a slab 2 to rub cotton, etc., with the feet in cleaning it [Ka. D228] (NK)

5. 5.
   vt.

   (know)｟past ಅರಿತ್-, ಅರಿದ್｠to know, to understand

6. 6.
   mf.

   (conf.) enemy, foe