ಕಟ್ಟು

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   that which binds; fetter; manacle; shackle.

2. 2.
   verb

   to bind - a) to tie together; make fast or tight, as with a rope or band; b) to hold, obstruct or restrain as if tied or tied down or checked by a dam; c) to put or keep in prison; to jail; to imprison.

3. 3.
   noun

   a liquid in which red gram (pulse of Cajanus indicus, a leguminous plant) or any other pulse is boiled without spices but strained, (prescribed esp. for patients to have it with boiled rice); a soup-like dish.

4. 4.
   noun

   ಕಟ್ಟಿನಾಂಬರ kaṭṭinambara a liquid made with such a soup and spices; ಕಟ್ಟಿನಾಂಬ್ರ kaṭṭinambra = ಕಟ್ಟಿನಾಂಬರ.

5. 5.
   verb

   to build; to construct.

6. 6.
   noun

   the fact or an instance of being bound.

7. 7.
   noun

   any line or thing marking a limit; bound; border.

8. 8.
   verb

   to wear (as a cloth ornament, etc.); to put on (as a role in a drama, cinema etc.).

9. 9.
   verb

   to cause to wear (as a cloth ornament, etc.).

10. 10.
    noun

    an ornamental metal-cone, ring or frame used to embelish something.

11. 11.
    verb

    to predetermine; to regulate; to control.

12. 12.
    noun

    a regulation; a rule - a prescribed guide for conduct or action; the laws or regulations prescribed by the founder or reformer of a religious order for observance by its members; an accepted procedure, custom or habit; a regulation by law governing procedure or controlling conduct.

13. 13.
    verb

    to attack from all or almost all sides.

14. 14.
    noun

    a number of things tied, wrapped together; a bundle; a package or parcel.

15. 15.
    verb

    (a female of an animal) to be impregnated with the male gamete.

16. 16.
    noun

    the condition, quality or period of being pregnant (said of an animal).

17. 17.
    noun

    an avoiding, by magical powers, of evil spirits entering.

18. 18.
    verb

    to win, control, succeed, etc. by using a magical power.

19. 19.
    noun

    the supposed use of an evil supernatural power over people and their affairs; witchcraft; black magic.

20. 20.
    verb

    to pay or deposit money (as fees, fine, etc.).

21. 21.
    noun

    the act or an instance of excluding, by an act of ecclesiastical authority, from the sacraments, rights, and privileges of a religious or social system; excommunication.

22. 22.
    verb

    to fix the price, value etc.

23. 23.
    verb

    (fig.) to have, possess (cow, oxen etc.).

24. 24.
    noun

    a structure (usu. temporary) made for the purpose of providing shelter to.

25. 25.
    noun

    a bundle of files or papers.

26. 26.
    verb

    to create a poetical or musical work; to compose.

27. 27.
    verb

    to make up (a story, reason, lie, etc.); to fabricate.

28. 28.
    noun

    ಕಟ್ಟಾಗು kaṭṭāgu to be stopped; to be avoided; to be imprisoned; ಕಟ್ಟುಪಡು kaṭṭupaḍu = ಕಟ್ಟಾಗು; ಕಟ್ಟಿಕ್ಕು kaṭṭikku to put a strip of cloth, with or without medicines, on an injured part of a person; ಕಟ್ಟಿನಜ್ವರ kaṭṭinajvara a fever that recurs in regular intervals; ಕಟ್ಟುಮಾಡು kaṭṭu māḍu to restrict; to restain; 2. to imprison; to jail; 3. to order; to command; to issue regulation; ಕಟ್ಟುಹರಿದ ಪಂಜು kaṭṭu harida panju (fig.) that which has transgressed the limits, rules, social or moral regulations, etc.

29. 29.
    verb

    to develop and improve (something); to build up.

30. 30.
    verb

    to gather together (number of persons, esp. soldiers).

31. 31.
    verb

    ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳು kaṭṭikoḷḷu to earn; to receive as an income; to get as a reward for one's deed; 2. to stop; to obstruct; to avoid; 3. to engage in or carry on (a war, struggle, etc.); 4. to keep asisd for; to earmark; 5. to support one of the parties in a discussion, dispute; 6. to gather (a few people) around oneself; ಕಟ್ಟಿಟ್ಟಬುತ್ತಿ kaṭṭiṭṭabutti (fig. said of any inevitable result of an action) a result, effect or an award one is sure of getting; ಕಟ್ಟಿಡು kaṭṭiḍu to earmark (something) for a definite purpose; 2. to keep (something) aside; to not raise (the matter, objection, challenge, etc.); ಕಟ್ಟಿದುದು kaṭṭidudu the destiny - a) the seemingly inevitable or necessary succession of events; b) what will necessarily happen to any person or thing; (one's) fate; ಕಟ್ಟಿಬರು kaṭṭibaru to come in group (as a group of soldiers attacking someone or something); 2. (fig.) (unfriendly feeling, hostility, hatred; dislike, etc.) to grow (between); ಕಟ್ಟಿಹೋರು kaṭṭi hōru to fight unyieldingly; ಕಟ್ಟಿದ ಮನೆ ಮೆಟ್ಟಲಿಲ್ಲ, ಅಟ್ಟಿಕೊಂಡುಬಂದೆಯೊ ಯಮನೆ? kaṭṭida mane meṭṭalilla, aṭṭikoṇḍu bandeyo Yamane? Death never waits for one to be ready for it; ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಬುತ್ತಿ, ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟ ಮಾತು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಬಂದೀತು? kaṭṭikoṭṭa butti, hēḷikoṭṭa mātu eṣṭu dūra bandītu? (prov.) one must depend on one's prudence, rather than depending always on another's advice; ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ ಎತ್ತು ಇಲ್ಲ, ಬಿತ್ತುವುದಕ್ಕೆ ರಾಗಿಯಿಲ್ಲ, ಕೂರಿಗೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಕುಣಿದ kaṭṭuvudakke ettu illa, bittuvudakke rāgiyilla, kūrige hottukoṇḍu kuṇida plan not your project, when means are not available with you; count not four, except you have them in a wallet.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.

   (adj.) (degr.)〈being〉intense, vehement〉 ű ಕಟ್ಟುದ್ದ extremely long adv. (degr.) greatly, heavily

2. 2.
   vt.

   1 (join) to bind, to put《a knot》 2 (wear) to put on, to wear《an unstitched cloth》ű ಮಗುವಿಗೆ ಸ್ಕಾರ್ಫನ್ನು ಕಟ್ಟು. Put the scarf on the child. 3 (arch.) to build, to construct 4 (hinder) to obstruct, to come in the way of《someone》 ű ವಿರೋಧಿಗಳು ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದರು. The opponents obstructed the minister on the way. 5 (make) to concoct, to fabricate 《a story》 vi. (be) to gather (as a boil, secretion, or lump) n. 1 (order) order, command; binding, restraint ű ಅಪ್ಪ ಹತ್ತು ಗಂಟೆಯ ಮೇಲೆ ಟಿ.ವಿ. ನೋಡಬಾರದೆಂದು ಕಟ್ಟು ಹಾಕಿದರು. My father put restriction that we should not watch T.V. after ten p.m. 2 (mass) file of papers 3 (limit) border, frame ű ಈ ಫೋಟೋ ಕಟ್ಟು ಚನ್ನಾಗಿದೆ The frame of this photo is nice.

3. 3.
   n.

   (cook) 1 water in which any kind of pulse has been boiled, decoction of any kind of pulse 2 sauce made of water in which some kind of pulse has been boiled

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಕಟ್ 1, ಕಡು 1 q. v., etc. (Śmd. 214). (Te., T.). ಕಟ್ಟಂಕ. -ಅಂಕ (Śmd. 386; Kk. 97). a severe battle. ಕಟ್ಟಂಕದಲ್ಲಣ. -ತಲ್ಲಣ (Śmd. 387), fear arising from a severe battle. ಕಟಟಚ್ಚರಿ. -ಅಚ್ಚರಿ (Śmd. 69). extreme astonishment. ಕಟ್ಟಡವಿ. -ಅಡವಿ a thick, impervious jungle (J. 19, 11; see Jōgihāḍu s. ಅನ್ತೆ under ಅನ್ 1). ಕಟ್ಟಣಕ. -ಅಣಕ great strength (Grj. 2, 106 va.). ಕಟ್ಟಣಿಯರ್ (fr. ಅಣಿ 2). very beautiful women (Rām. 6, 56, 38). ಕಟ್ಟಮ್ಬಕಳ. -ಅಮ್ಬಕಳ. = ಕಟ್ಟಮ್ಬಲಿ (Bp. 33, 16). ಕಟ್ಟಮ್ಬಲಿ. -ಅಮ್ಬಲಿ a thick kind of porridge, chiefly made of bruised jōḷa, to which tamarind, etc., is added (G.; ಹುಳಿಯಮ್ಬಲಿ G.). ಕಟ್ಟರಣ್ಯ. -ಅರಣ್ಯ. = ಕಟ್ಟಡವಿ (J. 10, 20; 19, 18). ಕಟ್ಟರಸು. -ಅರಸು an anointed king, a monarch (Bp. 21, 20). ಕಟ್ಟ/?/ಕೆ. -ಅ/?/ಕೆ a daring fierce, wild understanding. (Śśv. 5, 9). ಕಟ್ಟಲೆ. = ಕಟ್ಟಳೆ 1. (My.)., of which the Mhr. ಖಟಲಾ, ಖಟಲೇಂ have been formed; it is also contracted into ಕಟ್ಲೆ q. v. separately. ಕಟ್ಟವಸರ. -ಅವಸರ great hurry (J. 31, 44). ಕಟ್ಟಳವಿ. -ಅಳವಿ great wrestling (Bh. 4, 2, 61); great power etc. (Bh. 3, 19, 23). ಕಟ್ಟಳೆ. -ಅಳೆ 2. (Śmd. 214 Mḍb.). ಕಟ್ಟಲೆ. -ಕಟ್ಲೆ a strong or firm measure; an order, a command; a rule; rate [ಮೂ/?/ ಕೋಟಿ ಹದಿನೇಳು ಲಕ್ಷ ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಪರಿ ಪ್ರಮಾಣಿನ ಕಟ್ಟಳೆಯಾಯಿತ್ತು Cv. 1328]; (C.; J. 10, 39. 46; 11, 28; 17, 10; 31, 44; Abhā. 9, 26; ನಿಬನ್ಧನೆ G.; T. ಕಟ್ಟಳೈ Te. ಕಟ್ಟಡೆ); established rule, the right way or proper conduct, truth (ಸೌಸ್ಥೆ Nn. 162; ನಿಬದ್ಧ, ಸತ್ಯ Mr. 358). 2, a law-suit, a case (C.; Mhr. ಖಟಲಾ, ಖಟಲೇಂ). 3, a weight by which anything is weighed (T.; see ಕಟ್ಲೆ). see B. 2, 19; 5, 10, 85. 178. 289. 304. [ತ್ರಾಸಿನ ಕಟ್ಟಳೆಯನ್ತಿನಿತು ವೆಗ್ಗಳವಾದರೆ ಈಶ್ವರನೊಡೆಯಿಕ್ಕದೆ ಮಾಣುವನೆ Bv. 804]. ಕಟ್ಟಳೆ. -ಅಳೆ 3. 2. thick butter-milk (without an admixture of water, ಮಜ್ಜಿಗೆ Ct. I, 47). ಕಟ್ಟಳ್ಕೆ. -ಅಳ್ಕೆ (Śmd. 214). a tight embrace. ಕಟ್ಟ/?/ಲಿಕೆ. -ಅ/?/ಲಿಕೆ great grief (My.). ಕಟ್ಟ/?//?/. -ಅ/?//?/ great love or pleasure (Grj. 10, 14 va. & 28 va.; V. 23, 13 va.). ಕಟ್ಟಾಜ್ಞೆ. -ಆಜ್ಞೆ a strict order; a hard measure (My.). ಕಟ್ಟಾಡಿಕೆ. -ಆಡಿಕೆ excessive play or sportiveness (Rām. 6, 11, 7). ಕಟ್ಟಾಣಿ. -ಆಣಿ great excellency, first class, as soil (Te.); the state of being very fine or costly (as pearls, J. 17, 6). ಕಟ್ಟಾಯ. -ಆಯ (Śmd. 214, o. r. ಕಟ್ಟಯ) a strict rule; firm resolution, firmness (Abh. P. 14, 79 va.; 14, 119); compulsion, violence, force [ಕಟ್ಟಾಯಮ್ಪೊಮ್ಪು/?/ವೋಗೆ ತನ್ದೆಯ/?/ವಿಂಗಾ ಭಾರ್ಗವಂ ಕೊನ್ದನೆನ್ತು Pb. 12, 38; 1, 24]; (T.; cf. ಕಡ್ಡಾಯ). ಕಟ್ಟಾಸ/?/. -ಆಸ/?/ great weariness, etc. (Rām. 4, 2, 5). ಕಟ್ಟಾಸುರ. -ಆಸುರ great vehemence or haughtiness; great cruelty (Bp. 53, 70; 60, 5; J. 26, 51: 27, 10). ಕಟ್ಟಾಳ್. -ಆಳ್ (Śmd. 215). a strong, valiant man [ಒಟ್ಟಜೆಯಿಂ ಭಾರತದೊಳ್ ಪುಟ್ಟಿದನಭಿಮನ್ಯು Pb. 5, 29; ಕಟ್ಟಾಳು ಶಿಷ್ಟತನಕೆ ಹೋಹ ಕಷ್ಟವ ನೋಡಾ Bv. 697]; (Cpr. 10, 85 va.). (ತು/?/ಲಾಳ್ Bhn. 37; Bp. 9, 38; J. 4, 46; 13, 60; 14, 16). ಕಟ್ಟಾಳ್ತನ. -ಆಳ್ತನ great stateliness; great valour. ಕಟ್ಟಾಳ್ತನಮ್ಬೆ/?/. -ಂ-ಪೆ/?/ to attain great stateliness (Rśv. 6, 11 va., twice). ಕಟ್ಟಿದಿರ್. -ಇದಿರ್ the very front; exactly or just in front (Te. ಕಟ್ಟೆದುರು). [ದಾನಮನಾನಲಾನಲ್ಲದೆ ಪೆ/?/ರ್ ನೆ/?/ಯರೆಮ್ಬನ್ತೆ ತೊಟ್ಟನೆ ಕಟ್ಟಿದಿರೊಳ್...ಒರ್ವನುರಿಯ ಬಣ್ಣದ ಪಾರ್ವಂ Pb. 5, 68 va.; see Bv. 140]. see Bp. 11, 3; 22, 13; 24, 46; 26, 26; 39, 48; 53, 67; 60, 45; Rśv. 5, 120 va.; 13, 1 va.; Śśv. 1, 79 va. [ಕಟ್ಟಿ/?/ಮ್ಪೆ. -ಇ/?/ಮ್ಪೆ. = ಕಟ್ಟ/?/ವೆ. ಸುಡುವುದರಾಗ್ನಿಯುಮೊಡಲಂ ಮಿಡುಕುವಿಂ ಕಡಿದ ಕಟ್ಟಿ/?/ಮ್ಪೆಗಳುಮದಾವೆಡೆಯನುರಿಸುವುದೊ Ap. 5, 13]. ಕಟ್ಟಿ/?/ವೆ. -ಇ/?/ವೆ a large black ant, Formica compressa Fabr. (C.; B. 2, 9; T. ಕಟ್ಟೆ/?/ಮ್ಬು Te. ಕಟ್ಟಿಚೀಮೆ). ಕಟ್ಟಿ/?/ಹೆ. -ಇ/?/ಹೆ. = ಕಟ್ಟಿ/?/ವೆ (Bh. 7, 16, 3; J. 24, 34). ಕಟ್ಟುಕೊಡಗೆ land held free of any charge or tax (My.). ಕಟ್ಟುಗ್ರ. -ಉಗ್ರ very fierce or severe [ಎನ್ನ ಅಷ್ಟಮದಂಗಳ ಸುಟ್ಟುರುಹಿದೆಯಾಗಿ ಕಟ್ಟುಗ್ರದಿನ್ದ ನಿಮ್ಮ ಶ್ರೀ ಚರಣವ ಕಣ್ಡೆ Bv. 482]; (J. 8, 40; 25, 51). ಕಟ್ಟುತ್ತರ. -ಉತ್ತರ a strict order (My.). ಕಟ್ಟುತ್ತಾರ a remission on a large scale, remission of land-rent on account of loss by failure of rain, etc. (R.). ಕಟ್ಟುಪಾಡು an order; a system, a regulation (My., also ಕಟ್ಟುಪಾಡು T. ಕಟ್ಟುಪಾಡು Te. ಕಟ್ಟುಬಾಟು). ಕಟ್ಟುಪಾಸ. -ಉಪಾಸ great or severe fasting (Bp. 27, 16; My.). ಕಟ್ಟುಬ್ಬಟೆ. -ಉಬ್ಬಟೆ great elation, etc. (Grj. 2, 106 va.; Rśv. 6, 11 va.). ಕಟ್ಟುಬ್ಬಟ್ಟೆ. -ಉಬ್ಬಟ್ಟೆ (Śmd. 214). ಕಟ್ಟುಬ್ಬಟೆ. -ಕಟ್ಟುಬ್ಬಸ. -ಉಬ್ಬಸ (Śmd. 215). very difficult breathing; troublesome asthma. ಕಟ್ಟುಬ್ಬೆಗ. -ಉಬ್ಬೆಗ great anxiety, etc. (Grj. 7, 56 va.; Śśv. 2, 9). ಕಟ್ಟುಮಸ್ತಿ excessive pride (My.). ಕಟ್ಟುಮಸ್ತು great strength (My.). ಕಟ್ಟುಲುಹು. -ಉಲುಹು a great noise (My.). ಕಟ್ಟುವಣ್ಣ. -ಬಣ್ಣ colour of great brightness (Bp. 11, 26). ಕಟ್ಟುವೈಭಾವೆ a female of great discrimination (Prll. 3, 10). ಕಟ್ಟುಹುರಿ. -ಕಡಿಹುರಿ, ಕಡುಹುರಿ, ಕಡುಪುಹುರಿ twine that curls upon much twisting (S. Mhr.). ಕಟ್ಟುಹುಳಿ a strong acid (My.). ಕಟ್ಟೂ /?/ಗ. -ಊ/?/ಗ a hard task, severe service (My.). ಕಟ್ಟೆ/?/ಕ. -ಎ/?/ಕ great love (V. 23, 13 va.). ಕಟ್ಟೆಸಕ. -ಎಸಕ great beauty (J. 17, 11). ಕಟ್ಟೆಸುಗೆ an excessive shooting of arrows (Rām. 6, 47, 31). ಕಟ್ಟೇಕಾನ್ತ. -ಏಕಾನ್ತ (Śmd. 207). great solitude; strict secrecy; privacy [ಕರ್ಣನಂ ಕರೆದಾಳೋಚಿಸಿ ತಮ್ಮಯ್ಯನಲ್ಲಿಗೆ ಪೋಗಿ ಪೊಡಮಟ್ಟು ಕಟ್ಟೇಕಾನ್ತದೊಳಿನ್ತೆನ್ದಂ Pb. 2, 88 va.]; (Abh. P. 15, 69 va.; Bh. 1, 8, 71). ಕಟ್ಟೇ/?/. -ಏ/?/ (Śmd. 214). great magnificence, etc. ಕಟ್ಟೊ/?/ಲಿಕೆ. -ಒ/?/ಲಿಕೆ excessive screaming (Rām. 6, 24, 15).

2. 2.
   2.

   to bind, to tie; to dress, as a wound; to affix; to yoke; to construct; to build; to form; to fabricate, to compose, as verses; to arrange, as a play; to dam, to dam in, as water; to tie up; to shut up, as a passage, a door, etc., to block up; to cover; to lay by or amass, as money; to shut, as a mouth; to restrain, as (the appetite of) the belly; to apply to, to turn, as water on land; to apply to, as scent or colour to a cloth; to fix or determine, as the price of a thing; to bring together, to collect, as an army; to take into one's employ; to collect, acquire, or obtain, as merit; to contract or bring on, as the fruit of actions; to gain or conquer, as a country; to stop by magic; to bewitch, to charm, as a person or especially the eyes, to take one prisoner (ಬನ್ಧನ Śmd. Dh.; Śm. 88; C.; Si. 231. 314; Te., T., Tu.; M. ಕೆಟ್ಟು). [ಒರ್ವನನಿಕ್ಕುವೆಂ ಕದನದೊಳ್ ಮೇಣ್ ಕಟ್ಟುವೆಂ ಧರ್ಮನನ್ದನನಂ Pb. 11, 84; Ap. 3, 72]. 2, to be bound or fixed, to stop, to be habitually in a place, e. g. ಅವನ ಬಾಯೊಳಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಬಯ್ಗಳು ಕಟ್ಟಿ ಇರುತ್ತವೆ (B. 2, 31; My.); to attach oneself to, e. g. ಹೆಮ್ಮರನ ಸುತ್ತಲು ಕಟ್ಟಿತು (Bh. 1, 20, 55; see Rām. 5, 8, 63); to be checked, to become checkmate, e. g. ಅರಸು ಕಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ಆಟ ಉಣ್ಟೇ (Prv.); to be stopped, as urine, etc. in sickness (C.; Si. 201); to cover or copulate with, as beasts (My.), e. g. ಕಟ್ಟಿದ ಆವು (ಕಾಲ್ಯೆ, ಉಪಸರ್ಯೆ Hlā.); to cause to copulate with (My.); to become with young (C.; Te.; B. 3, 24), e. g. ವೃಷಭನಿನ್ದ ಕಟ್ಟಿದ ಆಕಳು (ಸನ್ಧಿನಿ Nr.); to be formed; to gather, as a boil, or secretion, or lump (especially used as the second member of a compound, C.; Te., M.). ಒನ್ದೆಡೆಯೊಳ್ ಕಟ್ಟುವುದೆ ಪಿರಿಯ ಪುಲಿಯುಮಂ ಕವಿಲೆಯುಮಂ (Śmd. 150). ಕಟ್ಟಿಂ (224). ಕಟ್ಟಿದರ್ (255). ಕಟ್ಟಲ್ ಪಟ್ಟುದು (ಬದ್ಧ, ಪಿನದ್ಧ, ಆಮುಕ್ತ, ಅಪಿನದ್ಧ Hlā.). ಕಟ್ಟಲ್ ಪಟ್ಟದು (ಬದ್ಧ, ಸನ್ದಾನಿತ, ಮೂತ, ಉದ್ದಿತ, ಸನ್ದಿತ, ಸಿತ Si. 379). ಕಟ್ಟಲ್ ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ಪೋಣಿಸಲ್ ಪಟ್ಟ ಪುಷ್ಪ ಮಾಲಾದಿಗಳು (ಗ್ರಥಿತ, ಗ್ರನ್ಥಿತ 377). ಕಟ್ಟಲು ಪಟ್ಟ ಕರ್ಮ (ಸಮ್ಪಾದಿತಕರ್ಮ o. r. ತನಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಕೊಣ್ಡನ್ಥಾ ಕರ್ಮಂಗಳು Nn. 148). ಕಟ್ಟಿದನ್ಥಾ ಕರ್ಮಗಳು (ವಾನ, ಕರ್ಮಫಲ 90). ನೀರ ಹರಿಯಲ್ ಈಯದೆ ಕಟ್ಟಿದ ಕಟ್ಟೆ (ಆಧಾರ); ನೀರ ನಡುವೆ ಕಟ್ಟಿದ ಕಟ್ಟೆ (ಸೇತು); ತಿದ್ದಲೆನ್ದು ನೊಗದ ಕೆಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಹೋರಿ (ಪೃಷ್ಠವಾಹ್); ಕರತಲದಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಘಾತನಿವಾರಣಾರ್ಥಮ್ ಆಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಚರ್ಮ (ಗೋಧೆ); ಪಶುವ ಕಟ್ಟಲೆನ್ದು ಕಳದಲ್ಲಿ ನಟ್ಟ ಗೂಣ್ಟವು (ಮೇಧಿ); ವಸಿಷ್ಠಪುತ್ರ ಶೋಕದಿನ್ದ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲ ಕಟ್ಟಿಕೊಣ್ಡು ಬಿದ್ದರೆ ನೂ/?/ ತೆ/?/ನಾದ ನದಿ (ಶತದ್ರು); ತನ್ತ್ರಿಯ ಕಟ್ಟಿ ಬಾ/?/ಸುವ ದಣ್ಡಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಕಂಕಣಿ ಮೊದಲಾದುವು; ಚಿಣ್ಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ ನೇಲುವ ಹೂಮಾಲೆ (ಪ್ರಭೃಷ್ಟಕ); ಹಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುವ ಸೂತ್ರ (ಮೇಖಲೆ Nr.). ಸಪ್ತದ್ವೀಪಂಗಳಂ ಕಟ್ಟಿಕೊಣ್ಡು (having made his own, C. Bp. 47, 11). ಇನಿತು ಪುಣ್ಯಂಗಳಂ ನೀಂ ಕಟ್ಟಿ ಕೊಳ್ (Bp. 17, 6). ಬೊಜಗರ ತಲೆಗಳಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಅಲಾ ಹುಲ್ಲ (40, 32). ಕಟ್ಟಿಬಲಿಯಂ (having bewitched king Bali, 57, 23). ನಾಯ ಬಾಲ ಸೆಡೆಯಂ ಕಟ್ಟಲ್ಕೆ ಚನ್ನಪ್ಪುದೇ (Sś. 85). ಆತ್ಮಭವಂಗೆ ಪಟ್ಟಮನ್ ಅಮನ್ದೋತ್ಸಾಹದಿಂ ಕಟ್ಟಿದಂ (Rśv. 4, 118 va.). ಮನವ ಘನದಲಿ ಕಟ್ಟಿ, ಘನವ ಮನದಲಿ ಕಟ್ಟಿ, ಮನಮ್ ಆದುವೆ ಪಾಪಕೆಳಸದಾ ಯೋಗಿಗೆ ವನವಾಸ ಯಾಕೆ (Sp.). ಆಳು ಕಟ್ಟಿದವನೇ ಅರಸು, ಕೂ/?/ ಇಕ್ಕಿದವನೇ ದಾತ. -ಕಟ್ಟಿದ ಮನೆ ಮೆಟ್ಟಲಿಲ್ಲ, ಅಟ್ಟಿಕೊಣ್ಡು ಬನ್ದೆಯೋ, ಯಮನೇ (Prvs.). — e. g. Bh. 8, 23, 35; ಅಡಗಟ್ಟು, ಕೆಯ್ಗಟ್ಟು, ಗಲ್ಲೆಗಟ್ಟು, ಗುಡಿ ಕಟ್ಟು, ತೆಕ್ಕೆಗಟ್ಟು, ನೀ/?/ಗೆಗಟ್ಟು, ಮನೆಗಟ್ಟು, ಮೊಟ್ಟಗಟ್ಟು, ಮೊತ್ತಗಟ್ಟು, ಸನ್ಧುಗಟ್ಟು, ಸಮ ಕಟ್ಟು, ಸೆ/?/ಗಟ್ಟು, ಹುಣ್ಟುಗಟ್ಟು Prv. s. ಮನೆ. -ಕಟ್ಟಾಡಿಸು. -ಆಡಿಸು to embrace and cause to play: to tickle with vehemence (S. Mhr.). ಕಟ್ಟಾಡು. -ಆಡು to construct and play. ಮೇಘಂಗಳ ಆಕಾರ, ಬಾಲರು ಕಟ್ಟಾಡುವ ಕಟ್ಟೆ,...ಇನ್ತುವುಂ ಸಿರಿ ಪುಲ್ಲ ಅಗ್ರದ ತುನ್ತು/?/ (Sś. 74). ಕಟ್ಟಿ ಕೊಳ್ಳು also: to embrace (My.; see Prv. s. ಅಪ್ಪ2). ಕಟ್ಟಿ ಕೊಣ್ಡು ಹೋಗು to conduct away with oneself (My.). ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕು. = ಕಟ್ಟು (C.). ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕುವದು (ಉದ್ದಾನ, ಬನ್ಧನ Si. 265). ಆನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕುವ ಕಮ್ಬದನ್ಥಾ ಗೂಟ (ಆಲಾನ 271). ದನಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕುವ ಗಟ (ಶಿವಕ, ಕೀಲಕ); ದನಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕುವ ಕೊರಳ ಕುಣಿಕೆಹಗ್ಗ (ದಾಮ); ಪಶುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕುವ ಹಗ್ಗವು (ದಾಮನಿ 323). ಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟು rep. see Prv. s. ಬಿಟ್ಟಿಯೂಟ [ಕಟ್ಟೆಪಡು to accumulate. ಪೂರ್ವಜನ್ಮಾನ್ತರದೊಳ್ ಕಟ್ಟೆ ಪಟ್ಟ ಮುಳಿಸನ್ Vr. 35, 5].

3. 3.
   3.

   binding, tying, fastening; fettering; checking, restraint; impediment (ಉದ್ದಾನ, ಬನ್ಧನ, ತಡೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆ Si. 265; ಬನ್ಧನ, ಪ್ರಸಿತಿ, ಚಾರ, ತಡೆ 391); [ಕಟ್ಟಿದ ಕಟ್ಟುಗಳೆಲ್ಲಮಂ ತಾನೆ ಬಿಟ್ಟು ಕಳೆದು Pb. 2, 64 va.; Ap. 12, 124 va.]. 2, a band, a tie (ಬನ್ಧನ Mr. 267); the tyre of a wheel; a boundary; a dam. 3, a pack, a bundle. 4, a frame. 5, something built, constructed or formed. 6, build, form, shape. 7, a regulation, a rule. 8, a fabrication, a fiction. 9, copulation of beasts. 10, bewitching. 11, checkmate (My.). ಮಹಾದೇವನ ಜೆಡೆಯ ಕಟ್ಟು (ಕಪರ್ದ); ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲ ಕಟ್ಟು (ಹಸ್ತಿನಖ, ಪರಿಕೂಟ Hlā.). ವೀಣೆಯ ಕಟ್ಟಿನ ಬಿಗಿತ (ಉಪವಾಹ, ನಿಬನ್ಧನ Si. 63). ಆಯುಧವು ಜಾ/?/ ಹೋಗದ ಹಾಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ಕಟ್ಟು (ಮೇಖಲೆ 289). ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ಮರದ ಗುದಿಗೆ (ಪರಿಘ 290, 412). ಕಟ್ಟು ಹ/?/ದ ಪಂಜು (Prv.). ಕಟ್ಟುಗಳು ಪ/?/ದು (Bp. 32, 44). — e. g. ಇಕ್ಕಟ್ಟು, ಎಡೆಗಟ್ಟು, ಕಣ್ಣುಕಟ್ಟು, ಕಾಲ್ಗಟ್ಟು, ಕಿಸುಗಟ್ಟು, ಕಿ/?/ಟ್ಟು, ಕೇರ್ಗಟ್ಟು, ಚೌಕಟ್ಟು, ತಲೆಕಟ್ಟು, ತೋಳ್ಕಟ್ಟು, ನಡಿಕಟ್ಟು, ನೆಲಗಟ್ಟು, ನೆಲೆಗಟ್ಟು, ಪಲಗೆಗಟ್ಟು, ಮಣಿಕಟ್ಟು, ಮರಗಟ್ಟು, ಮಾರ್ಕಟ್ಟು, ಮೆಯ್ಕಟ್ಟು, ಮೇಲ್ಕಟ್ಟು, ಸನ್ದುಗಟ್ಟು. -ಕಟ್ಟಡಕ. -ಅಡಕ a binding written agreement (My.). ಕಟ್ಟನ್ನ. -ಅನ್ನ boiled rice tied up for a journey (My.). ಕಟ್ಟಾಗು. -ಆಗು to become a rule or positiveness. ಕಟ್ಟಾಗಿ rightly; positively (ನಿಯತಂ Śmd. Cm. 82. 253; My.). 2, to stop (v. i.); to be hindered or impeded; to cease (used of trade, credit, strength, etc., C.). 3, to be shut or closed, as schools on account of holidays (B. 5, 276). ಕಟ್ಟಾಣಿ. -ಆಣಿ. = ಕಠಾಣಿ a necklace (generally) of small gold beads (C.; Te.). ಕಟ್ಟಿನ ಹಾವು. = ಕಟ್ಟುಹಾವು a fierce species of cobra, Ophiophagus elaps, the Harmadryad (My.). ಕಟ್ಟು ಕಡೆ to go beyond the (common) boundary (Abh. P. 6, 136 va.; 15, 16 va.). ಕಟ್ಟುಕಥೆ a fabricated story, a fiction (C.). ಕಟ್ಟುಕಮ್ಬ a post to which animals, etc. are tied (My.; Te.). ಕಟ್ಟುಗಡಸು. -ಕಡಸು a cow fit to receive the bull (ಕಾಲಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆದೆಯಾದ ಆಕಳು, ಉಪಸರ್ಯೆ Nr.). ಕಟ್ಟುಗೂಳಿ a bull for breeding (My.). ಕಟ್ಟುಗೂ/?/. -ಕೂ/?/. -ಕಟ್ಟನ್ನ (Abhā. 9, 26; My.). ಕಟ್ಟುಗೂಳಿಸು. -ಕೂಳಿಸು to make firm (Bp. 44, 16). ಕಟ್ಟುಂಜುರಿಗೆ. -ಂ-ಸುರಿಗೆ a knife for tying (to the waist). (Śmd. 204). ಕಟ್ಟುಂಜೋಳ. -ಂ-ಜೋಳ (Śmd. 204). a bodice that is tied ಕಟ್ಟು ಪಡು to be bound, etc. ಕಟ್ಟು ಪಟ್ಟ (ಬದ್ಧ, ನದ್ಧ, ಸಂಯುತ Hlā.). ಕಟ್ಟುಪ್ಪು. -ಉಪ್ಪು a kind of artificial medicinal salt. (My.). ಕಟ್ಟು ಬೀ/?/ to be bound or obliged (My.). ಕಟ್ಟು ಮಾಡು to bind; to tie, to fetter, as culprits (C.; B. 5, 106. 142. 201). 2, to put restraint on somebody (C.; 5, 138). 3, to make a regulation, to order (C.; B. 5, 58. 103). ಕಟ್ಟುಮಿಣೆ a leather rope for tying (ಆಬನ್ಧ, ಯೋಕ್ತ್ರ Si. 303). ಕಟ್ಟುಮುಟ್ಟು dupl. great embarrassment or want (My.). 2, strength (My.). ಕಟಟುಮುಡಿ a knot of braided hair (ಕಬರಿ etc. Mr. 320). ಕಟ್ಟುಮೊಸರು curds strained by having been tied and hung up in a cloth (C.). ಕಟ್ಟುವಡೆ. -ಪಡೆ to be fettered; the mind to be fettered or checked (ಮನೋನಿರೋಧ Śmd. Dh.; Abh. 13, 147 va.). [ಕಾಮ ಕ್ರೋಧ ಲೋಭ ಮೋಹದಿನ್ದೆ ಕಟ್ಟುವಡೆದೆನು Bv. 47]. ಆಶಾಪಾಶದಿನ್ದಂ ಕಟ್ಟುವಡೆದವಂ (Bp. 20, 23). ಅಣ್ಣ ದೇವನೊಳ್ ಅ/?/ಯದೆ (J. 18, 60). ಕಟ್ಟುವಾಸ a wrapper or cover (My.). ಕಟ್ಟುಶಬ್ದ a fictitious term (My.). ಕಟ್ಟುಹಾವು. = ಕಟ್ಟಿನ ಹಾವು (My.). ಕಟ್ಟುಹೋರಿ. = ಕಟ್ಟುಗೂಳಿ (My.). ಕಟ್ಟೊಡೆ. -ಒಡೆ to break a rule or promise (My.; ಮಾತಮು/?/ G.). 2, an association to be dissolved (My.).

4. 4.
   4.

   the water in which any kind of pulse has been boiled, the decoction of any kind of pulse (ಪಕ್ವೆಧ/?/ಾನ್ಯರಸ Śmd. Dh.; Śm. 88; C.; Te.; M. ಕಟ್ಟು T. ಕಡುಗು) ಕುದಿಸಿದ ಕಟ್ಟು (ಯೂಷ Nr.). ಹೆಸ/?/ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಕಟ್ಟು (ಯೂಷ Si. 495). ಹುರುಳೀ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಬನ್ದವಗೆ ಕುದುರೇ ಬೆಲೆ ಯಾಕೆ (Prv.). ಕಟ್ಟನ್ನ. -ಅನ್ನ boiled rice mixed with kaṭṭu. (used without salt, etc. as a medicine, My.). ಕೆಟಟತನಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿದವ ಕಟ್ಟನ್ನಕ್ಕೂ ಒಪ್ಪ ಬೇಕು (Prv.). ಕಟ್ಟುರಸ. = ಕಟ್ಟುಸಾ/?/ (My.). 2, congealed mercury (My.). ಕಟ್ಟುಸಾ/?/ a decoction of pulse seasoned with salt, pepper, etc. (My.; Te.).

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಬಂಧಿಸು.
   2. (ನೊಗಕ್ಕೆ) ಹೂಡು.
   3. ರಚಿಸು.
   4. ಅಡ್ಡಗಟ್ಟು.
   5. ತೊಡು.
   6. ಅಳವಡಿಸು.
   7. ಗಳಿಸು.
   8. ನಿಯಮಿಸು.
   9. ತೀರ್ಮಾನಿಸು.
   10. ಉಂಟುಮಾಡು.
   11. ಆವರಿಸು.
   12. ಮೀಸಲಾಗಿರಿಸು.
   13. ಸಲ್ಲಿಸು.

2. 2.

   1. ಬಂಧನ.
   2. ಗಡಿ.
   3. ಚೌಕಟ್ಟು.
   4. ಅಪ್ಪಣೆ.
   5. ಪಿಂಡಿ.
   6. ದಿಗ್ಬಂಧನ.
   7. ಮಾಟ.
   8. ಕಾಗದ, ಪತ್ರ ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ಕಡತ.
   9. ಬೇಳೆ, ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಕುದಿಸಿ ತೆಗೆದ ನೀರು,- ರಸ.