ನಿಡು

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   = ನಿಟ್ಟು, ನಿಡಿ 1, ನಿಪ್-, ನಿಬ್-. (Śmd. 214). the state of being drawn out in length, stretched or extended; that of being long, length; that of being tall; extensiveness; greatness, bigness (T., M. ನೈಡು; Te. ನಿಡಿ; cf. ನಿಗುರ್, ನೀಟ, ನೀಡು 2, ನೀಳ). — ನಿಡುಕರ. a stretched-out or long arm or hand (Bp. 45, 29). — ನಿಡುಕೋಲ್. a long arrow (J. 25, 31). — ನಿಡುಗಣ್. -ಕಣ್. a long eye [ಅರಸು ಮಕ್ಕಳ ನಿಡುಗಣ್ಗಳ ಬಳಗಮೈರಗೈ ತನ್ನಯ ಮೈಯ್ಯೌಳ್ Pb. 3, 51]; (Śśv. 4, 37). — ನಿಡುಗಣೈ. - ಕಣೈ. = ನಿಡುಕೋಲ್. (J. 12, 23). — ನಿಡುಗರುಳ್. -ಕರುಳ್. a long entrail (J. 22, 23). — ನಿಡುಗಲ್. -ಕಲ್. a large rock (Rām. 4, 4, 22). — ನಿಡುಗವಣೈ. -ಕವಣೈ. a long sling (Bh. 1, 6, 2). — ನಿಡುಗಳಲೈ. -ಕಳಲೈ. a long thorny branch (Śśv. 3, 37). — ನಿಡುಗಾರಣೈ. -ಕಾರಣೈ. long linear coloration (Rām. 1, 13, 5). — ನಿಡುಗಿಚ್ಚು. -ಕಿಚ್ಚು. an extensive, large fire (Rām. 5, 8, 62). — ನಿಡುಗೇಶ. -ಕೇಶ. long hair (ಬಾಲ, ಉದ್ದಿಯ ಕೂದಲು Nn. 123; ಬಾಲಕ Mr. 225). — ನಿಡುಗೌಮ್ಬು. -ಕೌಮ್ಬು. a long branch (Śśv. 3, 35 va.). 2, a large horn or trumpet (Bh. 8, 21, 8). — ನಿಡುಗೌರಲ್. -ಕೌರಲ್. a long neck (Mr. 283; Rśv. 6, 9). — ನಿಡುಗೋಡು. -ಕೋಡು. [a long horn. ತಮ್ಮ ಮನದೌಳ್ ಮಿಗ ಬೈಚ್ಚಿಸಿದನ್ತೈ ತೋರುವಗ್ಗದ ನಿಡುಗೋಡು ಮೇಡುಮಮರುತ್ತು ಮಿರಿಂಕಿದ ಕೈಚ್ಚಲ್ Pb. 8, 04]. a long branch (Rśv. 9, 24). — ನಿಡುಗೋಲು. -ಕೋಲು. a long staff; a long arrow (ಪ್ರಕ್ಷ್ವೇಡನ, ನಾರಾಚ Si. 289). — ನಿಡುಚಾಪೈ. a long mat (Bp. 38, 11). — ನಿಡುಜಂಗೈ. a long stride (Bp. 26, 31). — ನಿಡುಜಡೈ. long matted hair or braided tresses (Rśv. 1, 135; 5, 19 va.; Śśv. 2, 37). — ನಿಡುಜಾಗರ. long waking time. ನಿದ್ದೈಗೈಟ್ಟು ನಿಡುಜಾಗರದೌಳ್ ತೌಡರ್ದು Pb. 1, 136]. — ನಿಡುಡೌಳ್ಳು. = ನಿಡುದೌಳ್ಳು. (Nr. b). — ನಿಡುದನಿ. a long-drawn, high, plaintive sound, note or voice (Bp. 46, 22). — ನಿಡುದೈರೈ. -ತೈರೈ. a long, high wave (Bp. 11, 34). — ನಿಡುದೌರಳೈ. -ತೌರಳೈ. a large spleen (Rām. 6, 45, 61). — ನಿಡುದೌಳ್ಳು. a pot-belly. ನಿಡುದೌಳ್ಳುಳ್ಳವನು (ತುಣ್ಡಿಲ, ಬೃಹತ್ಕುಕ್ಷಿ, etc. Nr. a). — ನಿಡುದೋಳ್. -ತೋಳ್. (Śmd. 215). a long arm [ಶರಾಸನಕ್ಕೈ ಮೈಲ್ಲನೈ ನಿಡುದೋಳನುಯ್ದು Pb. 11, 19]; (Śśv. 2, 42 va.). cf. ನಿಡಿ-. -ನಿಡುನಡಿಕೈ. a long pace; one of a horse's paces: cantering (ರೇಚಿತ Si. 274). — ನಿಡುನರ. a long sinew, etc. (J. 12, 44). — ನಿಡು ನಿಡು. rep. (J. 13, 38; 22, 44). — ನಿಡುನಿದ್ರೈ. the long sleep: death (Bh. 7, 4, 14; cf. ದೀರ್ಘ-.). — ನಿಡುಪತಾಕೈ. a tall banner (J. 20, 37). — ನಿಡುಪುರ್ಬು. a long brow (J. 19, 21). — ನಿಡುಬತ್ತಳಿಕೈ. a long or high quiver (Rśv. 5, 24). — ನಿಡುಬಾವಿ. a deep well (Bp. 16, 11). — ನಿಡುಬೌಬ್ಬೈ. a long-drawn, loud cry (Bp. 32, 23; 52, 47; 56, 14). — ನಿಡುಮಾರು. N. of a king (Bp. 50, 43. 46. 52). — ನಿಡುಮಾಳ. - ಮಾಳ. (Śmd. 215). a long intervening tract of country, as between two villages (ಗ್ರಾಮಾನ್ತರದೀರ್ಘ, ಪ್ರಾನ್ತರ Hlā.). — ನಿಡುಮೀನ್. a long, big fish (Rśv. 2, 8 va.). — ನಿಡುಮೂಗಿ. (Śmd. 198. 221). a person with a long nose. — ನಿಡುಮೂಗು. a long nose. ನಿಡುಮೂಗು. a man with a long nose (see ನಿಡಿ-). — ನಿಡುಮೈಯ್. a tall figure. ಆಡದ ಮೈಯ್ಗಳಿಲ್ಲ ನಿಡುಮೈಯ್ಗಳುಮಾಡಿದುವನ್ತೈ ಮೈಟ್ಟುವಳ್ Pb. 7, 91]. — ನಿಡುಮೌಲೈ. a lengthy breast (J. 16, 36). — ನಿಡುವಗೈ. -ಪಗೈ. long time enemy. ನಿಡುವಗೈ ಸೈಪಿನಿನ್ದೈ ದೌರೈಕೌಣ್ಡದು Pb. 11, 142]. — ನಿಡುವಯಣ. -ಪಯಣ. (Śmd. 215). a long journey. — ನಿಡುವರಿ. -ಪರಿ. a long pace. ನಿಡುವರಿಯ ಗಜ (Rām. 3, 6, 15). — ನಿಡುವಲೈ. -ಬಲೈ. a long net (Śśv. 3, 24). — ನಿಡುವಾಸಿ. -ಪಾಸಿ. long tresses of braided hair (Rśv. 2, 8 va.). — ನಿಡುವುರ್ವು. -ಪುರ್ವು. = ನಿಡುಪುರ್ಬು. [ನಿಡುವುರ್ವುಗಳ್ ಪೌಡರೈ Pb. 4, 89]; (Cpr. 6, 64 va.). — ನಿಡುವೈರಲ್. -ಬೈರಲ್. a long finger (Rśv. 11, 85). — ನಿಡುಸರ. = ನಿಡುದನಿ. (Rśv. 13, 102 va.; J. 3, 32; 28, 38). — ನಿಡುಸರಳ್. a long arrow (ನಿಡುಗೋಲು etc. Si. 289; J. 12, 40; 13, 18; 28, 45). — ನಿಡುಸುಯ್ 1. to draw a deep sigh [ಪಾಣ್ದು ಸುತರಗಲ್ಕೈಗೈ ನಿಡುಸುಯ್ದರ್ Pb. 2, 96]; (Cpr. 7, 40). 2, = ನಿಡುಸುಯಿಲ್. (5, 51; Śśv. 4, 77). — ನಿಡುಸುಯಿಲ್. a drawn out, deep sigh (Bp. 17, 19; 26, 42; 35, 32). — ನಿಡುಸುಯ್ಲು. = ನಿಡುಸುಯಿಲ್. (Bh. 2, 10, 23). — ನಿಡುಸುರಗಿ. a long knife, a sword (ಗೇಣ್ Ct. 1, 8). — ನಿಡುಸೂಳು. a long-drawn, loud sound (Bh. 8, 23, 3).