ಉಪ್ಪು

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   a place of one's normal stay; a residence.

2. 2.
   noun

   (dial.) a treating (a child) very tenderly; foolish or excessive fondling; a pampering; a coddling.

3. 3.
   noun

   sodium chloride, NaCl, a white, crystalline substance with a characteristic taste, found in natural beds, in sea water, etc., and used for seasoning and preserving foods, etc.; (common) salt.

4. 4.
   noun

   the state of being.

5. 5.
   noun

   the taste of common salt.

6. 6.
   noun

   a favour or service; an obligation.

7. 7.
   noun

   (in games like kuṇṭu bille) a square marked with cross lines where the player has the protection against making mistakes or from being declared out.

8. 8.
   noun

   ಉಪ್ಪಿನ ಗೊಬ್ಬರ uppina gobbara a chemical fertiliser put on or in the soil to improve the quality or quantity of plant growth; ಉಪ್ಪಿನಮಾಳ uppina māḷa = ಉಪ್ಪಿನಮೋಳೆ; ಉಪ್ಪಿನಮಾಳೆ uppina māḷe = ಉಪ್ಪಿನಮೋಳೆ; ಉಪ್ಪಿನಮೇಳೆ uppina mēḷe = ಉಪ್ಪಿನಮೋಳೆ; ಉಪ್ಪಿನಮೊಳೆ uppina moḷe = ಉಪ್ಪಿನಮೋಳೆ; ಉಪ್ಪಿನಮೋಳೆ uppina mōḷe the heap of raw, unrefined salt; 2.a tax levied on the unrefined salt; ಉಪ್ಪಿನ ಋಣ uppina řṇa the condition or fact of being indebted to another for a help (esp. in getting one's livelihood) received; ಉಪ್ಪಿನ ಗಿಡ uppina giḍa a short weed with edible leaves, Oxalis corniculata ( = O. pusilla, = Xanthoxalis corniculata) of Oxalidaceae family; Indian sorrel; ಉಪ್ಪು ಸೊಪ್ಪಾಗು uppu soppāgu to change the basic nature (of a person); ಉಪ್ಪು ಹಾಕು uppu hāku to add salt (to a food preparation); 2. not to show any concern, interest or fear; ಉಪ್ಪು ಹುಟ್ಟದಿರು uppu huṭṭadiru (one's credibility) to be lost; ಉಪ್ಪು ಹುಳಿ ತಿನ್ನುವ ದೇಹ uppu huḷi tinnuva dēha (fig.) (a statement generalising the mankind) one has feelings or faults that are natural because these are common for all human beings; 'a person of flesh and blood'; ಉಪ್ಪಿಲ್ಲ, ಹುಳಿಯಿಲ್ಲ uppilla, huḷiyilla not interesting or satisfying; dull; empty; jejune; ಉಪ್ಪು ಕಾರ (ಖಾರ) ಹಚ್ಚು uppu kāra (khāra) haccu (fig.) to report, convey in an exciting, provocating or exaggerated manner to give a curious or dimmer picture than the fact is; ಉಪ್ಪು ತಿಂದ ಮನೆಗೆ ಎರಡು ಬಗೆ uppu tinda manege eraḍu bage (prov.) to be ungrateful to one from whom timely help was received; ಉಪ್ಪು ತಿಂದವ ನೀರು ಕುಡಿದಾನು uppu tindava nīru kuḍidānu (prov.) one has to inevitably face the consequence of one's own deed; ಉಪ್ಪಿನವ ಕೆಟ್ಟೆ ಅಂದರೆ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯವ ಹೊರಳಿಹೊರಳಿ ಅತ್ತ uppinava keṭṭe andare, teŋgina kāyiyav horaḷi horaḷi atta (prov.) show hypocritical sympathy; ತಾಯಿಗಿಂತ ಬಂಧುವಿಲ್ಲ ಉಪ್ಪಿಗಿಂತ ರುಚಿಯಿಲ್ಲ utāyiginta bandhuvilla, uppiginta ruciyilla (prov.) one's mother is his or her best well-wisher; ಉರಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಉಪ್ಪು ಹಾಕು/ಹಚ್ಚು uriyuvudakke uppu hāku/haccu (prov.) to behave rudely, annoyingly with someone who is already agonised or in great pain; to cause to increase another's pain, anger etc.; to add insult to injury; ಒಬ್ಬನ ಉಪ್ಪು ತಿಂದಿರು obbana uppu tindiru (fig.) to be indebted to another for the help received while in distress.

9. 9.
   noun

   (in games) a defeat imposed on one's rival.

10. 10.
    noun

    a particular kind of game played by women.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ರುಚಿಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸುವ ಒಂದು ಪದಾರ್ಥ.
   2. ಷಡ್ರಸಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
   3. ಹಂಗು.
   4. ಸ್ಥಿತಿ.
   5. ಒಂದು ಬಗೆಯ ಆಟ.
   6. ಪ್ರೀತಿ.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   (fr. ಉ/?/). love, especially doting affection. ಉಪ್ಪುಪ್ಪು rep. ಉಪ್ಪುಪ್ಪು ಮಾಡು, to coax, to fondle, to spoil by cockering (S. Mhr.).

2. 2.
   2.

   (fr. ಉ/?/). being, abiding; protection, especially the protection of a place marked out by lines in the play called ರಾಮ ಪಟ್ಟಿಯಾದ e. g. ಉಪ್ಪು ಉ/?/ಯಿತು, ಉಪ್ಪು ದಾಟಿತು (S. Mhr.; where however the word only is known but not its exact meaning; Tu. ಉಪ್ಪು to be; to abide; to support; to protect; cf. ಉಳ್ 1.) 2, a game at which the women play (T., R.; T. ಉವಪ್ಪು, play).

3. 3.
   3.

   (fr. ಉರಿ 1? or ಒಗರ್ ?). salt (ಲವಣ Nr.; Nn. 23; ರುಚಕ, ಲವಣ 41; ಕಟಕ, ಕ್ಷಾರ 127; ಲವಣ Mr. 218; T., M., Te., Tu.). [ಉಪ್ಪಿಕ್ಕಿದೊಡೆ ತುಪ್ಪದ ಮೆಳ್ಪಡಿತೆಮ್ಬನ್ತೆ ನಮ್ಮ ಕೆಮ್ಮನಿರ್ಪಿರವಿದೇ ಕಾರಣಂ Pb. 7, 16 va.]. ಸುಪರ್ಣಂಗೆ ಈಡೆ ಕಾಕಾಳಿ? ಸಕ್ಕರೆಗೆ ಉಪ್ಪಂ ಸರಿ ಮಾ/?/ರೇ (Sś. 62). ಈ ಹೊತ್ತು ಹರಿಕಥೆ ಸೀಯೋ? ಉಪ್ಪೋ? -ಉಪ್ಪರಿಗೇ ಮನೆಯವನಾದರೂ ಉಪ್ಪಿಲ್ಲದೆ ಆಗದು. -ಉಪ್ಪಿನ ರಾಸೀ ಮೇಲೆ ಮಜ್ಜಿಗೇ ತಟಕು. -ಉಪ್ಪಿನಲ್ಲೇ ಮುಪ್ಪು ಬನ್ದರೂ ಉಪ್ಪುತಿನ್ದ ವಿನಾ ಕೂಡದು. -ಉಪ್ಪಿನವ ಕೆಟ್ಟಿನೆನ್ದರೆ ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿಯವ ಹೊ ರಳಿ ಹೊರಳಿ ಅತ್ತ. -ಉಪ್ಪಿಲ್ಲದೆ ಮೂಗಳ ಗಂಜೀ ಕುಡಿಯುವಗೆ ಉಪ್ಪಿದ್ದರೆ ನಾಗಳವೂ ಸಾಲದು. -ಉಪ್ಪು ತಿನ್ದವ ನೀರು ಕುಡಿದಾನು. -ಉಪ್ಪು ಸಪ್ಪೆ ಆದರೂ ಕಾರ ಬಿಡದು (Prvs.). ಒಬ್ಬನ ಉಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಇರು to be in somebody's employ (S. — ಅಟ್ಟುಪ್ಪು, ಕಲ್ಲುಪ್ಪು, ಕಾರುಪ್ಪು. ಚವುಳುಪ್ಪು, ಪೆಟ್ಲುಪ್ಪು, ಬಳೆಯುಪ್ಪು, ಸೋರುಪ್ಪು Prv. s. ತಾಯಿ. -ಉಪ್ಪಗಚಿ. -ಅಗಚಿ (i. e. ಎಗಚಿ). a thorny climbing shrub, Monetia Lin. (My.; T. ಉವರ್ಚಂಗು). ಉಪ್ಪಾರತಿ. -ಆರತಿ an ārati in which salt is burnt (Rām. 6, 55, 15; Bh. 2, 13, 11; 8, 18, 14). ಉಪ್ಪಿಟ್ಟು (= ಹಿಟ್ಟು) rice, wheat, or rāgi cooked with various ingredients (Si. 314; My.). ಉಪ್ಪಿಡು. -ಇಡು to give salt, i. e. to feed. ಉಪ್ಪಿಟ್ಟವರನ್ನು ಮುಪ್ಪಿನನಕಾ ಮ/?/ಯ ಬಾರದು (Prv.). ಉಪ್ಪಿನ ಕಟ್ಟೆ a salt pan (My.). 2, a salt depot. 3, a store of salt. ಉಪ್ಪಿನ ಕಟ್ಟಿರೂ ಮನೆ, a salt depot (ರುಮೆ, ಲವಣಕಾರ Hlā.) ಉಪ್ಪಿನ ಕಡಲ್ the sea of saltness or the salt sea (Bp. 12, 19). ಉಪ್ಪಿನ ಕಲ್ಲು rock-salt (ರುಮೆ Mr. 100). ಉಪ್ಪಿನ ಕಾಯಿ pickles (C.). see C. Bp. 47, 42; Si. 347; B. 3, 114. 125. ಮಾತಿಗೆ ಮೊದಲು ಗಾದೆ, ಊಟಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಉಪ್ಪಿನ ಕಾಯಿ. -ಊಟಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಉಪ್ಪಿನ ಕಾಯಿ ಕತ್ತೇ ಶಾಟಕ್ಕೆ ಸಮಾನ (Prvs.). ಉಪ್ಪಿನ ಪೊಟ್ಟಣ salt in a wrapper a parcel of salt (Bp. 8, 60). ಉಪ್ಪಿನ ಮೆಣಸಿನ ಕಾಯಿ pickled chilli (C.). ಉಪ್ಪಿನ ಹರಳು a grain of salt (C.). ಉಪ್ಪು ಕಾರ salt and other spicery. ಉಪ್ಪು ಕಾರ ಹಚ್ಚು to season well, to spice, also figuratively, e. g. ಉಪ್ಪುಕಾರ ಹಚ್ಚಿ ಬಣ್ಣಿಸುವದು to exaggerate (B. 5, 93; My.). ಉಪ್ಪುಗಡ್ಲೆ. -ಕಡ್ಲೆ Bengal gram parched, seethed in salt water (C.). ಉಪ್ಪುಗಾಯಿ.ಕಾಯಿ. = ಉಪ್ಪಿನ ಕಾಯಿ (ಲವಣದೊಳು ಪುದಿದ ಫಲವು Mr. 219; J. 6, 44). ಉಪ್ಪುಗಾವು. -ಕಾವು heated salt used to remove pain by fomentation (C.). ಉಪ್ಪುಗಾ/?/. -ಕಾ/?/ seethed (or parched) corn mixed with salt, etc. (C.). ಉಪ್ಪುಗು. -ಉಗು salt to drop (into saltless rice). ಎನಗೆ ಉಪ್ಪೊಕ್ಕು ಇಮ್ಮಡಿಸಿದನ್ತಾಯಿತು (Bp. 43, 71). ಉಪ್ಪು ತಿನ್ನು. = ಉಪ್ಪುಣ್ಣು (My.). ಉಪ್ಪುಣ್ಣು. -ಉಣ್ಣು to eat (somebody's) salt, to be in. (his) employ (C.). ಉಪ್ಪುನೀರು salt water. ಉಪ್ಪುನೀರಲಿ ಮಾಡಿದುದು (ಉದಲಾವಣಿಕ Hlā.). ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಡಲು (Si. 81). ಉ ಪ್ಪುನೆಲ salt ground (C.). ಉಪ್ಪುಮಡಿ a salt bed (My.; Te.). ಉಪ್ಪುಮಣ್ಣು salt earth (C.). ಉಪ್ಪುರೇವು the bank of a back-water, communicating with the sea, from which salt pans are supplied with water (Te.; My.). ಉಪ್ಪೂಡು. -ಊಡು to apply salt, to salt. ಹವಣ/?/ದಂ ಮಾಂಸಮಂ ತುಣ್ಡಗೆಯ್ದು ಉಪ್ಪೂಡಿದದ/?/ಲ್ಲಿ ವಲ್ಲೂರಮ್ ಎನಿಸಿಕ್ಕು (Mr. 218). ಉಪ್ಪೆಗಚಿ. -ಎಗಚಿ. = ಉಪ್ಪಚ್ಚಿ, ಉಪ್ಪಗಚಿ q. v. above. (My.).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   (love) love esp. doting affection [? cf. Ka. ur̤ugu “love” D691] = ಮುದ್ದು (muddu)

2. 2.
   n.

   1 being, abiding (Kitt.) 2 (game) victory in ತಿಳ್ಳಿ (an outdoor game in which children play on a lined ground) (Kitt.)

3. 3.
   n.

   (min.) 1 salt 2 salty taste (one of six tastes) 3 þfig.ß obligation, indebtedness ű ಗೆಳೆಯನ ಉಪ್ಪನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ತೀರಿಸಲಿ ? How shall I repay my friend’s obligation. = ಉಪ್ಪಿನ ಋಣ (uppina r̥ṇa)