ಕೋಡು

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ತಣ್ಣಗಾಗು.
   2. ಭಯಪಡು.
   3. ಕುಗ್ಗು.
   4. ಚಳಿಯಿಂದ ನಡುಗು.

2. 2.

   1. ತಂಪು.
   2. ಭಯ.
   3. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊಂಬು.
   4. ಆನೆಯ ದಂತ,- ಕೋರೆ.
   5. ಏಡಿ, ನಳ್ಳಿ ಮುಂತಾದುವುಗಳ ಕೊಂಡಿ.
   6. (ಮರ, ಗಿಡಗಳ) ಕೊಂಬೆ.
   7. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿ.
   8. ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆ.
   9. ಕೊಡುವಿಕೆ.
   10. ಕೆರೆಯ ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಹರಿದುಹೋಗುವ ಕಂಡಿ.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   to be cool or cold (ಶಾತ್ಯ Śmd. Dh.; Abh. P. 16, 28; cf. ಕುಳಿರ್ 2; Tu.; M. ಕೋಡು, ಕೋಣು to bend, to be crooked, twisted, awry; to feel very cold; T. ಕೋಡು, ಕೋಲು to bend, inflect; ಕೋಟ್ಟು to make crooked; see s. ಕೋಟ 1). [ಕೋಡುವ ಮೆಯ್ಯುಮಂ ಕಣ್ಡು ಪರಲೋಕ ಪ್ರಾಪ್ತನಾದುದನ/?/ತು Pb. 2, 19 va.; Ap. 11, 74 va.]. see ಕುಳಿರ್ಕೋಡು.

2. 2.
   2.

   = ಕೋಟ 1. coldness (ಶೈತ್ಯ Ct. I, 38; ಕೋಟ, ತಣ್ಣಿತು, ಶೈತ್ಯ Kk. 23; ಕುಳಿರ್ etc. Śm. 36).

3. 3.
   3.

   to shrink; to fear (ಭಯ Śmd. Dh.; Te. ಕೋಡಾಡು to be amazed or confounded T. ಕೋ/?/ a timid, bashful person). see Śmd. 28; Grj. 4, 120 va.; 5, 69. 89; 8, 55 va.; Bp. 37, 39; Rśv. 11, 115; and s. ಕೋಟಲೆ.

4. 4.
   4.

   shrinking; fear (ಭಯ Śm. 94); a wonderful thing, a wonder (Bp. 24, 45.). see Śmd. s. ತಿರ್ದು 1. ಕೋಡುನ್ತಳೆ. -ಂ-ತಳೆ to shrink, to shrivel, etc. (ಸವೆ Ct. 1, 49).

5. 5.
   5.

   (fr. ಕುಡು 3). = ಕೋ/?/ a horn of animals; a tusk (ಶೃಂಗ Śmd. Dh.; Śm. 94; ಗೋ, ಶೃಂಗ Nn. 5; ಲಲಾಮ, ಶೃಂಗ 26; ಶೃಂಗ, ವಿಷಾಣ 28; ಸಾರಂಗ, ಶೃಂಗ 34; ದನ್ತಶೃಂಗ 81; ದಂಷ್ಟ್ರ, ವಿ?ಷಾಣ, ದಾಡೆ 85; ಪ್ರಮಾಣ 139; ಲಲಾಮ Mr. 498; Abh. P. 4, 119; Śśv. 3, 51. 55. 57; 4, 3; C.; T.; cf. ಕೊಮ್ಬು 2; Tbh. ಕೋಡು). [ಆನೆಯ ಕೋಡು ಬಾಗದೆಮ್ಬನ್ತೆ Pb. 7, 16 va.; ಬಲ್ಲಿತ/?/ ಕೋಡು ಕೂರಿತದನನ್ತಿನ್ತುನ್ತೆನಲ್ಬರ್ಕುಮೇ Ap. 1, 25]. ಕೋಣನ ಕೋಡು (ಗವಲ Nr.). ಎಮ್ಮೆಯ ಕೋಡು (ಗವಲ Hlā.). see Śmd. 28; Bp. 29, 4; 32, 27; Abh. P. 13, 74; Rśv. 6, 11 va. 2, a point; the peak or top of a hill (T.; T., M. ಕುವಡು a globe, round body; a hill; the peak of a hill; see s. ಕುಪ್ಪೆ 1; cf. Tbh. ಕೋಡು). ಬೆಟ್ಟದ ಕೋಡು (ಕೂಟ, ಶೈಲಶೃಂಗ Nr. cf. ಕೊಟ್ಟು). ಕೋಡುಗಲ್. -ಕಲ್. -ಗಲ್ಲು the top-stone: the peak of a hill. ಕೋಡುಗಲ್ಲು [ಕೋಡುಗಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಮಾಡುವ ತಪವು ಒನ್ದು ದಿನದ ಗುರುಸೇವೆಗೆ ಸರಿಯಲ್ಲ Cv. 1142]; (ಕೂಟ, ಶಿಖರ, ಶೃಂಗ Nr.; Mr. 97; C.; Rām. 6, 11, 7; J. 2, 65; B. 5, 136). ಕೋಡುಂಗಲ್. -ಂ- ಕಲ್. = ಕೋಡುಂಗಲ್ಲು (Cpr. 5, 76 va.; 10, 82). ಕೋಡುಂಗಲ್ಲು-ಂ-ಕಲ್ಲು. = ಕೋಡುಗಲ್ (ಶೃಂಗ ಶಿಖರ, ಕೂಟ Hlā.). ಕೋಡು ಮು/?/ಕ ಬಳ್ಳಿ the creeper Cynanchum pauciflorum R. Br. (Z.). ಕೋಡುವೀಸ the allowance of a vis of corn, etc. for every bullock-load that comes into a town, etc. (R.). ಕೋಡೇ/?/. -ಏ/?/ a wound made with a tusk [ಪರಿದ ಸುಪ್ರತೀಕಂ ಕೆಯ್ಯಕಾಲ ಕೋಡೇ/?/ನೊಳ್ ಬಲಮನೆಲ್ಲಂ ಜವನೆ ಜಿವುಳಿದು/?/ವನ್ತೆ ತೊ/?/ /?/ದು/?/ದು Pb. 11, 72 va.; ತಮೋಗಜದ ಕೋಡೇ/?/ನ್ದಮೇಂ ನೊನ್ದುದೋ ಹರಿಣಂ Ap. 12, 6]; (Cpr. 5, 39 va.; Abh. P. 13, 80).

6. 6.
   6.

   the branch of a tree (ಕೆಯ್, ಮರ ಗೊಮ್ಬು Kk. 19; Śm. 24; My.; T. ಕುವಡು, ಕೋಡು, ಕೋಲ್ cf. ಕೊಮ್ಬು 3). [ಮಾವಿನ ಬನ್ದ ಕೋಡೆ ಕೋಡಾಗಿರೆ Pb. 2, 15]. see Bp. 38, 39; ತುದಿಗೋಡು, ನಿಡುಗೋಡು. -ಕೋಡುಕಳ್ಳಿ the milk-hedge, Euphorbia tirukalli L. (St. & Pl.). ಕೋಡೊಲೆ. -ಒಲೆ a kind of fire-place (My.; see ಒಲೆ 4); a subsidiary hearth.

7. 7.
   7.

   (fr. ಕುಡು 1). (Śmd. 250). giving; a gift (ಕೊಡುವ ಭಾವ Śm. 94; ದಾನ Nn. 85). [ವನ್ದಿ ಜನಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಕೋಡೆಡರದೆ Pb. 1, 99; ಮಂಚದ ಕೋಡೇ/?/ ಬನ್ದ ತೊತ್ತಿನ ಮಗ ನಾನಯ್ಯಾ Bv. 354].

8. 8.

   Tbh. of ಕೂಟ (Śmd. 338. 356. 364). ಕೋಡಕೆಯ್ joined, i. e. both, hands (Bh. 6, 4, 67; Rām. 3, 8, 69). ಕೋಡಿಡು. -ಇಡು to become most excellent (Abh. P. 1, 23; Grj. 8, 25). ಕೋಡುಗವಣೆ. -ಕವಣೆ a pair of slings (Rām. 6, 11, 7).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   (geo.) top of a hill, summit (T.,M. (Kitt.))

2. 2.
   n.

   (give) giving a gift

3. 3.
   vi.

   (cold) to be cold or cool n. (cold) coldness

4. 4.
   n.

   1 (body) horn of an animal 2 (body) tusk of the elephant 3 (plant) branch of a tree, bough 4 (body) nail of crabs and lobsters 5 (pride) þfig.ß pride, vanity

5. 5.
   vi.

   (fear) to shrink, to fear n. (fear) shrinking, fear

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   absence of heat or lack of normal warmth; a low temperature; coldness.

2. 2.
   noun

   a gift or contribution made for a charitable purpose; the act of giving a gift, donation, etc.

3. 3.
   noun

   a feeling of anxiety and agitation caused by the presence or nearness of danger, evil, pain, etc.; fear; dread; terror; fright.

4. 4.
   noun

   an outlet for the excess water in a water tank, reservoir, etc. to flow out.

5. 5.
   noun

   a hard permanent outgrowth, often curved and pointed, on the head of cattle, rhinoceroses, giraffes, and other esp. hoofed mammals, found singly, in pairs or one in front of another; a horn.

6. 6.
   verb

   to become cool or colder.

7. 7.
   verb

   to be afraid of; to fear; to feel fright; to be terrified.

8. 8.
   verb

   to shrink, hesitate or runaway from fear.

9. 9.
   verb

   to shiver from cold.

10. 10.
    noun

    in elephants, wild boars, walruses, etc., a very long, large, pointed tooth, usu. one of a pair, projecting outside the mouth and used for defence, digging up food, etc.; the tusk.

11. 11.
    verb

    to pierce; to stab; to go into (as a pointed weapon).

12. 12.
    noun

    a sharp-pointed organ in certain animals (as crab), used to prick, wound or inject poison.

13. 13.
    noun

    a limb extending from the stem of a tree; a branch.

14. 14.
    noun

    a projecting usu. pointed part, esp. the pointed top of a mountain; the peak.

15. 15.
    noun

    (fig.) a striking distinction or assumed prestige, merit, etc.; a feather in one's cap.

16. 16.
    noun

    ಕೋಡ ಕಾಳೆ kōḍa kāḷe a trumpet like pipe made from the horn of an animal; ಕೋಡ ಕೊಱೆ kōḍa koṛe to cut off the horn (of an animal). 2) (fig.) to humiliate; to put (another person) into disgrace; ಕೋಡು ಮೂಡು kōḍu mūḍu (the horn) to be put forth; 2. (fig.) to be proud of one's achievement, distinctive accomploshiment; to have a feather in one's cap.