ಪಡೈ

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಅಡೈ 5, (ಪಡು 1), ಹಡಿ 1, ಹಡೈ to get; to incur, to undergo, to experience; to acquire, to gain, to obtain (ಉಪಾರ್ಜನ Śmd. Dh.; ಹಡೈ 11 Cm.; ಪರು 141 Cm.; ತಾಳ್ 141 Mḍb. Cm.; My.; Te.; T. ಪಡೈ,ಪಯ). 2, to beget: to generate, to procreate, as a father; (but especially) to bear, to give birth to, as a mother (My.; T., M.). P. ps. ಪಡದು, ಪಡೈದು. [ಪಡೈದತ್ತಹರ್ನಿಶಂ ಪೈರ್ಚನನ್ತರಂಗಕ್ಕೈನ್ನಾ Kr. 1, 56; ಶ್ರೀಯನರಾತಿ ಸಾಧನ ಪಯೋನಿಧಿಯೌಳ್ ಪಡೈದುಂ Pb. 1. 1; Ap. 1, 47 va.]. ಇನ್ನುಂ ಪೌನ್ನನೈ ಪಡೈವುದು (Śmd. 84). ಪಡೈದಂ ಪದ್ಮಜನಿ ಜಗತ್ರಯಮಂ (155). ಪಡೈದಪಂ (260). ಜಯವನ್ನು ಪಡೈಯುವದು (Si. 263). ಪಡದ ತಾಯನ್ತೈ ಅಲಂಕಾರಛನ್ದಮನ್ ಈವುದು (Mr. 6). ವೃನ್ದಾರಕರ ಪಡದ ಸತಿ ಅದಿತಿಯೈನ್ದೈನಿಕ್ಕುಂ; ದಾನವರ ತಾಯಿ ದನುವೈನಿಕು; ರಕ್ಕಸರ ವೃನ್ದಮಂ ಪಡದ ಸತಿ ಅದಿತಿಯೈನ್ದೈನಿಕ್ಕುಂ; ಅಸುರರ ಪಡೈದಾಕೈ ದಿತಿಯೈನಿಕ್ಕಂ; ಇನ್ದ್ರಾರಿಯಂ ಪಡದವಳು ವಿನತೈಯಕ್ಕು; ಉರಗ ಸನ್ದೋಹಮಂ ಪಡದವಳು ಕದ್ರುವಕ್ಕು (24). ಪಡದ ಮಗನಿಗೈ ಕಡದ ಬೆಣ್ಣೈ ಆಗದೇ? ಪಡೈದಷ್ಟೂ ಹಡದದ್ದಕ್ಕೈ ಹೋಗೈ, ಕಡೈಗೈ ಬಡತನ ತಪ್ಪಲಿಲ್ಲ (Prvs.). see Śmd. 14. 123. 128. 157, Cpr. 1, 47; 2, 19. 22; Grj. 2, 106 va.; Bp. 11, 23; 29, 29; 46, 43; 47 sum.; 49, 12. 13. 46; 50, 77. 78; 52 sum.; 52, 35. 36. 56; 53, 54; 57, 58; 59, 14; 60, 60; J. 18, 19; Dp. 5, 2; 63, 1; B. 5, 50; ಅನ್ತಕಃಕರಣಮ್ಬಡೈ, ಋತುವಡೈ, ಎಣೈವಡೈ, ಕಡಿವಡೈ, ಗಾಯವಡೈ, ಜಾಣ್ಬಡೈ, ಪೂಜೈವಡೈ, etc., etc. in the same manner as ಪಡು 1, ಪಡೈ is used to form a sort of passive voice, e. g. ಪೇಳಲ್ ಪಡೈಗುಂ (Śmd. 6. 61); ಪ್ರಯೋಗಿಸ ಪಡೈಗುಂ (135. 394); ಪೇಳಲ್ ಪಡೈದ ಶಬ್ದಂಗಳ್ (358); ಅಯ್ದಲ್ ಪಡೈವುದು (156). without the meaning of the passive this form appears e. g. in ಗೈಲಲ್ ಪಡೈ s. ಗೈಲ್ 1, and in ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲ್ ಪಡೈ s. ನಿರೀಕ್ಷಿಸು; cf. remark at the end of ಪಡು 1.

2. 2.
   2.

   = ಪಡೈದು P. p. of ಪಡೈ 1, in ಪಡೈ ಪಡೈದು. ಪಡೈ ಪಡೈದಚ್ಚರಿಯಂ (Śmd. 272).

3. 3.
   3.

   getting, etc. see ಮೈಳ್ಪಡೈ. -ಪಡೈಮಾತ. an originating, i. e. principal, great man (Abh. P. 7, 2).

4. 4.
   4.

   = ಪಡು 5. a place of refuge between rocks. (ಕಲ್ಲ ಮರೈ Kk. 70, Śm. 90; Te.: an orifice or hole, as in a mountain; cf. ಪೌಡಗು).

5. 5.
   5.

   a multitude, a host, a force, an army (ಬಲ Śmd. Dh., Śm. 40; ಪೃತನೈ, ಸೇನೈ, ಧ್ವಜನಿ, ಪತಾಕಿನಿ, ವಾಹಿನಿ, ಬಲ, ಸೈನ್ಯ, ಚಕ್ರ, ಚಮು, ವರೂಥಿನಿ, ಅನೀಕಿನಿ, ಅನೀಕ Hlā.;ಕಟಕ Hlā., Mr. 466; ಸೇನೈ Nn. 114. 127; ಬಲ, ಚಮು, etc. Mr. 291; ದಣ್ದ 481; My.; Tu., M.; T. ಪಡೈ). [ಪಡೈಯರಿಯಲಾದೌಡರಿಯಂ ಕಿಡಿಸುಗಂ Kr. 3, 148; Pb. 1, 6; ತಮ್ಮಿನಿಯರ ಕಾಲ್ವಿಡಿವನ್ದದ ಚಿತ್ರದ ಪೈಣ್ಬಡೈಯಿಂ ಸ್ತ್ರೀರಾಜ್ಯದನ್ದಮದರೆಡೈಯೈಡೈಯೂಳ್ Ap. 4, 32]. ಪಡೈಯ ಹಿನ್ದಣಮೈಯ್ (ಪ್ರತಿಗ್ರಹ Hlā.). see Bh. 2, 4, 12; 3, 13, 30; Rśv. 6, 11 va.; 6, 54; 13, 95 va. ಕುರುವಡೈ, ಬೇಡವಡೈ, etc. — ಪಡೈಯ. -ಅ. 3. a man who has a multitude. see ಪೈಣ್ಬಡೈಯ. -ಪಡೈವೈರಸು. -ಬೈರಸು. to be together with an army. ಪಡೈವೈರಸಿ ನಡೈವುದು (ಅಭಿಷೇಣನ Hlā.).