ತಾನ್

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   pronoun

   base form of the pronoun (corresponding to he, she, it in English) used in reflexive or reciprocal sense

2. 2.
   pronoun

   ತಾನು ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ, ಮಗ ಮಾಡುವುದು ಮಧ್ಯಮ, ಆಳುಮಾಡುವುದು ಹಾಳು tānu māḍuvudu uttama, maga māḍuvudu madhyama,āḷu māḍuvudu hāḷu (prov.) self-done is well done; ತಾನು ಹಿಡಿದ ಮೊಲಕ್ಕೆ ಮೂರು ಕೊಂಬು tānu hiḍida molakke mūru kombu (prov.) all that one does must be right; all that he says is law; ತಾನೂ ತಿನ್ನ, ಬೇರೆಯವರಿಗೂ ಕೊಡ tānū tinna, bēreyavarigū koḍa (prov.) he neither enjoys, nor does he allow others enjoy.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   pron.refl.

   (gram.)｟obl. ತನbefore consonants, ತನ್ನ್- before vowels; pl. nom. ತಾಮ್; obl. ತಮ- before consonants, ತಮ್ಮ್- before vowels｠himself, herself, themselves

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   = ತನ್ 2- q. v., etc., ತಾನು q. v. he, she, it, in the reflexive or reciprocal sense (Śmd. 109. 110. 174. 177. 178; Tu., T., M.). for the plural see ತಮ್ 1-, etc.; Śmd. 178 one MS. adduces the plural ತಾಂಗಳ್ (T.). [ಸಾ/?/ಗಾನೆಯವರೆಲ್ಲರುಮಂ ನೃಪ ತಾನೆ ಮತ್ತೇ/?/ವೆಂ Kr. 1, 134; Pb. 1, 7; Ap. 1, 43]. ತಾನ್ ಇರ್ದಂ (262). ತಾನ್ ಎಚ್ಚಂ ಪೊಚ್ಚಮಲ್ಲದ ಅರಿವಾಹಿನಿಯಂ (263). ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ಯತ್ವವತ್ವದೊಳ್ ಬಹುಳತೆ ತಾನ್ ಎನ್ದುಮಿಲ್ಲ (66). ಮೀನಾಗಿಯುಮ್ ಎಸಡಿಯಾಗಿಯುಮ್ ಏನಾಗಿಯುಮ್ ತಾನ್ ಎಲ್ಲಂ (84). ಕಾವ್ಯಮಾರ್ಗದೊಳ್ ಈ ತೆ/?/ದಿಂ ಲಕ್ಷ್ಯಂ ತಾನ್ ಉಣ್ಟು (139). ಆಧಾರಂ ತಾನ್ ಆವುದು, ಅದು ಅಧಿಕರಣಂ (162). ಇತರೇತರ ಕ್ರಿಯಾಸಂಹತಮ್ ಅದು ತಾನ್ ಆವುದು, ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬಹುವ್ರೀಹಿ ತಗುಳ್ಗುಂ (219). ಏನ್ ಎಮ್ಬ ಪೆಮ್ಪೊ! ಮನುವುಂ ತಾನುಂ ಸಚ್ಚರಿತರ್, ಅಮರ ಕುಜಮುಂ ತಾನುಂ ದಾನಿಗಳ್, ಅಮ್ಬೋನಿಧಿಯುಂ ತಾನುಂ ಗಮ್ಭೀರರ್! ಎನಿಪನುದಯಾದಿತ್ಯಂ (175). ತಾನೆ ಮೇಲೆಮ್ಬುದು (ಅಹಂಕಾರಿ etc. Hlā.). ತಾನೆ ತಾನಾಗಿ (Bp. 39. 15). see Bp. 54, 83; Bh. 1, 8, 6. 32. 64; Rśv. 13, 6; 13, 96 va. ತನ್ನ ಇಚ್ಚೆ (ಸ್ವಾಚ್ಛನ್ದ್ಯ etc.); ತನ್ನ ಇಚ್ಚೆಕಾ/?/ (ಯಥಾಕಾಮಿ, ಸ್ವರುಚಿ, ಸ್ವಚ್ಛನ್ದ etc. Hlā.). ತನ್ನ ಸಮ್ಬನ್ಧ ಮಾದ ವಿದ್ಯಗಳು (ನಿಜವಿದ್ಯಂಗಳ್ Nn. 92). ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆ (ಸ್ಪೈರ, ಸ್ವೇಚ್ಛೆ 101). ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪ (ಪ್ರಕೃತ 111). ತನ್ನ ಸ್ತ್ರೀ (ಸ್ವಸ್ತ್ರೀ 118). ತನ್ನಯ ಸೀಮೆ (ಸಾಕ್ಷಾತ್ 118). ತನ್ನಿಚ್ಚೆಗೆ ಬಾರದ ಕಾರ್ಯ (ಹರಣ 165). ತನ್ನಿಚ್ಚೆ (ಅನಿಮಿತ್ತ, ಸ್ವಚ್ಛನ್ದ, ಯದೃಚ್ಛೆ Mr. 452). ತನ್ನ ಮಗಳ ಪತಿ (ಜಾಮಾತೃ 314). ತನ್ನಿಚ್ಚೆಗಾ/?/ (ಸ್ವರುಚಿ, ಸ್ವಚ್ಛನ್ದ, ನಿರವಗ್ರಹ 230). ತನ್ನ ಸೋಲುವ ನುಡಿದು ಕೊಮ್ಬನ್ ಆದರನ್ ಅಕ್ಕು; ತನ್ನ ತಾ ಸಾವವಂ ನಯಶೂಲಿಕನ್ ಎನಿಕ್ಕು (237). ತನ್ನಿರವು (ಸ್ಥಿತಿ, ವ್ಯವಸ್ಥೆ 486). ತನ್ನ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವಳ ಮಗನು (ಭಾಗಿನೀಯ); ತನ್ನ ಕೆಡಿಸಿದಂಗೆ ಕೇಡ ಮಾಡುಹ (ಕ್ಷಯ); ತನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿಗೆಗೆ ಕೇಡ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಇರುಹ (ಸ್ಥಾನ); ತನ್ನ ಬಸು/?/ಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗನು (ಸ್ವಜಾತ, etc.); ತನ್ನ ಒಡಲ ಹೊರೆವಾತನು (ಆತ್ಮಮ್ಬರಿ etc. Nr.). ತನ್ನ ನೆ/?/ಲಿಗೆ ತಾನೆ ಮುನಿವುತ, ತನ್ನ ತಾನ/?/ಯದೆ (Bp. 22, 29). ಒಬ್ಬನು ಪೇಟೆಯೊಳಗೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನೊಬ್ಬನ ಪೂರ್ತಿ ಅಡಿಗೇ ಸಾಮಾನ ತರುವದು (B. 5, 125; My.). ತನ್ನಯೆ ವಧುವಿಲ್ಲದ ಲೀಲೆ (Śmd. 67). ತನ್ನದು (ಅನ್ತರ Si. 453); ತನ್ನವನು (ಸ್ವ 459). ತನ್ನದೇ (B. 4, 197). ತತನಯರೊಳ್ ತನ್ನ ತಾನೆ ದೊರೆಕೊಣ್ಡವಂ ತತ್ತನನ್ದನನ್ ಇವಂ ತನಗೆ (J. 28, 57). ತನ್ನೊಳಗೆ ತಾನೆ (Bp. 40, 50). ಕನ್ನಡದ ನುಡಿಯಲಿ ತಿಳಿದು, ತನ್ನೊಳು ತನ್ನ ಮೋಕ್ಷವ ಗ/?/ಸಿಕೊಣ್ಡರೆ ಸಾಲದೇ? ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿನ್ನೇನು (Abhā. 1, 5). ಮಾಯೆ ತನ್ನನ್ತೆ ನಡೆಯ ಕಲಸಿ ದಳ್ ಅಂಚೆವಿಣ್ಡಿಗೆ (Prll. 3, 32). see Bh. 1, 8, 11; J. 18, 39; 29, 38. 39. 40; Si. 190. 259. 267. 413 and Prvs. s. ತನ್ನ್-. -ನಿನಗೆನಗೆ ತನಗೆ ತೀರ್ಗುಮೆ ಹನುಮನ್ತನ ಶಕ್ತಿ ಸಾಹಸಂ ರಿಪುವಿಜಯಂ (Śmd. 178). ಕರ್ಣನೊಳ್ನುಡಿ ತನಗದು ನಿಜಮಾಗೆ ನೆಗ/?/ನ್ ಆ ವಿಭುವಿಳೆಯೊಳ್ (133). ಪರರಿಗೆ ಕೇಡಮಾಡಿ ತನಗೆ ಲೇಸು ಮಾಡಿಕೊಳುಹ (ವೃದ್ಧಿ Nr.). ತನ್ನವರಿನ್ದಲೇ ತನಿಗೆ ಉಣ್ಟಾಗುವ ಭೀತಿ (ಅಹಿಭಯ Si. 267). ತನಗೆ ನಿನ್ನ ಸುತನಂ ಕಣ್ಡು ಮೂಡಿತುತ್ಸಹಮ್! ಎನ್ದನಾ ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿ (J. 29, 34). ತನಗೆ ತಾನೆ ಹುಟ್ಟುವುದು (ಬುದ್ಬುದ, ಚರ್ಚೆ Nn. 73). ತನಗಿನ್ತಲೂ ಬಲವನ್ತನು (Si. 262). see Si. 69. 264. 265. 293; J. 8, 2; 30, 49; Bh. 1, 8, 8 and Prvs. s. ತನ್ 2-. ತನ್ನಿನ್ದ (ಸ್ವಯಂ Nr.). ತನ್ನಿನ್ದ (ಸ್ವಯಂ, ತಾನಾಗಿ Si. 475). ತನ್ನಿನ್ದಲು ಹಿರಿಯಳು (ಜ್ಯೇಷ್ಠೆ Nn. 128, o. r. ತನ್ನಿನ್ದ). ತನ್ನಿನ್ದ ಮೀ/?/ದುದು (ಅತ್ಯಯ 134). ಈ ಮನೆ ತನ್ನಿನ್ದ ತಾನೇ ಆಗಿದೆ (B. 4, 58).