ಚಳಿ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   verb

   to lose one's natural properties (as colour, energy, disposition etc.) 2.to become tired, fatigued, exhausted.

2. 2.
   noun

   the sprinkling of water on the floor (as to keep the dust from raising up).

3. 3.
   noun

   absence of heat; lack of warmth: a low temperature.

4. 4.
   noun

   the icy crystals that form directly on a freezing surface as moist air contacts it; frost; ice.

5. 5.
   verb

   to lose one's temperature; to become cool or cooler.

6. 6.
   verb

   (a tooth) to have a sudden, sharp pain (as from sourness).

7. 7.
   noun

   the sensation of cold felt by a person having fever.

8. 8.
   noun

   ಚಳಿ ಬಿಡು caḷi biḍu (fig.)(shyness, psychological restraint on first meeting) to be overcome; ಚಳಿಗೆ ಇಲ್ಲದ ಕಂಬಳಿ ಮೆಳೆ ಮೇಲಿದ್ದರೇನು, ಮುಳ್ಳಿನ ಮೇಲಿದ್ದರೇನು? caḷige illada kambaḷi meḷe mēliddarēnu, muḷḷi na mēliddarēnu? (prov.) if a thing, however good it is, is not available at the time of need is but useless; good that comes too late is as good as nothing.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   vi.

   (feel)｟past ಚಳಿತ್-｠to be deprived of one’s power or high spirit after an unsuccessful effort

2. 2.
   n.

   (time) 1 cold, chill 2 frost, snow ű ಇಂದು ವಿಪರೀತ ಚಳಿ ಬಿದ್ದಿದೆ. It is extremely cold today.

3. 3.
   n.

   1 scattering, sprinkling 2 sprinkling water after sweeping the ground (outside the door) with a broom

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   to be deprived of one's power or high spirit (ವಿಗತಪ್ರಭಾವ Śmd. Dh., o. r. ವಿಗತಭಾವ); to lose one's natural state or temperament (ವಿಗತಭಾವ Śm. 112); to feel disgust, to be vexed (My.); to become tired or fatigued (My.); to fear, to succumb (T., M. ಚಲಿ to shake; to be vexed, become tired or fatigued; T. ಕಳೈ to faint; M. ಚೆಡಿ to be tired; to disrelish; ಚಳುಙ್ಙು to shake, be frightened = ಚಲಿ to be crushed, bulged; Te. ಚಲಿ fright, fear; cf. ಸೆಡೆ, ಜಡಿ 1, ದಣಿ). [ನಿಜ ತೇಜದಿನಾನ್ತ ದೈತ್ಯರಂ ತಳವೆಳಗಾಗಿ ಕಾದಿ ಚಳಿತೆಯ್ದಿ ಬ/?/ಲ್ದು Pb. 13, 74]. 2, the sole of the foot to tire and pain from walking (C.; cf. Mhr. ಸಳಸಳಣೇಂ). 3, the teeth to be set on edge (or tingle) by any acid (S. Mhr.; Mhr. ಸಳಸಳಣೇಂ). P. ps. ಚಳತು, ಚಳಿತು (My.). ಚಳಿತಂ (Śmd. I; 286 Cm.). (ಅಶ್ವಂಗಳ್) ಚಮ್ಮಟಿಗೆಗೆ ಚಳಿಯದ ಕಡಿಯಾಣಮಂ ಕೆಯ್ಕೊಳದ ಬಗೆ (Rśv. 6, 11 va.).

2. 2.
   2.

   = ಚಲಿ 1. ಸಳಿ coldness, cold; coolness; chill; frost, snow, etc. (ಶೀತ Śmd.; Dh.; ಶೀತಲ Śmd. I; ಕುಳಿರ್, ಹಿವ, ಆಯ್ಕಿಲ್, ಹಿಮ Śm. 16; ಕೊಡತ 97 ಮಂಜು 112; C.; Tu. ಚಲಿ, ಚಳಿ cf. ತಣ್ etc.). see Bp. 27, 48; Rśv. 9, 24; ಕಡು-. ಚಳಿ ಹತ್ತಿದಾಗ ಆಗುವ ಶಬ್ದ (ಸೀತ್ಕಾರ G.). ನನಗೆ ಚಳಿ ಹತ್ತುತ್ತದೆ (B. 3, 25; C.). ಬಹಳ ಚಳಿ ಬೀ/?/ವ ನಾಡುಗಳು (B. 4, 144). ನನಗೆ ಚಳಿ ಆಯಿತು (C.). ಚಳಿಗಿಲ್ಲದ ಕಮ್ಬಳಿ ಮೆಳೇ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರೇನು? ಮುಳ್ಳಿನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರೇನು? (Prv.). ಚಳಿಗದಿರ್. -ಕದಿರ್ a cool ray. ಚಳಿಗದಿರ. -ಅ 3. the cool-rayed: the moon (ತಿಂಗಳ್, ತಣ್ಗದಿರ, ಚನ್ದ್ರ etc. Śm. 15. 16; Kk. 44). ಚಳಿಗದಿರ್ಗಲ್. -ಕಲ್ the moon-gem, a kind of crystal (Rāghc. 17, 72). ಚಳಿಗಾಲ. -ಕಾಲ the cold season (C.). ಚಳಿಗಾಲಕ್ಕಿನ್ತ ಮ/?/ಗಾಲ ವಾಸಿ (Prv.). see Bp. 2, 12; B. 2, 38; 3, 109; 5, 205. 259. ಚಳಿಜ್ವರ ague (C.; B. 5, 203). ಚಳಿನಾಡು a cool or cold country (C.; B. 2, 18; 3, 108). ಚಳವೆಟ್ಟು. -ಬೆಟ್ಟು the snow-mountain: the Himālaya (ಹಿಮಾದ್ರಿ Ct. II, 10). ಚಳಿವೆಟ್ಟಳಿಯ. -ಅಳಿಯ the Himālaya's son-in-law: Śiva (Śm. 2). ಚಳಿವೆಟ್ಟಾಣ್ಮನ ಪುತ್ರಿ the daughter of the mountain-king (i. e. of the Himālaya): Pārvatī (Rśv. 9, 17).

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಪ್ರಭಾವ ಕಡಮೆಯಾಗು.
   2. ಬಳಲು.
   3. ಸಿಂಪಡಿಸುವುದು.

2. 2.

   1. ಶೀತ.
   2. ಹಿಮ.
   3. ನಡುಕ.