ಎಳೆ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   the earth.

2. 2.
   noun

   a long and strong timber used as a horizontal support for a roof of a building; a wooden beam.

3. 3.
   noun

   the plant Bambusa vulgaris of Poaceae family; bamboo cane.

4. 4.
   verb

   to pull forward; to bring forcibly after one.

5. 5.
   noun

   fibre - a) a slender, threadlike structure that combines with others to form animal or vegetable tissue; b) the tissue so formed.

6. 6.
   adjective

   tender; unripe; being in the early stage of development.

7. 7.
   noun

   a thin line of twisted fibre; a twisted thread.

8. 8.
   verb

   to pull towards; to attract.

9. 9.
   verb

   to draw a line; to construct in linear form.

10. 10.
    noun

    (fig.) something that leads out of a puzzle or to arrive at a definite solution or conclusion.

11. 11.
    verb

    to draw (a sword etc. out of its sheath).

12. 12.
    noun

    ಎಳೆಗಾಗಿ ಬಾಲ ಕಳೆದುಕೊ eḷegāgi bāla kaḷeduko (prov.) to lose one's fortune for a petty gain; to lose a ship for a half-penny worth of tar; ಎಳೆ ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಹಚ್ಚಡ ನುಂಗಿದ eḷe sikkidare haccaḍa nuŋgida (prov.) a small amount of favour to a man not deserving it, might cost your fortune.

13. 13.
    verb

    to unduly lengthen (as a story, song, etc.); to slow down the pace.

14. 14.
    verb

    ಎಳೆದುಕೊಂಡುಹೋಗು eḷedukoṇḍu hōgu (fig.) to go on dragging (something) for a long time; to prolong boringly or irritatingly; ಎಳೆದು ಮಾತನಾಡು eḷedu mātanāḍu to speak in a slow, lengthened tone; to utter in a slow and sleepy manner; to drawl; ಎಳೆಯಲಾರದ ಎತ್ತು ಮಿಣಿಯಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು eḷeyalārada ettu miṇiya mēle bittu (prov.) he who is incapable of doing, always resorts to excuses; a bad workman quarrels with his tools.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊ.

2. 2.

   1. ನೂಲಿನ ಎಳೆ.
   2. ಛಾವಣಿಗೆ ಹಾಕುವ ತೊಲೆ.
   3. ಭೂಮಿ.
   4. ಎಳೆತನ.

3. 3.

   ಎಳೆಯದಾದ.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   a rafter (S. Mhr.; B. 4, 121. 122).

2. 2.
   2.

   = ಎಳ q. v. (Tu. ಎಳ್ಯ Te. ಎಡೆ, ಲೇ). genitive ಎಳೆಯ or ಎಳೇ locative ಎಳೆಯಲಿ, ಎಳೆಯಲ್ಲಿ, ಎಳೇಲಿ. ಎಳೆಯ ಹುಲ್ಲು (ಶಷ್ಪ, ಬಾಲತೃಣ Nr.). ಎಳೆಯ ನೀಲಂ (ರಾಜಾವರ್ತಂ Śm. 69; Kk. 85). ಎಳೆಯ ಕೊನರ್ (ಪಲ್ಲವಾಂಕುರ, ಪ್ರವಾಲ Mr. 106). ಎಳೆಯ ಪವಳ (ಪ್ರವಾಲ etc. 505). ಎಳೆಯ ಪಿಡಿಯಾನೆ (ಧೇನುಕೆ 471). ಕಾತ ಎಳೆಯ ಮಾವುಗಳ ಬನಬನದ ಠವುಗಳ್ (J. 17, 4). ಎಳೆಯ ದವನದ ಮೇಲ್ಪೊದಕೆ (Rśv. 10, 31 va.). ಎಳೆಯ ಶಿಶು (B. 5, 321). ಎಳೇ ಹುಲ್ಲು, ಎಳೇ ಗ/?/ಕೆ (Si. 165). ಎಳೇ ಮಗು (196). ಎಳೇ ರೇಕುಗಳು (97). ಎಳೇಲಿ ಬರಲೊ? ಮುಪ್ಪಿಲಿ ಬರಲೊ? -ಎಳೇ (ಎಳೇ ಪ್ರಾಯದ) ಮರೆಳೊ? ಎಪ್ಪತ್ತೇ (ಎಪ್ಪತ್ತು ವರುಷದ) ಮರುಳೊ (Prvs.). ಎಳೆಕ/?/. = ಎಳೆಗ/?/ (Si. 318). ಎಳೆಕಾವು slight heat (C.). ಎಳೆಗಣ್. -ಕಣ್ a delicate, fine eye (J. 30, 22). ಎಳೆಗನ್ದಿ. -ಕನ್ದಿ. = ಎಳಗನ್ದಿ (ಧೇನು Mr. 181; J. 11, 4). ಎಳೆಗನ್ದಿಯಾಕಳು (ಧೇನು, ನವಸೂತಿಕೆ Nr.; Si. 322). ಎಳೆಗನ್ದು. -ಕನ್ದು. = ಎಳೆಗನ್ದಿ (My.). ಎಳೆಗನ್ನಡವಕ್ಕಿ. -ಕನ್ನಡವಕ್ಕಿ a young parrot (V. 2, 31). ಎಳೆಗಪ್ಪು. -ಕಪ್ಪು light black (Mr. 275; My.). ಎಳೆಗ/?/. -ಕ/?/ a young calf (ವತ್ಸ Nr.; J. 19, 31). ಎಳೆಗ/?/ ತಾನ್ ದೊಡ್ಡಿತೆತ್ತು ಆಗದೇ (Sś. 44). ಎಳೆಗ/?/ಕೆ. -ಕ/?/ಕೆ tender harialle grass (Cpr. 8, 4 va.). ಎಳೆಗಾಯ್. -ಕಾಯ್ a young, only partly developed unripe fruit (ಮಿಡಿ Kk. 23; Śśv. 1, 51); ತೆಂಗಿನ ಎಳೆಗಾಯೊಳಗಿನ ನೀರು (B. 2, 41). ಎಳೆಗಾಯಿ. -ಕಾಯಿ. = ಎಳೆಗಾಯ್ (ಮಿಡಿ Śm. 22; ಶಲಾಟು, ಕೋಮಲ Hlā.; ಶಲಾಟು Si. 123). ಎಳೆಗಾಯಿಗೆ ಸೀಯಾಳವೆನ್ತಲೂ ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ (B. 2, 41). ಎಳೆಗಾರ್. -ಕಾರ್ the newly arrived rainy season (Cpr. 4, 38). ಎಳೆಗಾಳಿ a gentle wind (Rśv. 5, 19 va.; 12, 23; C. Bp. 11, 5; J. 18, 23; 31, 1). ಎಳೆಗೂಸು. -ಕೂಸು a tender infant (C.). ಎಳೆಗೆಮ್ಪು. -ಕೆಮ್ಪು a light red, the colour of the dawn (My.; ಅರುಣ, ಅವ್ಯಕ್ತರಾಗ Si. 51). ಎಳೆಗೆಮ್ಪುಳ್ಳ ನೆಯ್ದಿಲೆ (94). [ಎಳೆಗೋಣ್‌ the neck being pulled. ಅನ್ತು ದ್ರೋಣನೆಳೆಗೋಣ ಸಾವಂ ಸಾವುದುಂ Pb. 12, 30 va.]. ಎಳೆಗೌಂಗು. -ಕೌಂಗು. = ಎಳಕವುಂಗು young areca (Cpr. 7, 92 va.; Rśv. 10, 31 va.). ಎಳೆಜೊನ್ನ faint moonshine (Rśv. 11, 80). ಎಳೆತುಲಸಿ young tulasī (J. 26, 68). ಎಳೆತೆಂಗು a young cocoanut tree (Cpr. 7, 72 va.). ಎಳೆತೊಗಲ್ a tender, soft skin or hide (B. 5, 26). ಎಳೆದಳಿರ್. -ತಳಿರ್ 1. tender foliage to appear (see s. ಅರಮೆ 1). ಎಳೆದಳಿರ್. -ತಳಿರ್ 2. tender young foliage (ಪಲ್ಲವ, ಕಿಸಲಯ Mr. 106; ತೊವಲ್ Ct. II, 105). ಇಮ್ಮಾವಿನ ಎಳೆದಳಿರ ಪೊಳೆವ ಪೂಗುಡಿ (Cpr. 7, 92 va.). see Rśv. 2, 41; 10, 31 va.; J. 19, 34; 29, 49. [ಎಳೆದಳಿಸು. -ತಳಿಸು to shine brightly. ಬಳ್ವಳ ಬಳೆದೆಳೆದಳಿಸುವ ಪೊಸಗೆನ್ದಳಿರ ಗೊನ್ದಳದೊಳೆ Ap. 11, 73 va.]. ಎಳದಿಂಗಳ್. -ತಿಂಗಳ್. = ಎಳೆವೆ/?/ (Abh. P. 3, 2). ಎಳೆದುಮ್ಬಿ. -ತುಮ್ಬಿ a young black bee (J. 2, 65; 3, 3; 28, 43). ಎಳೆನಗೆ a smile (Bp. 16, 27; 26, 13; 28, 19; 57, 33; 60, 2; J. 1, 1; 2, 52; 11, 18; 13, 57; 16, 11; 19, 21). ಎಳೆನಡಿಕೆ one of a horse's paces: walk (ಆಸನ್ದಿತ Si. 274). ಎಳೆನನೆ a delicate bud (Rśv. 2, 37). ಎಳೆನಾಯ್ a young or small dog (J. 28, 41). ಎಳೆನಾರು a tender, delicate, fine fibre (My.). ಎಳೆನೀರ್. = ಎಳೆನೀರು (Cpr. 10, 54). ಎಳೆನೀರು. = ಎಳನೀರ್ (My.; B. 2, 41). ಎಳೆನೀಲ a light blue (My.); a kind of sapphire (ರಾಜವರ್ತಮ್ Śmd. II). ಎಳೆನೇಸ/?/ the just risen sun (Abh. P. 3, 2; J. 1, 3). ಎಳೆಪಾಕ not fully cooked. ಎಳೆಪುರ್ಬು a delicate, fine eyebrow. ಎಳೆಪುರ್ಬುದೋಳ್. -ತೋಳ್ delicate eyebrows. and arms (J. 6, 27). ಎಳೆಪುಲ್. = ಎಳವುಲ್ಲು (ಶಷ್ಪ Mr. 109; J. 15, 18). ಎಳೆಪ್ರಾಯ youth (C.). ಎಳೆಬಣ್ಣ light or faint colour (My.). ಎಳೆಬಿಳುಪು a dusty-white colour (ಈಶತ್ಪಾಣ್ಡು, ಧೂಸರ Si. 51). ಎಳೆಮಕ್ಕಳ್ young children (J. 28, 22). ಎಳೆ ಮ/?/ a tender little one (B. 2, 67). ಎಳೆಮಾದಳ a young citron (J. 30, 16). ಎಳೆಮಾವು. = ಎಳಮಾವು (J. 29, 45). ಎಳೆಮಿಂಚು a faint lightning (Rśv. 1, 132; 8, 102). ಎಳೆಮೀನ್ a young, small fish (J. 6, 6). ಎಳೆಮುತ್ತು. = ಎಳಮುತ್ತು (Bh. 2, 13, 26; Śśv. 5, 7). ಎಳೆಮೊಗರು (or ಎಳೆಮೊಗ/?/) a delicate, very small fruit (My.). ಎಳೆಯಂ. -ಅಂ 3. a young man; a boy (Śmd. 185). [ಅನ್ದಿಂಗೆಳೆಯ ನೀನು ಹಳೆಯ ನಾನು Bv. 2]; (J. 28, 16). ಎಳೆಯರ್ (J. 5, 57). ಎಳೆಯಂಚೆ. -ಅಂಚೆ a young goose or swan (V. 9, 25). ಎಳೆಯಬಳ್ಳಿ. = ಎಳೆವಳ್ಳಿ (J. 19, 31). ಎಳೆಯ ಮಾವು. = ಎಳೆಮಾವು (J. 17, 4). ಎಳೆಯಮೀನ್. = ಎಳೆಮೀನ್ (J. 9, 24). ಎಳೆಯಮ್ಬಿಲ. -ಅಮ್ಬಿಲ weak, watery gruel (V. 2, 13). ಎಳೆಯವ. -ಅವ. = ಎಳೆಯಂ (My.). ಎಳೆಯವ ತೋಳೈಡಿಸಿದ ಅನ್ತ, ಎಪ್ತತ್ತ/?/ವ ಆಡಿಸಿದರೆ ಒಪ್ಪೀತೇ (Prv.). ಎಳೆಯ ವಲ್ಲಿ. = ಎಳೆಯ ಬಳ್ಳಿ (J. 30, 15). ಎಳೆಯಳ್. -ಅಳ್ 3. (Śmd. 135). a young woman; a girl. (Grj. 3, 91 va.). ಎಳೆಯೆಲೆ. -ಎಲೆ a young leaf (Cpr. 7, 92 va.). ಎಳೆಯೆಳೆ rep. (B. 5, 240). ಎಳೆಲತೆ. = ಎಳಲತೆ (Ct. II, 68. 98; Bp. 42, 23; Bh. 1, 5, 8). ಎಳೆವರೆಯ. -ಹರೆಯ. = ಎಳೆಪ್ರಾಯ (My.). ಎಲೆವಲಸು. -ಪಲಸು a young jack tree (Cpr. 7, 86). ಎಳೆವಸಿ/?/. -ಬಸಿ/?/ a delicate womb (Abh. P. 3, 100, 101). 2, early stage of pregnancy. ಎಳೆವಳಿಕು. -ಪಳಿಕು fine crystal (Cpr. 1, 111). ಎಳೆವಳುಕು. -ಪಳುಕು. -ಎಳೆವಳಿಕು (Śśv. 5, 3). ಎಳೆವಳ್ಳಿ. -ಬಳ್ಳಿ. = ಎಳವಳ್ಳಿ (Rśv. 13, 104 va.). ಎಳೆವಾಡಿವಚನ್ದ್ರ. -ಪಾಡಿವ the crescent of the moon of the first day of the śuklapakṣa (Śāstrasāra in W. v. 1273). ಎಳೆವಾಸಿ. -ಪಾಸಿ a multitude of fine braids of hair (J. 6, 23). ಎಳೆವಾ/?/. -ಬಾ/?/ a young plantain. ಎಳೆವಾ/?/ಯ ಸು/?/ಯೆಲೆ (Cpr. 7, 92 va.; Abh. P. 9, 79). ಎಳೆವಿಸಿಲ್. -ಬಿಸಿಲ್ a moderate sunshine as that of the morning and evening or of the cold season (Abh. P. 3, 13; Rśv. 9, 28; J. 3, 18; 17, 7). ಎಳೆವುಲ್. -ಪುಲ್. = ಎಳವುಲ್ಲು (Rśv. 8, 125). ಎಳೆವೆಣ್. -ಪೆಣ್ a young woman (J. 6, 18. 27. 32; 30, 2. 18). ಎಳೆವೆಣ್ಗಳ ದಟ್ಟಿ (Rśv. 13, 59 va.). ಎಳೆವೆಣ್ಡಿರ್. -ಪೆಣ್ಡಿರ್ young women (Abh. P. 15, 45; Rām. 1, 16, 53). ಎಳೆವೆ/?/. -ಪೆ/?/. = ಎಳವೆ/?/ (Abh. P. 16, 88; Grj. 4, 20; Bp. 4, 28. 40; 17, 11; 42, 24. 37; Rśv. 13, 59 va.). ಎಳೆವೆ/?/ಗದಿರ್. -ಕದಿರ್ a beam of the new moon (R.). ಎಳೆವೆಲರ್. -ವ್. -ಎಲರ್. = ಎಳೆಗಾಳಿ (J. 3, 24; 8, 2; 30, 36). ಎಳೆವೇಡತಿ. -ಬೇಡತಿ a young Bēḍati (Rśv. 5, 97; 6, 24 va.). ಎಳಸಡ್ಡಿ a sowing machine with only one aperture (C.). ಎಳೆಸಿಂಗ a young lion (J. 4, 33). ಎಳೆಸುಯ್ a slight sigh (Rśv. 12, 56). ಎಳೆಹದ an imperfect degree of ripeness, of cooking, etc. (C.). ಎಳೆಹದಿರು a fruit newly come forth, a very young fruit (My.) ಎಳೆಹೀಚು. = ಎಳೆಹದಿರು (My.). ಎಳೆಹುಲ್ಲು. = ಎಳೆವುಲ್ (B. 4, 79).

3. 3.

   = ಇಳೆ etc. [ಉಡುಗಿದುದು ವಿಯತ್ತಳಮೆಳೆ ಪಿಡುಗಿದುದು ಕಲಂಕಿ ಕದಡಿದುದು ಶಿವನ ಮನಂ Pb. 11, 152; Ap. 7, 121]; (ಭೂವಾಚಕ Śmd. Dh.; ಇಳೆ 357; ಭೂಮರ್ಥ್ಯ I; ಬೂವಿ, ದರೆ etc. Śm. 37; ಭೂಮಿ 112). ಎಳೆದೇರ. -ತೇರ whose chariot is the earth: Śiva (Kk. 4; ಈಶ್ವರ Śm. 2). ಎಳೆಯ ದಂಗುಳಿಯ ಮಾರಯ್ಯ N. (Bp. 27, 49; cf. ಇಳೆಯ ದಂಗುಳಿಯಾರ).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.

   ಎೞೆ1 vt. (move) 1 to pull, to drag 2 þfig.ß to attract, to fascinate

2. 2.

   ಎೞೆ2 n. (three) thread of a woven cloth, string

3. 3.

   ಎಳ (adj.) (age) 1 tender in age (before twelve years and after childhood and before puberty) ű being in the earliest stage of development, likeű ಎಳಮಗು “very small child,” 2 tender 3 light (in colour) ű ಎಳೆಗೆಂಪು light red [Ka. D513] = ಎಳೆ (eḷe)

4. 4.
   n.

   (arch.) rafter (NK.)