ನೈಱೆ

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ನೈರಲ್, ನೈರಿ 3. to hang down, to be suspended. ನೈರದನೈನೈ ಜೋಲ್ದಂ (Kk. 91).

2. 2.
   2.

   = ನೈರೈ. to become entire, full, complete, accomplished, ready, perfect, full-grown, mature, sufficient; to arrive at the age of menstruating (ಸಮಗ್ರತ್ವ Śmd. Dh.; ಸಮಗ್ರತೈ Śm. 116; ಸಮ್ಪೂರ್ಣ Kk. 71; My.; T. ನಿರೈ M. ನಿರೈ cf. ನಿರಿ 1); to be realized, to occur (ಬರ್ Śmd. 183 Cm.); to become replete or plenteous, to prevail (ಪೈರ್ಚುಗೈಯಾಗು Śmd. 3 Cm.; ಬಹುಲ Śm. 116; T., M.); to suffice (Bp. 59, 2). P. ps. ನೈರದು, ನೈರೈದು. [ದೋಷಮುನನ್ತೈ ಗುಣಮುಮಂ ಕಿರಿದರೌಳ್ ನೈರೈಯೈಪೇಳ್ದೀನ್ Kr. 1, 137; ನವಯೌವನಂ ನೈರೈಯೈ Pb. 2, 39 va.; Ap. 1, 73 va.; ಅಂಗ ಮಹೀತಳ ವಿಭೂತಿಯಂ ನೈರೈಯಿತ್ತಂ Pb. 2, 84; Pb. 4, 42. — ನೈರೈವಾತಂ. -ಆತಂ. one that accomplishes. ಕಿರಿದದೌಳೈ ಪಿರಿದುಮರ್ಥಮನರಿಪಲ್ ನೈರೈವಾತನಾತನಿನ್ದಂ ಜಾಣಂ Kr. 1, 15]. ಮೈಯ್ಗರೈಯಲ್ ಪಾಣ್ದವರ್ಗೈ ನೈರೈದುವು ಬರಿಸಂ (Śmd. 73). ಮೈಯ್ ನೈರೈಯಲ್ ಆದವಳು (ನಗ್ನಿಕೈ, ಅದೃಷ್ಟರಜನಾರಿ); ಕುಡಲ್ ನೈರೈದ ಕೂಸು (ವರ್ಯೈ, ಪತಿಂವರೈ Hlā.). ಮೈಯ್ ನೈರೈಯಲ್ ಆದವಳು (ಗೌರಿ, ನಗ್ನಿಕೈ, ಅನಾಗತಾರ್ತವೈ Nr.). ನೈರೈದ ಪೈಣ್ (ತುರುಮಿಣ್ಡಿ Śm. 73). ಹೈಣ್ಣು ನೈರೈಯಿತು, ಅವಳು ನೈರೈದಳು (My.). see Śmd. 118. 135. 291; Cpr. 1, 46. 48. 81. 95; 2, 16; 4, 18. 62; Abh. P. 4, 53 va.; Bp. 8, 8; 35, 32; Grj. 9, 51; C. Bp. 11, 4; Rśv. 4, 117; 5, 65; 8, 98. 116; J. 11, 17; Si. 184. 195. 422; ಎಡೈನರೈ. — ನೈರೈಯದು. insufficient. ಕಾಂಚೀ ಕಳಾಪಮಂ ಕಟ್ಟಲಣಮೈ ನೈರೈಯದಿದೈನ್ದು Pb. 1, 143; Ap. 11, 34].

3. 3.
   3.

   = ನೈರ 2, ರ್ನೈ-. completeness; maturity, etc.; (a vital organ, cf. ನೈರು, etc.); completely, perfectly, fully, well, exceedingly, much, etc. (ಅಧಿಕ Śmd. 391; Śm. 58; ಬಹುಳ Śm. 116; ಚನ್ನಾಗಿ Śmd. 31. 70. 194 Cm.; occasionally used only to complete a verse, ಪಾದಪೂರಣಾರ್ಥಂ Ct. I, 19; II, 34). ನೀನೈನಗೈ ವಸನ್ತನಾಗಮನಂ ನೈರೈ ಸೂಚಿಸಿ> (Cpr. 7, 41). see Śmd. 71. 230. 272; Cpr. 2, 20. 35. 81; Bp. 18, 18; 20, 22; 23, 27; 43, 50; Bh. 1, 5, 8; 2, 4, 12; Śm. 30. 53. 73. 83. 109. 119; Rśv. 5, 21. 44; 6, 36; J. 2, 12; 25, 5; 28, 4. 18; 29, 49; Dp. 54. 2, a great flow of water (in a river), a flood (My.). — ನೈರೈ ಕೌಳ್. to seize or use the whole substance or essence of anything, to use for oneself to the utmost (ಸರ್ವಸ್ವಹರಣ Śmd. Dh.; Śāstrasāra in W. v. 1254; Rsv. 5, 55 va.). 2, = ನೈರೈಗೌಳ್, to pierce or penetrate the vitals, to pierce to the quick [ನೈರೈ is here perhaps. = ನೈರೈ 1]. (ಮರ್ಮಭೈದ Śmd. Dh., o. r. ವರ್ಮಭೇದ; Abh. P. 14, 60). — ನೈರೈಗಚ್ಚು. -ಕಚ್ಚು. to bite excessively (Rām. 5, 8, 59). — ನೈರೈಗೌಳ್. = ನೈರೈ ಕೌಳ್. No. 2. [ಎಮ್ಬ ಮಾತುಗಳ್ ನೈರೈಗೌಳೈ ಕುಮ್ಫಸಮ್ಭವನನಾ ದ್ರುಪದಂ ಕಡು ಸಿಗ್ಗು ಮಾಡಿದಂ Pb. 2, 48]; (Cpr. 8, 65; Abh. P. 9, 158; Kāvy. II, 1, 25). — ನೈರೈಜಾಣ. = ನೈರ-. (My.). — ನೈರೈದಿಂಗಳ್. = ನೈರೈವೈರೈ. (Abh. P. 5, 66; J. 30, 9). — ನೈರೈಯಲರ್. - ಅಲರ್ to blossom fully. ನೈರೈಯಲರ್ದಮ್ಭೋರುಹದ Pb. 5, 57]. — ನೈರೈವೈಟ್ಟು. -ಬೈಟ್ಟು. a puncheon, a tool having a figure on it with which impressions are made (ಪಡಿಯಚ್ಚು Śm. 68; Kk. 47). — ನೈರೈವೈರೈ. -ಪೈರೈ. the full moon (Rśv. 11, 143; V. 5, 13).

4. 4.
   4.

   = ನಿರಿ 2, etc. a fold, etc. (My.). — ನೈರೈ ವಿಡಿ. -ನಿರಿವಿಡಿ. (Bh. 4, 8, 12).