ಪೂ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   verb

   to putforth a flower or flowers; to flower.

2. 2.
   noun

   (gen.) a blossom of a plant; a flower.

3. 3.
   verb

   to become expanded; to spread out, unfold, enlarge, etc.

4. 4.
   noun

   a lotus flower.

5. 5.
   noun

   an eye disease in which the crystalline lens or its capsule becomes opaque, causing partial or total blindness; cataract.

6. 6.
   verb

   to be elated (from joy).

7. 7.
   noun

   (fig.) that which is comfortable.

8. 8.
   noun

   a picture drawn or painted (as on a paper, canvas, article, etc.).

9. 9.
   noun

   anything that is soft (like a flower).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   vi.

   (plant) ｟past ಪೂತ್-｠to flower, to blossom n. 1 (plant) flower, blossom 2 (med.) albugo, leucoma, white spot in the eye ù

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಹೂ 1. flowers to be produced, to flower, to bloom (ಪುಷ್ಪಸಮ್ಭವ Śmd. Dh.; ಪೂವಾಗು Śm. 22; Te. ಪೂಚು, ಪೌಯು; T., M. ಪೂ) P. p. ಪೂತು (Śmd. 279. 287). [ಪೂತದಿರ್ಮುತ್ತೈಯ ಸುತ್ತಿ ಸುತ್ತಿದ ಸೈಕತ ಭೂತಳಂಗಳೌಳೈ ಮೈಲ್ಲನೈ ಬೀಡುವಿಡುತ್ತುಂ Ap. 4, 58; Pb. 1, 55]. ಪಣಿಯಿಂ ಕೌನೈವರೈಗಂ ಪೂತುವರರೈ ಚಮ್ಪಕನಿಕರಂ (Cpr. 7, 53). see Cpr. 6, 37; Abh. P. 3, 132 va.; Rśv. 2, 38; 8, 122, J. 17, 4.

2. 2.
   2.

   = ಪುವ್ವು, etc. a flower, a blossom; etc. (ಪುಷ್ಪ Śmd. Dh.; ಮಲರ್, ಅರಲ್, ಕುಸುಮ Śm. 23; Te., T., Tu., M.; M. also ಪೂವು). ಎಸಳ್ಗಳೈನ್ದು ಪೂವಿನವು (Śmd. 52). ಪೂವಿನ ಬಿಲ್ಲ ಕೌಪ್ಪನೌದೈದು (66. 133). ಪೌಸ ಪೂವಿನ ಗೌಂಚಲನ್, ಅಕ್ಕ, ನಿನಗೈ ತನ್ದಪ್ಪೈಂ (73). ಮಧುರ ಮಧುವಿಲ್ಲದ ಪೂ (67). ಪೂವಂ ಮೂಸಿದಂ (156). ಪೂವಿನೌಳ್ ಕಮ್ಪು (163). ದೇವರಂ ಪೂವಿನ್ದರ್ಚಿಸಿದಂ (165). ಕೇದಗೈಯ ಪೂ (ಗರಿವುವ್ವು II). ಪೂಗಳ ಬೈಳ್ಪು or ಪೂಗಳ ಬೈಳ್ಪುಗಳ್ (170). ಬಣ್ಣಮಾಗಿರ್ಪ ಪೂಗಳ್ (ವರ್ಣಪುಷ್ಪ, ಅಮಿಲಾತ Mr. 124). ಪೂಗಳಿನಿದು (ಮಕರನ್ದ 108). ಪುಷ್ಪಮೌನ್ದು ಬಳಲಲ್ ಭೃಂಗಕ್ಕೈ ಪೂವಿಲ್ಲವೇ? (Sś. 8). see Bp. 46, 6; J. 3, 25. 36; 11, 11. 37; 15, 20; 28, 2; Śśv. 4, 100 — ಪೂಗಣೈ. -ಕಣೈ. an arrow of flowers (especially of Kāma, Cpr. 6, 64; 8, 65; Abh. P. 4, 10; J. 6, 24). [ಅನ್ತುತೌಟ್ಟ ಪೂದುಡುಗೈ ಮದನನ ತೌಟ್ಟ ಪೂಗಣೈಗೈಣೈಯಾಗಿರೈ Pb. 2, 16 va.]. — ಪೂಗಣೈಯ. -ಅ 3. = ಪೂಗಣೈಯವ. Kāma (Grj. 8, 47; Rśv. 10, 55). — ಪೂಗಣೈಯವ. -ಅವ. Kāma (Bp. 45, 3). — ಪೂಗಣ್ಣ. ಕಣ್ಣು-ಅ 3. the flower-eyed: Viṣṇu; one who has the albugo (Rśv. 1, 102). — ಪೂಗಮ್ಪು. -ಕಮ್ಪು. the fragrance of flowers (C. Bp. 5, 5; J. 3, 8). — ಪೂಗಲ್. -ಕಲ್. a stone in the form of a lotus-flower on which a liṅga stands (Bp. 50, 75; 57, 43). — ಪೂಗುಳಚು. - ಕಳಚು flowers to fall off or drop (Abh. P. 11, 13). — ಪೂಗುಡಿ. (ಪೂ-ಕುಡಿ, or ಪೂ-ಗುಡಿ). flowers at the extremity or point; or a cluster of flowers. ಎನ್ನ ಬಿಲ್ಗೈ ಸಂಗತ ಶರಮ್ ಆದ ಪುಗುಡಿಗಳ್ ಆವ ಮರಕ್ಕೌಳವು? (Cpr. 7, 45). ತಳಿರ್ಗಳಿನೌರ್ಮೈ, ಪೂಗುಡಿಯಿನೌರ್ಮೈ....(ಮಾಮರಂ) ಜನಕ್ಕೈ ಮನಃಪ್ರಮೋದಮಂ ಬಳಯಿಸಿ (7, 48). ಇಮ್ಮಾವಿನೈಳೈದಳಿರ ಪೌಳೈವ ಪೂಗುಡಿ (7, 92 va.). ಮೃದುತಳಕಾನ್ತಿಯಿಂ ಮಿಳಿರ್ವ ಪೂಗುಡಿ (7, 108). see Cpr. 2, 84; 3, 96; Abh. P. 12, 25; Śśv. 2, 44; Rśv. 2, 35; V. 4, 36. — ಪೂಗೈಣ್ಡ. -ಕೈಣ್ಡ. a flower as red or bright as a live coal (Rśv. 9, 50). — ಪೂಗೌಂಚಲ್. a bunch of flowers (ಗುಚ್ಫ, ಸ್ತಬಕ, etc. Mr. 107; Śśv. 3, 64; 4, 109). — ಪೂಗೌಯ್. -ಕೌಯ್. to cut or gather flowers (J. 8, 19; Rśv. 10, 55). — ಪುಗೌಳ, -ಕೌಳ. a pond in which flowers, i. e. lotuses, grow [ಕೈಯ್ವೌಲನಂ ಬಳಸಿರ್ದ ಪೂತ ಪೂಗೌಳಂಗಳೈ Pb. 1, 53; Ap. 7, 52]; (Cpr. 3, 10; 7, 126. 128. 150; Abh. P. 1, 64; Rām. 2, 7, 3; Rśv. 2, 35). — ಪೂಗೋಲ್. -ಕೋಲ್. = ಪೂಗಣೈ. (V. 4, 85; J. 12, 31; 15, 26; 20, 15). ಪೂಗೋಲ. = ಪೂಗಣೈಯ. (My.). — ಪೂದನ್ದಲ್. -ತನ್ದಲ್. rain of flowers. ಪೈಣ್ದುಮ್ಬಿಗಳ್ ಮುತ್ತುತ್ತುಂ ಮುಸುರುತ್ತುಂ ಬರೈ ಬನ್ದುದಿನ್ದ್ರವನದಿಂ ಪೂದನ್ದಲ್ Pb. 9, 96]. — ಪೂದರಿ. -ತರಿ. to pluck or gather flowers (V. 7, 13). — ಪೂದಳಿರ್. -ತಳಿರ್. a young shoot with flowers (Abh. P. 3, 114; J. 15, 17; 18, 13). — ಪೂದಿರಿ. -ತಿರಿ. to wander about in quest of flowers (Śśv. 3, 35 va.). [ಪುದುಡುಗೈ. -ತುಡುಗೈ. ornament of flowers. ಅನ್ತು ತೌಟ್ಟ ಪೂದುಡುಗೈ ಮದನನ ತೌಟ್ಟ ಪೂಗಣೈಗೈಣೈಯಾಗಿರೈ Pb. 2, 16 va.]. — ಪೂದುರುಮ್ಬು. -ತುರುಮ್ಬು. a bundle of hair in which flowers are inserted (Grj. 4, 21 va.). — ಪೂದೂಳಿ. = ಪೂದೂಳು. (Śśv. 2, 72). — ಪೂದೂಳು. the pollen of flowers (ಪರಾಗ Si. 409). — ಪೂದೌಂಗಲ್. -ತೌಂಗಲ್. a cluster of flowers (J. 3, 28). — ಪೂದೌಡಮ್ಬೈ. -ತೌಡಮ್ಬೈ. a flower stalk (ಪ್ರಸವಬನ್ಧ, ವೃನ್ತ Mr. 107). see Śmd. s. ಪಿಳ್ಕು; Śśv. 3, 35 va. — ಪೂದೌಡವು. -ತೌಡವು. an ornament of flowers (Śśv. 2, 39). — ಪೂದೋಟ. -ತೋಟ. a flower garden (J. 20, 6). — ಪೂದೋಣ್ಟ. -ತೋಣ್ಟ. = ಪೂದೋಟ. (Grj. 2, 71 va.). — ಪೂದೋರಿಸು. -ತೋರಿಸು. to cause flowers to appear (J. 30, 5). — ಪೂಪುಣಮ್ಬ. = ಪೂಪುಣುಮ್ಬ, q. v. — ಪೂಪುಣುಮ್ಬು. (Śmd. 82). = ಪೂಗಣೈ. -ಪೂಪುಣುಮ್ಬ. -ಅ 3. Kāma (ಮನ್ಮಥ Kk. 8; Śm. 7, o. r. ಪೂಪುಣಮ್ಬ. -). — ಪೂಮರ. a tree bearing blossoms [ತಳ್ತೈರಳ್ತಿಡಿಯ ಪೂಮರದಿಂ). - Ap. 1, 61]; (Abh. P. 11, 43). ಇರ್ತಡಿಯ ಪೂಮರಂಗಳ ಪೌರ್ತಂ ಕಪಿಕುಲದೌಳಾದೌಡಮುಕ್ಕಲರಿಂ (Śmd. 222 Mḍb.). — ಪೂಮಳೆ. a shower of flowers (Abh. P. 11, 13; 15, 6; 16, 83; Bp. 18, 78; 44, 72; Śśv. 5, 53; J. 21, 12. 36. 51). — ಪೂಮಾಲಿಕೈ. = ಪೂಮಾಲೈ. (Bp. 41, 10). — ಪೂಮಾಲೈ. a garland of flowers; [ಅನ್ತಾಕೈಯ ಮುದ್ದುವೈರಸಿದ ತೌದಲ್ನುಡಿಗಂ ಪೂಮಾಲೈವೈರಸಿದ ಬಿಳಲ್ಮುಡಿಗಂ Pb. 4, 17 va.; Ap. 4, 9]; (Cpr. 8, 99; Bp. 27, 31). ಪೂಮಾಲೈಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೈ ರೂಮಾಲೈ ಬೇಡವೋ? (Prv.). — ಪೂಮಾಲೈದುರುಮ್ಬು. -ತುರುಮ್ಬು (Śmd. 387). a knot of hair with a garland of flowers. — ಪೂಮಿಡಿ. a very small fruit round which the flowers still stands (Cpr. 1, 101 va.). — ಪೂರವಕೈ. a bodice with flower; it is forbidden to form the following compound (Śmd. 75); ಪೂರವಕೈಯನ್ತರವೇಳನೈ? (i. e. ಪೂರವಕೈಯನ್ ತರವೇಳನೈ), as it might be read: ಪೂರವ ಕೇಯನ್, ಅನ್ತರವೇಳನೈ?. -ಪೂವಲಿ. ornamental lines or figures drawn with flour, etc. on the ground, etc. [ಗನ್ಧಾಮ್ಬುವಿನ್ದಾದ ಪೂವಲಿಯಿಂ ಚೈಲ್ವೈಸೈದಿರ್ದ ಬೀದಿಗಳ್ Ap. 7, 112]; (ಕಡೈ, ರಂಗವಲಿ Śs.; see ಕಡೈ 2). ಸೌರಭದ ಪೂವಲಿಗಳಲಿ ಸಿಂಗಾರಿಸಿ ಬೀದಿಗಳ್ (Prll. 3, 4). see Cpr. 4, 64; Abh. P. 4, 28. — ಪೂವಸೈ. -ಪಸೈ. a bed or seat made of flowers (Rśv. 1, 135 va.; 5, 105). — ಪೂವಳೈ. = ಪೂಮಳೈ (Grj. 9, 20). — ಪೂವಾಗು. -ಆಗು. flowers to be produced, to blossom (see ಪೂ 1). — ಪೂವಾಸು. -ಪಾಸು. a bed of flowers (Śśv. 3, 35 va.). — ಪೂವುಗು. - ಪುಗು to go into a flower or flowers (Rśv. 9, 60). — ಪೂವುಡಿ. -ಪುಡಿ. the pollen of flowers (V. 4, 34). — ಪೌವೈಸರ್. -ಪೈಸರ್. the name of a flower (J. 31, 7). — ಪೂಸರ. a garland or chaplet of flowers (Bh. 8, 23, 45). ಮಣ್ಡೈಯೌಳು ಮುಡಿದ ಪೂಸರ (ನಿರ್ಯೂಹ Si. 466). — ಪೂಸರಲ್. = ಪೂಗಣೈ. (Rśv. 9, 51; 13, 87; J. 6, 17; 30, 37).

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   ಹೂವಾಗು ಅರಳು.

2. 2.

   ಹೂವು ತಾವರೆ ಕಣ್ಣುಗುಡ್ಡೆಯ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಬಿಳಿಯ ಚುಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದುಂಟಾಗುವ ಕಣ್ಣುರೋಗ ಹಿತವಾದುದು.