ಆಳು

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸು.
   2. ಪಡೆ.
   3. ಕಾಪಾಡು.
   4. (ನೀರಿನಲ್ಲಿ) ಮುಳುಗು.
   5. ಮಗ್ನವಾಗು.
   6. ಹೂತುಹೋಗು.

2. 2.

   1. ಗಂಡಸು.
   2. ಸೇವಕ.
   3. (ಚತುರಂಗ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ) ಕಾಲಾಳು ಶೂರ.
   4. (ಚದುರಂಗದಾಟದ)ಕಾಯಿ,-ಪೇದೆ.
   5. ಕೂಲಿಯವನು,- ಕೆಲಸಗಾರ.
   6. ಸುಮಾರು ಐದರಿಂದ ಆರು ಅಡಿ ಎತ್ತರ.

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   a human being; a woman or a man.

2. 2.
   verb

   to go under the surface of a liquid; to plunge or sink oneself in to water etc.

3. 3.
   verb

   to exercise authority over; to rule; to administer; to direct; to control; to manage, to govern.

4. 4.
   verb

   to be engaged or absorbed (as in a work, sorrow, etc.) 3) to be or go within.

5. 5.
   noun

   (gen.) a man.

6. 6.
   verb

   to obtain; to get; to have; to posses.

7. 7.
   verb

   to cause to drown.

8. 8.
   noun

   a man of capacity; a capable man; a manly person.

9. 9.
   verb

   to enjoy; to use with delight and satisfaction.

10. 10.
    verb

    to protect; to faster; to take care of.

11. 11.
    verb

    to fall losing one's strength; to collapse.

12. 12.
    noun

    a soldier.

13. 13.
    noun

    a member of that branch of an army consisting of soldiers trained and equipped to fight chiefly on foot; a foot-soldier.

14. 14.
    noun

    a disciple.

15. 15.
    noun

    a person employed to perform services, esp. household duties, for another; a servant.

16. 16.
    noun

    a chess piece of the lowest value which can be moved only forward and one square at a time (or two squares on its first move), and which captures with a diagonal move; a pawn.

17. 17.
    noun

    a measure of depth or height, varying from five feet to six feet.

18. 18.
    noun

    ಆಳು ನೋಡಿದರೆ ಆಕಾರ, ಬಾಳು ನೋಡಿದರೆ ಬಾಯಿಬಡಿದುಕೋ ಬೇಕು āḷu nōḍidre ākāra, bāḷu nōḍidare bāyi baḍidukō bēku (said of a person) outwardly impressive, while inwardly useless; the appearance veils the essence; fat hens lay few eggs; ಆಳಾಗಬಲ್ಲವ ಅರಸಾಗಬಲ್ಲ āḷāga ballava arasāgaballa he who can work hard himself, may manage to get the work done too; he who cannot be a servant of many, will never be a master; ಆಳುಮಾಡಿದ್ದು ಹಾಳು, ತಾನು ಮಾಡಿದ್ದು ಉತ್ತಮ āḷu māḍiddu hāḷu, tānu māḍiddu uttama self-done is well done; depending on others for one's work to be done, is dangerous; ಆಳುದ್ದ ಭಾವಿಗೆ ಗೇಣುದ್ದ ಹಗ್ಗ āḷudda bhāvige gēṇudda hagga to work with insufficient means; to put a shark in a swimming pool.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಆಳ್ 1. P. p. ಆಳಿ (C.). ಆಳುವ ಅರಸು (ಚಕ್ರವರ್ತಿ etc. Nr.). ಆಳುವವನು (ಈಶ್ವರ, ಪತಿ etc. Si. 355). ರಾಜ್ಯವನ್ ಆಳುತ (Bp. 27, 28). ಆಳಿದವಂ (40, 44). ರಾಯನ ನೂ/?/ ಮಕ್ಕಳು ಪುರವನ್ ಆಳಲಿ (Bh. 1, 8, 3). ರಾಜ್ಯವನ್ ಒತ್ತಿ ಆಳುವೆಂ (1, 8, 15). ಮುನ್ನ ಶತಕೋಟಿರಾಯರು ಆಳಿದ ಆ ನೆಲಂ (Dp. 1). ರಾಜ್ಯವನ್ ಆಳಿದನು (B. 4, 80).

2. 2.
   2.

   = ಆಳ್ 2. (C.). ನೀವು ಒಡೆಯನ್, ಆನ್ ಆಳು (Bp. 22, 61). ಆಳುಗಳಂ (16, 13). ಆಳುಗಳನ್ನು (B. 5, 283).ಕಾಲಾಳು (?ಪದಾತಿ etc. Nr., Hlā.). ಬಿಲ್ಲಾಳು (Nr.). ಸಾವಿರಾಳ ನಾಯಕ (ಸಾಹಸ್ರ etc. Nr.). ಕೂಲಿಯಾಳು (ಕರ್ಮಕರ etc. Nr.). ತು/?/ಲಾಳು (Śm. 42). ಆಳು ಕಟ್ಟಿದವನೇ ಅರಸು, ಕೂ/?/ ಇಕ್ಕಿದವನೇ ದಾತ. -ಆಳಾಗ ಬಲ್ಲವ ಅರಸಾಗ ಬಲ್ಲ. -ಆಳಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಅರಸುತನವು ಯಾಕೆ? -ಆಳೂ ಆಗಬೇಕು, ಅರಸೂ ಆಗಬೇಕು (Prvs.). see Bp. 28, 46; 45, 11; 54, 19; 56, 51; Bh. 2, 4, 5. 11. ಆಳಮರಿಸು. -ಆಮರಿಸು to get a person (for doing any work, My.). ಆಳಿನೇ/?/ಕೆ. -ಏ/?/ಕೆ a kind of children's play (Bh. 1, 6, 1). ಆಳುಕಾಳು dupl. ಆಳುಕಾಳು ಇದ್ದವನಾದರೆ ಕಾಳಯಮ ಬಿಟ್ಟಾನೆ? (Prv.). ಆಳುಕೂಗಿನ ಹಕ್ಕಿ = ಹಾಲುವಕ್ಕಿ q.v. (My.). ಆಳುಕೆಯ್ಯುದ್ದ. -ಕೆಯ್-ಉದ್ದ being of the length of a man with both arms elevated and the fingers extended (ಪೌರುಷ Si. 213. 462). ಆಳುಗೀಳು reit. (My.). ಆಳುಗೆಲಸ. -ಕೆಲಸ service, drudgery (Bp. 52, 10). 2, work fit for one person (My.). 3, work done by servants (My.). ಆಳುದ್ದ. -ಉದ್ದ the length or height of a man (My.; Si. 431. 437). ಆಳುಪಾಟಿ a gang of workmen under a mēstri (My.). ಆಳುಮಗ a servant (S. Mhr.). ಆಳುಮಕ್ಕಳು (B. 2, 20; 4, 34. 43. 73). ಆಳುಮಟ್ಟ a man's measure of height (C.). ಆಳು ಹೋಳು reit. (S. Mhr.; B. 4, 153). ಆಳೋಟ. -ಓಟ the distance which, or the speed at which, a man can run (C.).

3. 3.
   3.

   = ಆಳ 3, ಆಳೆ 4, ಆಳ 1, ಆಳಿ 2. see ಆಳ್ವರಿ. -ಆಳುವೇರಿ. -ಏರಿ a wall or rampart of a fort surrounded by the ditch (ಚಯ, ವಪ್ರ Nr.); a merlon of a fort (My.). see Rām. 1, 9, 10; 1, 13, 2; 6, 13, 3.

4. 4.
   4.

   = ಅಹಳು (see ಅಹ). the feminine of ಅನು 4, q. v. (My.), e. g. ಬನ್ದಾಳು (B. 2, 7), ಬಡಿದಾಳು (3, 78), ಇದ್ದಾಳು (4, 138).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   m.

   (man)｟ f. ಹೆಣ್ಣಾಳು｠1 man, person, adult in general ű ಅವನು ಒಳ್ಳೆ ಆಳು. He is a good person. 2 (soc.) servant ű ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಆಳು ಇಲ್ಲ. There is no servant in the house. 3 (army) soldier, warrior ű ರಾಜರು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಆಳು ಕಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. The kings have sent their warriors for war.

2. 2.
   vt.

   (pol.) to rule, to reign over, to govern vi. (pol.) to rule, to govern, to exercise power or influence

3. 3.
   vi.

   (down) 1 to sink in a fluid, to immerse, to dive 2 þfig.ß to sink, to be lowered , to go deep (into sorrow, calamity, worry, thought, etc.)