ಇಸು

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   verb

   to shoot an arrow.

2. 2.
   noun

   a slender shaft, usually pointed at one end and feathered at the other, for shooting from a bow ; an arrow.

3. 3.
   verb

   to receive; to accept.

4. 4.
   verb

   to press; to compress.

5. 5.
   verb

   to eject as from a syringe.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   vt.

   (weapon) to shoot an arrow, to discharge an arrow [Ka. D805] = ಎಸೆ (ese) þmod.ß

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಇಸ 2, etc. ಇಸುಕೊಳ್ಳು. = ಇಸಕೊಳ್ಳು (B. 1, 23; 4, 52; 5, 303; My.).

2. 2.
   2.

   = ಈಸು 3. to permit (cf. ಇಂಗು 2). ಸೋಕಲಿಸದೆ (P. 51), ಸೇರಲಿಸದೆ (88), ಕಾಣಲಿಸದೆ (203), ಸೇರಲಿಸಿದರೆ, ಸೇರಲಿಸನು (118). ಹುಗಲಿಸದೆ (Bp. 58, 53).

3. 3.
   3.

   = ಎಚೆ, ಎಸು, ಎಸೆ 1, ಏಯ್ to throw, to discharge or shoot, as an arrow [ಪುಲ್ಲ ಶರಂಗಿಸುವೆಡೆಗಿವೆ ನಲ್ಲಮ್ಬುಗಳೆನಿಸಿ ತು/?/ಗಿ ಮಲರ್ದಲರ್ದೆಸೆವೀ ಮೊಲ್ಲೆಯುಂ Ap. 11, 114]. (ಶರವಿಮೊಚನ Śmd. Dh.; Te. ಎಗಿ to fly, bound; ಎಗುಚು to cast, shoot; T. ಎಯ್, ಎ/?/ M. ಎಯ್ಜು, ಎ/?/ T. ಇಗುತ್ತಲ್ a throw; cf. ಇಡು 1, ಇ/?/ 1, ಏಸು 1). P. p. ಎಚ್ಚು (Śmd. 282); third person of the present ಎಚ್ಚಪಂ (282). ಇಸುತಿರ್ದಂ (280). ಎಚ್ಚಂ, ಎಚ್ಚರ್ (287). ಕಾಮನ್ ಎಚ್ಚಂ (109). ತಾನ್ ಎಚ್ಚಂ ಪೊಚ್ಚಮ್ ಅಲ್ಲದ ಅರಿವಾಹಿನಿಯಂ (263). ಮಾ/?/ನ್ತು ಎಚ್ಚಂ ಮಹಾರಥಂ ನರಂ (284). ಆವನಾನೊಬ್ಬನು ಗು/?/ಯನ್ ಎಚ್ಚು ತಪ್ಪಿದನ್ ಉಣ್ಟು, ಈತನು ಅಪರಾದ್ಧಪೃಷತ್ಕನು (Nr.). ಅಪರಾದ್ಧೇಷುವೆಮ್ಬವನು ಎಚ್ಚು ತಪ್ಪಿದನು (Hlā.). ಎಚ್ಚಮ್ಬು (ನಿರಸ್ತ Nr.; Abh. P. 13, 141.). ಎಚ್ಚುಮ್ ಇಟ್ಟುಮ್ ಇ/?/ದುಂ ಪೊಯ್ದುಂ (Abh. P. 13, 76 va.). ಶರಶರಂಗಳಂ ತೆಗೆದು ಎಚ್ಚು (J. 28, 41). ಸರಿಸದೊಳ್ ಎಚ್ಚೊಡೆ (28, 48). ನಡುನೆತ್ತಿ ಒಡೆಯೆಚ್ಚಂ (Rāghc. 17, 69). ಕೂರಮ್ಬಿನಿನ್ದೆ ಎಚ್ಚು (17, 71). see Grj. 7, 29; 8, 23 va.; 8, 31. 34. 38; Bp. 21, 30; 54, 39. ಎಚ್ಚಾಡು. -ಆಡು to shoot at one another (Bh. 8, 23, 4; J. 12, 20; 22, 11). ಪೂಸರಲಿಂ ಪದೆದು ಎಚ್ಚಾಡಿದರ್ (Rśv. 13, 87).

4. 4.
   4.

   = ಅಸು 2 (ಚು, ಸು cf. ಪು 2). an affix that is joined 1, to Saṁskṛita, Tadbhava (and Hindusthāni) themes to form verbs transitive or intransitive, and 2, to Kannaḍa themes to form (transitive or) causative verbs (see remark b, s. ಕೊಳ್ 1). in Saṁṣkṛita it is not to be used with a bhinnakartṛi, e. g. it is wrong to say ಖಣ್ಡಿಸಿಸಿದಂ (Śmd. 274). see e. g. ರಾಗಿಸು, ಭಂಗಿಸು, ಭಾವಿಸು (Śmd. 63), ನಿರ್ಣಯಿಸು (65), ಭಾಗಿಸು, ರಂಗಿಸು, ರಾಗಿಸು, ಭೋಗಿಸು, ಪ್ರೇರಿಸು, ವರ್ಣಿಸು, ವರ್ಜಿಸು, ತರ್ಜಿಸು, ಚರಿಸು, ಧರಿಸು (92), ರಂಜಿಸು, ಪಾಲಿಸು, ಪರಿಹರಿಸು, (268), ರಕ್ಷಿಸು, ಪೂಜಿಸು (270), ಖಣ್ಡಿಸು, ಚಿತ್ರಿಸು, ಮುದ್ರಿಸು (274), ಉದ್ಭಾವಿಸು (1), ಉತ್ಪಾದಿಸು, ಪ್ರಯೋಗಿಸು (142), ಉದ್ಭವಿಸು, ಅವತರಿಸು (143), ಅವಧರಿಸು (4), ಅಂಗೀಕರಿಸು (6), ಅಕಾಂಕ್ಷಿಸು (8), ವ್ಯವಹರಿಸು (11), ಪ್ರಯೋಗಿಸು (22), ಉಚ್ಚರಿಸು (38), ಉದಯಿಸು (43), ಪರಿಭಾವಿಸು (44), ಸಂಚರಿಸು (56), ಅನುಕರಿಸು (71); ಶುದ್ಧಯಿಸು, ಕಾರಯಿಸು, ಪೂರಯಿಸು (65), ಚರಯಿಸು, ಧರಯಿಸು (92), ಮನ್ದಯಿಸು (326); ಫಲಿಯಿಸು (395), ಜನಿಯಿಸು (7. 46); ಮೇಳಿಸು (325), ಜಾನಿಸು (327), ಪರಿಕಿಸು (20), ಸಯ್ರಿಸು, ಸನ್ದಿಸು, ಬಿನ್ನವಿಸು (327); ಮೇಳಯಿಸು (65); ಉಜ್ಜುಗಿಸು (Rśv. 6, 10 va.); see ಬದಲಿಸು, ಬದಲಾಯಿಸು; ನುಡಿಯಿಸು, ಮುಡಿಯಿಸು, ಕಡಿಯಿಸು (Śmd. 273), ಗುಡಿಯಿಸು (326), ನಡೆಯಿಸು (233), ಈಯಿಸು, ಕೇಯಿಸು, ನೋಯಿಸು, ಮೇಯಿಸು (273), ನಗಿಸು (273), ಪೋಗಿಸು, ತಾಗಿಸು, ತೂಗಿಸು (275), ಮಾಡಿಸು, ನೋಡಿಸು, ಆಡಿಸು, ಮುತ್ತಿಸು, ಕಟ್ಟಿಸು (327. 328), ಕಾಣಿಸು (273), ತರಿಸು, ಬರಿಸು, ಇರಿಸು (275), ಸೋಲಿಸು (326), ಒರಯಿಸು (65), ಪೊಸಯಿಸು (268), ನಡಯಿಸು q. v., ತೆರಯಿಸು, ತೆಲ್ಲಯಿಸು (65. 189), ತೊರಯಿಸು, ಹೊಲ್ಲಯಿಸು, ನಿಟ್ಟಿಸು, ತುಟ್ಟಿಸು, ದಳ್ಳಿಸು (273), ಪೊಂಗಿಸು, ಸೊಪ್ಪಿಸು (274). about the elision of the ಸು in ಇಸು before ಕುಂ,-ಕ್ಕುಂ, (-ಕು) (Śmd. 268), ಕೆ, -ಕ್ಕೆ (269), ಪ, -ಪ್ಪ, (-ವ) (275) observe e. g. ಎನಿಕ್ಕುಂ (19. 51), ಪರಿಹರಿಕುಂ (268), ಸಮನಿಕುಂ, ಕೇಳಿಕುಂ, ಭಾವಿಕುಂ, ಮಾಣಿಕುಂ, ಪುರುಡಿಕ್ಕುಂ ಪೊಗ/?/ಕ್ಕುಂ, ರಂಜಿಕ್ಕುಂ, ಪಾಳಿಕ್ಕುಂ (268); ಪರಿಪಾಳಿಕೆ (269), ರಕ್ಕಷಿಕೆ, ರಕ್ಷಿಕ್ಕೆ, ಪೂಜಿಕೆ, ಪೂಜಿಕ್ಕೆ, ಪೆರ್ಚಿಕೆ, ಪೆರ್ಚಿಕ್ಕೆ (270), ಅವತರಿಕು (Śm. 19); ತರಿಪಂ, ಬರಿಪಂ, ಇರಿಪಂ, ಬೆಸಪಂ, ಕಾಪಂ, ಬರಿಪುದು, ಬೆಸಪ್ಪಂ, ಉದಯಿಪ್ಪ, ಬೆಳಪ್ಪಂ (Śmd. 275), ಭಾವಿಪೊಡೆ, ಸೇವಿಪೊಡೆ (298), ಉದ್ಭಾವಿಪ (1), ಎನಿಪುವು (26), ಕೆಡಿಪುದು (74), ಎನಿಪ್ಪ (96), ಸಲಿಪರ್ (88), ವರ್ತಿಪ (98), ಉದಯಿಪ (42), ಅನುಕರಿಪರ್ (71), ರಕ್ಷಿಪುದು, ಅವಧರಿಪುದು (264), ವಿರಹಿಪ್ಪುದು (Rśv. 13, 4), ಕಲಿಪ (J. 28, 19), ಪ್ರವರ್ತಿಪ (28, 25).

5. 5.

   Tbh. of ಇಷ್ಟ ?. [ಇಸುವೆಸ. -ಬೆಸ work commanded. ಇನ್ತು ಪೆ/?/ವುಮಿಸುವೆಸಂಗಳನವರವರರ್ಗೆ ತಕ್ಕುವಂ ತಕ್ಕನ್ದದಿಂ ಪೇ/?/ಗಳ್ Ap. 7, 21 va.]. ಇಸುವೆಸಕೆಯ್ಸು. -ಬೆ- to subject or rule according to wish or at will (Abh. P. 9, 165).

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಬಾಣಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡು.
   2. ಅದುಮು.

2. 2.

   1. ಜೀರ್ಕೊಳವೆಯಿಂದ ಸೂಸು.
   2. ಬಾಣ.