ಕಾಲು

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   that portion of the leg from the knee to the bottom of the foot; a leg.

2. 2.
   adjective

   being one of four equal or approximately equal parts into which anything is or may be divided; quarter.

3. 3.
   noun

   any of the four equal parts of a whole (as a thing, work, etc); a fourth part; a quarter.

4. 4.
   noun

   an artificial waterway, esp. for irrigation; a canal.

5. 5.
   adjective

   being equal to only about one fourth of the full measure; quarter.

6. 6.
   noun

   the end part of the leg, on which a person or animal stands or moves; the foot.

7. 7.
   noun

   the part of a thing, as a chair, cot, etc. on which the entire structure stands or rests; any of the supports of a piece of furniture; a leg.

8. 8.
   noun

   a strand of hair made for braiding; ಕಾಲಕಸ kāla k asa someone or something that is regarded as worthless.

9. 9.
   noun

   ಕಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಕಾಲುಂಗರ ಕಳಚಿಕೊ kālige biddu kālungara kaḷaciko to pretend to be humble in offering one's service to achieve one's aim; ಕಾಲಿಗೆ ಬೀಳು kālige bīḷu to prostrate before another's feet; 2. to seek humbly help from another; ಕಾಲಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಹೇಳು kālige buddi hēḷu to run away; ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಬೀಳು kālina mēle bīḷu = ಕಾಲಿಗೆ ಬೀಳು; ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವಿರು kālinalli cakraviru to have the tendency or habit of roaming continuously; ಕಾಲು ಕಡಿಯುತ್ತಿರು kālu kaḍiyuttiru to be eager to keep oneself roaming 2. to have the urge to quarrel with another; ಕಾಲು ಕೆರೆದುಕೊಂಡು ಬರು kālu keredukoṇḍu baru (fig.) to be longing for quarrelling; ಕಾಲುಗಿಡು kālugiḍu to move uncertainly or unsteadily; to totter; to stumble; to falter; 2. to falter in progressing; ಕಾಲು ನೆಕ್ಕು kālu nekku (derog.) to serve another obsequiously for some favour; ಕಾಲೆಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು/ಬರು kaleḷedukoṇḍu hōgu/baru to walk, go or come wearily or labouriously; to trudge; ಕಾಲೇಳದಿರು kālēḷadiru (fig.) to be unable to walk.

10. 10.
    noun

    (fig.) to be unwilling to walk; to loath to go to; ಕಾಲೊಳಗೆ kāloḷage following closely; ಕಾಲ್ಗಳೆಯಿಸು kālgaḷeyisu to smear on the foot; ಒಂಟಿಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರು oṇṭikālinalli nintiru (fig.) to be very eager to go; ತನ್ನ ಕಾಲಮೇಲೆ ತಾನು ನಿಂತುಕೊ tanna kālamēle tānnu nintuko (fig.) to manage one's own affairs (esp. economic affairs) without help; to paddle one's own canoe; ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ತುಳಿದರೆ ಹಾವು ಕಚ್ಚದೆ ಬಿಡದು kālinalli tuḷidare hāvu k accade biḍadu oppression causes rebellion; ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದ್ದನ್ನು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಮಾಡು kālinalli tōrisiddannu taleyalli hottukoṇḍu māḍu (fig.) to try too hard to please some important; to be more obedient than required.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.

   ಕಾಲ್1 n. (body) 1 leg (from the tips of the toes to the knee) 2 foot ű ಈ ಊರಿಗೆ ಅವನು ಕಾಲಿಟ್ಟಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲು. It was for the first time that he put his foot in this place. 3 leg of a cot, table, chair, etc. numr. (number) quarter

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಕಾಲ್ 1. the foot, etc. (ಅಂಹ್ರಿ, ಚರಣ, ಪಾದ Hlā.; ಅಂಘ್ರಿ, ಪದ, etc. Mr. 332; C.). ಸತತಮುಂ ಕಾಲು ನಿಲ್ಲದೆ ತೊ/?/ಲುವ ಆ ರವಿ (Bp. 54, 12). ಧರ್ಮಮ್ ಇಲ್ಲದ ಅರಸು ಮು/?/ದ ಕಾಲಿನ ಗೊರಸು (Dp. 54). ಕುನ್ತಿಯ ಕಾಲಿಗೆ ಎ/?/ಗಿದಂ (Bh. 2, 13, 13). ಕಾಲುಗಳು (Si. 174. 199). ಎರಡೇ ಕಾಲಿನಿನ್ದ ನಡೆಯುತ್ತವೆ (B. 1, 13). ಕಾಲಿಲಿ (4, 47. 123). ನನಗಾದರೂ, ಆತ್ಮಾರಾಮನು ತಿಳಿದೂ ತನ್ನ ಕಾಲ ಮೇಲೆ ತಾನೇ ಕಲ್ಲು ಹಾಕಿಕೊಣ್ಡದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ, ಹೇ/?/ಕೊಡದಷ್ಟು ಕ್ಲೇಶವಾಗಿದೆ (4, 198). ಕಾಲಿದ್ದವರು ಕಾಸಿಗೆ ಹೋದರೆ ನೀನೆಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದೀ, ಕುಣ್ಟಮು/?/ವ? - ತಲೆ ಹೋಗುವದಕ್ಕೆ ಕಾಲು ಹೊಣೆಯಾದ ಹಾಗೆ (see ಕಾಲ್ವೊಣೆ). ಹಾದರಗಿತ್ತಿಯ ಕಾಲು ಹಸೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲದು. -ಕಾಲ ತೊನ್ತಿದ ಹಾವು ಕಚ್ಚದೆ ಬಿಡದು (Prvs.). = ಕಾಲ ಕುಬಸ trowsers (B. 3, 114). ಕಾಲ ಕೆದ/?/ to scratch or paw (another's foot) with his foot, in order to rouse a quarrel (an expression used to show that a quarrel is picked up causelessly, C.). ಒಬ್ಬ ಗೃಹಸ್ಥನ ಕೂಡ ಸುಮ್ಮ ಸುಮ್ಮನೆ ಕಾಲ ಕೆದ/?/ ಜಗಳಾ ತೆಗೆದು (B. 2, 31). ಕಾಲಟ್ಟ. -ಅಟ್ಟ. a kind of bench (C.). ಕಾಲ ನಡಿಗೆ walking on foot (C.; B. 4, 188). ಕಾಲನ್ದಿಗೆ. -ಅನ್ದಿಗೆ. a bracelet for the leg ornamented with little bells, etc. (C.). ಕಾಲಾಡಿ. -ಅಡಿತನ. a quick, fast walker (My.); a wanderer, loafer (R., T.). ಕಾಲಾಡಿಯೊಣ್ಟೆ a fast-walking camel (My.). ಕಾಲಾಡಿತನ. -ಆಡಿ much walking, roaming (My.). ಕಾಲಾಡಿಸು. -ಆಡಿಸು to cause to take a walk (My.; used of men and beasts). ಕಾಲಾಡು. -ಆಡು to take a walk or exercise, used only of stable-cattle (S. Mhr.), also of persons (My.). ಕಾಲಿಗೆ ಬೀಟು. = ಕಾಲು ಬೀ/?/ (My.) ಕಾಲು ಕಟ್ಟು. 1. to tie the leg or legs. 2, to embrace (another's) feet (My.). see Prv. s. ಕಾರ್ಯವಾಸಿ ಕಾಲುಕಟ್ಟು. 2. marriage (My.). ಕಾಲುಕಡಗ a kind of plain anklet (C.; ಪಾದಾಂಗದ Si. 220). ಕತ್ತೆಗೆ ಯಾಕೆ ಕಾಲುಕಡಗ ? (Prv.). ಕಾಲುಕಣ್ಣಿ. = ಕಾಲುಗಣ್ಣಿ (ವಟರ Mr. 380; Abhā 5, 47). 2, any one of the tie-ropes of a ḍāvaṇi (My.). ಕಾಲುಕುಪ್ಪಸ. = ಕಾಲಕುಬಸ (My.) ಕಾಲುಗಣ್ಣಿ -ಕಣ್ಣಿ a rope for tying, or catching, the feet (Bh. 3, 13, 23). ಕಾಲುಗೊರಸು a hoof (ಶಫ, ಖರ Si. 274; My.). ಕಾಲುಂಗರ. -ಉಂಗರ. = ಕಾಲುಂಗುರ (s. ಕಾಲ್ 1). a ring worn on the second toe (C.). ಕಾಲು ಚೀಲ a pair of stockings (C.; B. 5, 297). ಕಾಲು ತೆಗೆ. = ಕಾಲ್ತೆಗೆ to run away (C.). ಸಿಂಹದ ಗರ್ಜನೆಗೆ ಮೃಗಗಳೆಲ್ಲಾ ಗದಗದ ನಡುಗಿ, ನಿಲ್ಲಲಾ/?/ದೆ, ಕಾಲು ತೆಗೆಯುತ್ತವೆ (B. 4, 212). ಕಾಲುತೊಡಿಗೆ a leg-trinket (Si. 220). ಕಾಲುದಾರಿ. = ಕಾಲುವಟ್ಟೆ (C.). ಕಾಲುದೂಳಿ. ಕಾಲುದೂಳು dust of the feet: an evil (especially belly-ache) that may have been occasioned by coming into contact with the foot-dust of others (My.). ಕಾಲುದೋಳಿ. = ಕಾಲುದೂಳಿ (S. Mhr.). ಕಾಲುನಡೆ walking on foot. 2, a cow; cattle. (C.; Si. 268. 280. 425). ಕಾಲುಬಲ foot-soldiers (My.; S. Mhr. rare). ಕಾಲು ಬೀ/?/ to fall at one's feet. ಆತನ ಕಾಲು ಬಿದ್ದು (B. 3, 25). ರಾಕ್ಷಸನ ಕಾಲು ಬೀ/?/ಲು (5, 132). ಕಾಲು ಮಡಿ 1. to bend the leg, i. e. to make water (C.). ಕಾಲುಮಡಿ 2. urine (S. Mhr.). ಕಾಲುಮ/?/ foot-protection: a kind of sandal or shoe worn especially by peasants (S. Mhr.). ಕಾಲು ಮಾಡು to make for, to move toward, to begin. ಆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಕಾಲು ಮಾಡಿದನು (S. Mhr.). 2, ಕಾಲು ಮಾಡೂದು ಭಾರಮ್ ಎನಿಕ್ಕು (with regard to hunting Mr. 380, o. r. in one MS. ಪಾಲು). ಕಾಲುಮೂ/?/ a foot without any ornament (My.). ಕಾಲುಮೆಟ್ಟು a shoe (S. Mhr.) 2, mutual treading upon the feet: irritating one another to quarrel (Bh. 1, 8, 1; of. ಕಾಲ ಕೆದ/?/). ಕಾಲುವಟ್ಟೆ. -ಬಟ್ಟೆ a foot-path (ವರ್ತ್ಮನಿ, ಏಕಪದಿ Nr.). ಕಾಲುಸರಪಣಿ a chain worn as an ornament just above the ankles (C.; Si. 220). ಕಾಲುಹೊ/?/. = ಕಾಲ್ಹೊ/?/ a fordable river (C.). ಕಾಲೆ/?/. -ಎ/?/ to draw along, as a foot or the feet (B. 4, 123; J. 3, 41).

2. 2.
   2.

   = ಕಾಲ್ 3. a quarter, etc. (C.). ಒನ್ದು ಅರ್ಬುದ ನಾಲ್ವತ್ತೆರಡೂ ಕಾಲು ಕೋಟಿ ಜನರು (B. 4, 100). ಎಮ್ವತ್ತೆರಡೂ ಕಾಲು ಕೋಟಿ (4, 100). ಕಾಲುವಾಸಿ one-fourth (My.).

3. 3.

   = ಮಗಾಲು. time. see ಮೆ/?/ಗಾಲು.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಮೊಳಕಾಲಿನಿಂದ ಪಾದದ ವರೆಗಿನ ಭಾಗ.
   2. ಪಾದ.
   3. ಮಂಚ, ಕುರ್ಚಿ ಮುಂತಾದುವುಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುವ ಕೋಲು.
   4. ಜಡೆ ಹೆಣೆಯುವಾಗ ಮಾಡಿ ಕೊಳ್ಳುವ ಕೂದಲಿನ ಭಾಗ.
   5. ಹಗ್ಗ ಮೊದಲಾದುವುಗಳಲ್ಲಿಯ ಹೊಸೆದ ಎಳೆ.
   6. ಕಾಲುವೆ.
   7. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ.