ಉಣ್

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   verb

   = ಉಣ್ಣು.

2. 2.
   verb

   ಉಣನೀಡು uṇanīḍu to offer food; to serve a meal; ಉಣಬಡಿಸು uṇabaḍisu = ಉಣನೀಡು; ಉಣಬರು uṇabaru to come for having a meal; ಉಣಲಿಕ್ಕಿಸು uṇalikkisu to cause to serve food; ಉಣಲಿಕ್ಕು uṇalikku = ಉಣನೀಡು; ಉಣಲಿಡು uṇaliḍu = ಉಣನೀಡು; ಉಣಲುಳ್ಳಂ uṇaluḷḷan he who has (sufficient) resouses for his living; ಉಣಲ್ಕೀ uṇalkī = ಉಣನೀಡು; ಉಣಲ್ಪಡೆ uṇalpaḍe to be lucky to get one's meal; ಉಣವೇಳ್ಕುಂ uṇavēḷkum (one) has to have his food 2. to accept the consequences of one's actions (whether pleasant or not); ಉಣಿಯೆಕೊಡು uṇiyekoḍu to let another have food or enjoy the benefits of one's action.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   vt.

   (food)｟past ಉಣ್ಡ್-｠

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   = ಉಣ್ಣು 1, ಉಮ್-, (ಉಮ್ಬು) to eat as food. @ this word was applicable in old Kannaḍa in the case of humans, animals, birds etc. 2, to enjoy, as riches; to take, as interest on money; etc. [ತಲೆವ/?/ದುಟ್ಟುದಿಕ್ಕಿ ಸುರಲೋಕ ಸುಖಂಗಳನುಣ್ಬೆವೆಮ್ಬ ಬತ್ತಲೆಗರ ಮಾತುಗೇಳದಿರ್ Ap. 2, 9]. (ಭೋಜನ Śmd. Dh.; T., M., Tu.; cf. ಊಡು 1). P. p. ಉಣ್ಡು [ಉಣಮುಣ್ಟೆನ್ದುಣು ಪಟ್ಟಿರ್ಪನನಣಮೆ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಯಂ ಭೂಪನೆಮ್ಬರ್ Pb. 4, 11]; (Śmd. 63. 287; Bp. 55, 4). [ಸುರಭಿಗಳ ತೊರೆದ ಮೊಲೆಗಳನುಣ್ಬವ/?/ ಮ/?/ಗಳುಂ ಪೋಗೆ ನೂಂಕಿ ಕೂಂಕಿ, ಮೊಲೆಗಳುನುಣ್ಬ ಕಿಶೋರ ಕೇಸರಿಗಳುಮಂ Pb. 1, 115 va.]. ಉಣ್ಬುದು (Śmd. 242). ಉಣ್ಬಂ (63. 238. 275). ಉಣಲ್, ಉಣಲೊಡಂ, ಉಣೆ (86). ಉಣ್ಣಂ, ಉಣ್ಣರ್ (87), ಉಣ್ಣಳ್ (84), ಉಣ್ಣದೆ (87; ಉಣದೆ Bp. 51, 77). ಉಮ್ಬ q. v. = ಉಣ್ಬ (C.). ಉಣ್ಡುಮಿಕ್ಕುದು (ಭುಕ್ತಶೇಷ etc.); ಹೆ/?/ರ್ ಇಕ್ಕಿದ ಕೂ/?/ನ್ ಉಮ್ಬ (ಪರಾನ್ನ etc. Hlā.). ಲೋಗರ್ ಇಕ್ಕುವ ಕೂ/?/ನ್ ಉಮ್ಬುವಂ (ಪರಾನ್ನ etc.); ಒಡನುಮ್ಬುದು (ಸಹಭೋಜನ); ಉಣಲ್ಬಟ್ಟುದು (ಭುಕ್ತ etc.); ಮೊಲೆಯನ್ ಉಮ್ಬ ಮಗುವು (ಸನ್ತಪ etc. Nr.; cf. Si. 196). ಬಿತ್ತರದೋಳ್ ಉಮ್ಬ ಮನೆ (ಭುಕ್ತಗೃಹ Mr. 196). ಬಡ್ಡಿಯುಮ್ಬಂ (ವಣಿಜ Mr. 345). ಅಮ್ಬಲಿಯನ್ ಎತ್ತಿ ಉಮ್ಬಂ (Sp.). ಭೃಂಗಸನ್ತಾನಮ್ ಉಣುತ್ತಮ್ ಇರ್ಪನ/?/ಗಮ್ಬು (Cpr. 7, 49). see Bp. 11, 10; 50, 13; 56, 9; 58, 30. 45; Rśv. 6, 10; J. 3, 8; 10, 42; 12. 45; 34, 9; Dp. 4, 54; Bh. 1, 10, 31. cf. ಉಣಿ. -ಉಣಬಡಿಗ a man who prepares a meal and serves it up (ಬಾಣಸಿಗ Ct. I, 5). ಉಣಬಡಿಸು to serve up a meal, i. e. to put a portion of the meal (rice, etc.). on the plate, etc. of each person present. see Bp. 9, 40; 14, 3; 47, 40; 51, 68. ಉಣಲಿಕ್ಕು,-ಇಕ್ಕು. = ಉಣಬಡಿಸು [ನಿಷಾದಿತಿಯೆಮ್ಬ ಬೇಡಿತಿಗಮಯ್ವರ್ಮಗನ್ದಿರ್ಗಮುಣಲಿಕ್ಕಿದೊಡೆ ತಣೆಯುಣ್ಡು Pb. 3, 4 va.; Vr. 77, 14]; (Bp. 52, 20; 60, 52; V. 14, 38). ಉಣ್ಡಾಡಿ. -ಆಡಿ a glutton (J. 7, 63; My.). ಉಣ್ಡಾಡಿಗ. -ಆಡಿಗ. = ಉಣ್ಡಾಡಿ (My.). [ಉಣ್ಡಾಡು. -ಆಡು to dine and play together. ಕೇಸರಿಣೀಸ್ತನ್ಯ ಮನನ್ಯವನ್ಯಗಜ ಪೋತಿನೀಕಮುಣ್ಡಾಡೆ Ap. 9, 97]. ಉಣ್ಣದ. = ಉಣ್ಣದವ. ಉಣ್ಣದರ ಬೀಯ (ಅಮೃತ Kk. 10 a.; Śs.). ಉಣ್ಣದವ a man who does not take his (or any) meal. 2, a deity (ಸುರ Śm. 8. 9; ನಿರ್ಜರ Kk. 10 a.). ಉಣ್ಣದಿರುಹ. -ಇರುಹ abstinence from a meal or from all meals (ಅನಶ, ಪ್ರಾಯ Mr. 460).