ಇರುಳ್

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   the tree Xylia xylocarpa ( = X. dolbariformis) of Mimosaceae family.

2. 2.
   noun

   = ಇರುಳು.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   (plant) ironwood tree, Ceylon iron-wood, Mesua ferrea L. (Clusiaceae) (DCV)

2. 2.
   n.

   (time) night [Ka. D2552] = ರಾತ್ರಿ (rātri)

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   ಇರುಳು. = ಇರಳು etc. night (ತಮಿ, ತಮ್ರಿಸೆ etc. Hlā.; ತಮಿ, ಯಾಮಿ, ರಾತ್ರಿ etc. Mr. 65; ರಾತ್ರಿ Śm. 19; T.; Tu. ಇರ್ಲು, ಇರ್ಳು Te. ಇರುಲು see ಎರೆ 1); [ನಿನ್ನನೆ ನೆನೆನೆನೆದಿರುಳೊಳಗೊಱಗದಿರೆ ಕಡೆಗಣ್ಗಳ್ ಮುನಿಸನಭಿನಯಿಪವೋಲ್ ಕೆಮ್ಮನೆ ರಕ್ತಾಮ್ಭೋಜ ರುಚಿಯನೀ/?/ಳಿಗೊಳ್ಗುಂ Kr. 1, 94; Pb. 5, 19; Ap. 3, 68]; ಇರುಳ or ಇರುಳಿನ (Śmd. 134). ಇರುಳ ಸರೋಜಮ್ ಆದುದು ಅರಿರಾಯರ ಸಂಸಾರಂ (134). ವಿಧುವಿಲ್ಲದ ಇರುಳ್ (67). ಹಗಲಿರುಳಿನ ಅಱುವತ್ತು ಗಱಿಗೆ (ಅಹೋರಾತ್ರ); ಹಗಲಿರುಳಾದಡೆ ಗಣರಾತ್ರಮ್ ಎಮ್ಬುದು (Hlā.). ಕತ್ತಲೆಯುಳ್ಳ ಇರುಳು (ತಮ್ರಿಸೆ, ತಾಮಿಸೆ); ಬೆಳುದಿಂಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿದ ಇರುಳ (ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಿ Nr.). see Śmd. 27. 119; Bp. 61, 11. 31; J. 3, 26; 7, 12; 8, 20; 15, 18; 17, 22. 29; 24, 29. 46; 28, 4; 31, 64; Bh. 2, 13, 6; B. 2, 18. 46; 4, 74. ಕ್ಷೋಣಿಯೊಳು ಕುರುಡ ಬಲ್ಲನೆ ಹಗಲನ್ ಇರುಳ (Dp. 87). ಹಗಲೆಲ್ಲಾ ಹಾದರವಾಡಿ ಇರುಳು ಗಣ್ಡನ ತಲೆಯ ಹೇನು ತೆಗದಳನ್ತೆ. -ಇರುಳು ಕಣ್ಡ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಬಿದ್ದ. -ಇರುಳು ಕಾಗೆಗೆ ಆಗದು, ಹಗಲು ಗೂಬೆಗೆ ಆಗದು. -ಇರುಳು ನೋಡಿ ಮರುಳು-ಗೊಣ್ಡ (Prvs.) see ನಟ್ಟಿರುಳ್, ನಡುವಿರುಳ್, ಬಯ್ಗಿರುಳ್, ಮುನ್ನಿರುಳ್. -ಇರುಳರಸ. -ಅರಸ the ruler of the night: the moon (ಚನ್ದಿರ etc., ಶಶಿ Kk. 44). ಇರುಳಾಳ್ಮ. -ಆಳ್ಮ. = ಇರುಳರಸ (ಸಸಿ etc. Śm. 16). [ಇರುಳುಗಣ್ಣ. -ಕಣ್ಣ one that could see in the night; an owl]. ಇರುಳುತಳವಾರ a night-watch-man (Bp. 9, 39). ಇರುಳುಮುಂಜಾವ the first part of the night, evening (ಪ್ರದೋಷ Mr. 66). ಇರುಳು ಪಗಲುಂ night and day (Bp. 41, 7). ಇರುಳುಂ ಪಗಲುಂ night and day [ನೆನೆದಿರುಳುಂ ಪಗಲುಂ ನಿನ್ನನೆ ಪೀನಮೊಱಲ್ದು ಮಱುಗಿ ಕಾತರಿಸುತ್ತುಂ o Kr. 2, 83]; (Rśv. 8, 112). ಇರುಳುಹೊತ್ತು night time (B. 3, 88). ಇರುಳೆಱಿಯ. -ಎಱಿಯ. = ಇರುಳಾಳ್ಮ (ಚನ್ದ್ರ Ct. I, 107; ಜೊನ್ನೊಡಲ etc. II, 6; Rśv. 7, 47).