ಇಂಡು

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   = ಇಂಡೆ1.

2. 2.
   verb

   to call or cry aloud; to shout.

3. 3.
   verb

   to place in such and such a position, state, predicament, relation, etc.; to put.

4. 4.
   noun

   a mat-like inter-woven bamboo-wattle.

5. 5.
   verb

   to set in the suitable order; to arrange.

6. 6.
   verb

   to have on the body or carry on the person (clothing, jewellery, a weapon, etc.); to wear; to put on.

7. 7.
   verb

   to strike by throwing or shooting a missile at; to shoot ( an arrow).

8. 8.
   verb

   to throw vehemently away.

9. 9.
   verb

   to give food; to feed (esp. with a desire to help poor and needy persons).

10. 10.
    verb

    7) (as a verbal suffix used to form new verbs as in - ಹೆಸರಿಡು,ಲಗ್ಗೆಯಿಡು, ಗೋಳಿಡು, ನೆನಪಿಡು etc.);

11. 11.
    verb

    ಇಡುವರಾದಿತ್ಯ iḍuvarāditya a well-known person in wielding the weapons (a title); ಇಟ್ಟ ಶಾಪ ಕೊಟ್ಟವನಿಗೇ ತಟ್ಟೀತು! iṭṭa śapa koṭṭavanigē taṭṭītu (prov.) harmful deeds will boomerang on the doer himself; ಇಟ್ಟುಕೊ(ಳ್) iṭṭuko(ḷ) to keep with oneself; 2. to put on (as an ornament); 3. to have sexual relation with a person to whom one is not married; 4. to keep a person as a servant; 5. to hypothetically assume to be true for the sake of argument; to suppose; ಇಟ್ಟರೆ ಶಾಪ, ಕೊಟ್ಟರೆ ವರ iṭṭare śapa, koṭṭare vara (prov.) he can be both a god and a demon at the same time; ಇಟ್ಟರೆ ತೊಟ್ಟರೆ ಪುಟ್ಟಕ್ಕ ಚಂದ iṭṭare toṭṭare puṭṭakka canda (prov.) with good dress and ornaments, any woman looks beautiful; ಇಟ್ಟು ಕುದಿಯಬಾರದು, ಕೊಟ್ಟು ಹಂಗಿಸಬಾರದು iṭṭu kudiya bāradu, koṭṭu haŋgisabāradu (prov.) do not belittle him whom you helped; ಇಟ್ಟುಕೊಂಡವಳು ಇರುವವರೆಗೆ, ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವಳು ಕಡೆಯವರೆಗೆ iṭṭukoṇḍavaḷu iruvavarege, kaṭṭikoṇḍavaḷu koneyavarege (prov.) one's wife, but not his leman, is his companion till death.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   ಹಿಂಡು.

2. 2.

   1. ಮಡಗು.
   2. ಹೂಡು.
   3. ಧರಿಸು.
   4. ಆಯುಧವನ್ನು ಅಥವಾ ವಸ್ತುವನ್ನು ಎಸೆದು ಹೊಡೆ.
   5. ಎಸೆ.
   6. ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡು.
   7. ಭಿಕ್ಷೆ ಹಾಕು.

3. 3.

   ಬಿದಿರಿನ ತಟ್ಟಿ.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   to let go or send off from the hand; to put down; to throw, to hit, to kill (cf. ಇಸು 3); to swing or wave, as a fan. 2, to put, to place; to apply; to give, as a name; to set, to plant. 3, to put on, as ornaments, etc.; to lay by; to keep; to preserve. 4, at the end of certain words: to produce, to perform, to effect, to make, etc. (ಕರವಿಮೋಚನ Śmd. Dh.; Śm. 91; ಧಾರಣ Śm; 91; C.; T., M., Te. Tu. ಈಡ್, ಈಜ್, ದೀಡ್ [ಅನಿತಂ ಪಾದದೊಳಿಡುವುದದಕ್ಕುಂ ಭೇದೋಕ್ತ ಕ್ರಮ ವಿಚಾರಿತೋರು ಪ್ರಾಸಂ Kr. 2, 32; Ap. 2, 40]. P. p. ಇಟ್ಟು (Śmd. 282). ನಾಮವನ್ ಇಟ್ಟು (3). ಕಿವಿಗಳ್ಗೆ ಕರ್ಣಪೂರಮನ್ ಇಡುವೆಂ (139). ಪರಮಧ್ಯಾನವೆಮ್ಬ ಈಟಯಲಿ ಭವವೆಮ್ಬ ಆ ಮೃಗವನ್ ಇಟ್ಟು (Bp. 34, 33). ಕಲ್ಗಳಿನ್ದಮ್ ಇಡುತ (38, 55; 20, 14). ತನ್ನ ನಿಶಾತಶೂಲದೊಳ್ ಇಟ್ಟನ್ ಉಗ್ರನು ಪ್ರೇತನಾಥನ ವಕ್ಷಮಂ (41, 28). ಬೆಳುಗೊಡೆಯ ನೆ/?/ಲಲಿ ಚಾಮರವನ್ ಇಡಲು (50, 16). ಮೂ/?/ ಕಲ್ಲುಗಳಿನ್ದೆ ನಿಚ್ಚಂ ಮೂ/?/ ಹೊತ್ತುಂ ನಿಮ್ಮನ್ ಇಡುವೆನು (50, 66). ಒಮ್ಬತ್ತು ಕಲ್ಲಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ ಇಡಲ್ (50, 67). ವಿಷ್ಣು ದಧೀಚಿಯಂ ಚಕ್ರದಿನ್ ಇಡಲು (54, 38). ಧಾರೆಯಿಟ್ಟು ಸುರಿವುದು (ಶ್ಚ್ಯೋತ); ಚಿತ್ತವಿಟ್ಟು ಕೇಲುವದು (ಅವಧಾರಣ); ಚಿತ್ತವಿಟ್ಟವನು (ಅನಾಕುಲ, ಏಕಾಗ್ರ); ಬಯ್ಚಿಡಲು ಪಟ್ಟುದು (ಗೂಢ, ಗುಪ್ತ Nr.). ಇಟ್ಟದ್ದು ಕಾಣದೆ ಕುಟ್ಟಿಕೊಣ್ಡ (Prv.). ಅಡಿಯಿತು (Rśv. 5, 42; J. 19, 7). ಜಡಿ! ಕೋಲನ್ ಇಡು (J. 28, 45). ಓದಲ್ ಇಡು (Rśv. 4, 76). ಕಾಲ್ಕುಪ್ಪ ಸಮನ್ ಇಟ್ಟು (6, 11 va.). ಹೆಸರಿಡು (Si. 66; Prll. 3, 24). ಅವರ ಹಿರಿಯರು ಅವರನ್ನು ಸಮ್ಬಳಕ್ಕೆ ಇಡುವದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ (B. 5, 295). see e. g. J. 28, 17. 47; 29, 40; ಊಳಿಡು; ಎರಡಿಡು, ಒಟ್ಟಿಡು, ಒಡೆಯಿಡು, ಬೊಬ್ಬಿಡು, ಭುಗಿಲಿಡು, ಮೊರೆಯಿಡು, ಸಯ್ಪಿಡು, ಸಾಲಿಡು etc. ಇಟ್ಟಾಡು,-ಆಡು to throw at one another (Grj. 4, 32; Bhāgavata 3, 2, 48); to throw away or about (Bp. 43, 7; My.). ಇಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳು to take into one's employ, to keep, as a servant, etc. (B. 1, 13; 4, 50; 5, 85. 90. 99. 275). 2, to put up, to hoard, to lay by, as money, etc. (B. 4, 53. 61. 74; 5, 64). 3, to receive and entertain with kindness (B. 3, 128). 4, to put on, as a jacket (B. 4, 93), as ornaments (4, 106. 193). 5, to keep (a concubine, C.). ಇಟ್ಟು ಕೊಣ್ಡವಳು a concubine (C.). ಇಡಿಡು rep. (Bp. 50, 67).

2. 2.
   2.

   = ಈಡು 2. putting; throwing; putting on; an ornament. ಇಡುಗಲ್. -ಕಲ್ a stone or stones used for throwing (Rśv. 5. 52). ಇಡುಗಾಣ a fishing hook (Rśv. 5, 114 va.). ಇಡುಗಾಯಿ. -ಕಾಯಿ cocoanuts broken on a stone before a temple as an offering to the deity (Mr. H. Haighs). ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಚೂರು ಹೊಡೆಯುವುದು (Rāmaswami śāstri). ಇಡುವಲೆ. -ಬಲೆ a kind of net (Śśv. 3, 24). ಇಡುಗಿಚ್ಚು. -ಕಿಚ್ಚು (Śmd. 204). fire made on a hearth, etc. ಇಡುಗುಣ್ಡು stone- balls used for throwing (C. Bp. 42, 22). ಇಡುತೊಡು dupl. ornaments and clothes (S. Mhr.) [ಇಡುವಗೆ. -ಪಗೆ deep enmity. ಜೂದೆ ನೆವಮಾಗಿರೆ ಮೂಲಿಗನಾದೆನಾನೆ ಪೂಣ್ಡಿಡುವಗೆಗೆನ್ನೊಳಾದ ಕಿಸುರೆನ್ನೊಡವೋಪುದಿದೊಳ್ಳಿತು Pb. 13, 18]. ಇಡುವಲೆ. -ಬಲೆ a net used for throwing out (Rśv. 5, 52).

3. 3.
   3.

   = ಇಟ್ಟು 1, etc. ಇಡುಗುಡಿ N. of a place. ಇಡುಗುಡಿಯ ನೆಯ್ನಾರ್ (Bp. 11, 36). ಇಡುಗುಡಿಯ ಪೆರ್ಮುಡಿ (11, 38). ಇಡು ಮುಡುಕು. = ಇಡುಕು ಮುಡುಕು a narrow, difficult curve or corner-passage (Bp. 21, 13; 31, 5).

4. 4.
   4.

   = ಇಡ in ಇಡುಕೊಳ್ಳು (My.).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   (break) piece, small fragment

2. 2.
   vt.

   1 (move) to place 《something big》for keeping there or for use, to install《a machine, equipment, etc.》 2 (keep) to keep, to reserve, to lay by (as deposit, for consumption later) ű ದಿನಸಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಬಳಸಬೇಕು. We must always keep some portion of grocery as reserve (without exhausting all). 3 (keep) to deposit《money or other objects》(by someone or in a bank, etc.) 4 (wear) to wear, to put on《ornaments, hat, etc.》, to fasten or set《flowers, etc.》in the hair-knot or braids of hair ű ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರು ಜಡೆಗೆ ಹೂವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. Women put flowers on their plaited hair in south India. 5 (smear) to smear《oil, etc.》 ű ಭಕ್ತರು ದೇವರ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಗಂಧವನ್ನು ಇಟ್ಟರು. The devotees put sandal paste to the idol of god. 6 (food) to serve《food》 ű ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನಕ್ಕೆ ಊಟವಿಡುತ್ತಾರೆ. They feed thousands of people in this temple. 7 (throw) to throw ű ಬಾಣವನ್ನು ಇಡು to shoot an arrow 8 (give) to give《money, alms, name, medicine》 ű ಜಂಗಮರಿಗೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಇಡಬೇಕು. We must give alms to Shiva devotees. 9 (spread) to spread《a fishing net, bedsheet, etc.》 10 (work) to employ, to appoint 《a person》 to a task ű ಆ ನಟಿ ಮನೆಗಾವಲಿಗೆ ಮೂರು ಜನರನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. That actress has kept three men for security of the house. v.aux. (gram.) a secondary verb to indicate that an action is carried out or performed as a forethought ű ನಾನು ಈ ಸೀರೆಯನ್ನು ನಿನ್ನೆ ನೋಡಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. I had examined this sari yesterday.

3. 3.
   vt.

   (attack) to hit, to beat (Pb.5.51)