ಬಿಲ್

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   verb

   to give, despatch (property, goods, service, etc.) for money or its equivalent; to sell.

2. 2.
   noun

   = ಬಿಲ್ಲು1.

3. 3.
   verb

   to take, receive (property, goods, service, etc.) by paying or assuring to pay money or its equivalent; to purchase.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   vt.

   (com.) 1 to sell = ಮಾರು (māru) þcom.ß 2 to buy [Ka. D5421] = ಖರೀದಿ ಮಾಡು (kʰarīdi māḍu) þcom.ß

2. 2.
   n.

   (weapon) bow

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಬಿಲಿ 1. to sell (ವಿಕ್ರಯ Śmd. Dh.; M. ವಿಲ್, T. ವಿಳ್, Te. ವಿಲುಚು; see ಬೈಲೈ); to buy (Te.; see ಬಲಿ 1).

2. 2.
   2.

   (Śmd. 58). = ಬಿಲು, ಬಿಲ್ಲು. a bow (ಕೋದಣ್ಡ Śmd. Dh., Śm. 107; ಅಸ್ತ್ರ, ಧನಸ್, ಕೋದಣ್ಡ, ಚಾಪ, etc. Hlā.; see Mr. s. ಶೋಧ; ಕಾರ್ಮುಕ Nn. 63; Tu. ಬಿರು; T., M. ವಿಲ್). [ನೋಟಮನಂಗನ ಬಿಲ್ಲ ಬಲ್ಮೈಯಂ ಪಡೈಯೈ Ap. 2, 4; Pb. 2, 79; Vr. 96, 7]; ಬಿಲ್ಲದನಿ (ವಿಸ್ಫಾರ); ಬಿಲ್ಲ ತಿರು (ಮೌರ್ವಿ, ಜ್ಯಾ, ಸಿಂಜಿನಿ, ಗುಣ, ಜೀವೈ); ಬಿಲ್ಲ ಕೌಪ್ಪ (ಕಾರ್ಮುಕಕೋಟಿ, ಅಟನಿ); ಬಿಲ್ಲ ವಿದ್ದೈಯಂ ಬಲ್ಲವನು (ಕೃತಪುಂಖ Hlā.). ಬಿಲ್ಲ ನಾರಿ (ಸಿಂಜಿನಿ); ಬಿಲ್ಲ ಜೇವೌಡೈಯ ಧ್ವನಿ (ವಿಸ್ಫಾರ Nr.). ಬಿಲ್ಲಕೌಪ್ಪ (ಕೋಟಿ, ಚಾಪದ ಅನ್ತ್ಯ Nn. 43). ಬಿಲ್ಲನಡು (ಮುಷ್ಟಿ Mr. 294). ಬಿಲ್ಲ ನಾರಿ (ತಿರು, ತಿರ್ಪು Kk. 39). ಬಿಲ್ಗೈ (Śmd. 139). ಬಿಲ್ಲನದಂ or ಬಿಲ್ಲಾನದಂ (144). ಒರ್ಕೈಯ್ಸಿ ಬಿಲ್ಲಮಮ್ಬುಮಂ (79). ಪೂವಿನ ಬಿಲ್ಲಕೌಪ್ಪನೌದೈದೇರಿಸಿ ತಾವರೈ ನೂಲ ನಾರಿಯಂ, ಜೇವಡೈಗೈಯ್ದು (66. 133). ಕೈಲದೌಳ್ ಒಕ್ಕ ಬಿಲ್ ಸರಳ್ಗಳ್ (Rśv. 5, 10 va.). see Cpr. 1, 106; 4, 45; ಇನ್ದಿರ ವಿಲ್, ಇಂಗೋಲ್ವಿಲ್ಲ ಕುಡಿವಿಲ್ಲ, ಪದವಿಲ್ಲ, ಬೈಟ್ಟುವಿಲ್ಲ, ಮಿಡಿವಿಲ್ಲ್, etc. 2, the measure of a bow [ಅಲ್ಲಿಯ ಖಚರರುತ್ಕೃಷ್ಟ ನಿಕೃಷ್ಟ ಕಾಲಸ್ಥಿತಿಯೌಳ್ ಅಯ್ನೂರು ಬಿಲ್ಲಿನ್ದ ಮೇಳು ಮೌಳದೇಹ ಪ್ರಮಾಣದೌಳ್ Ap. 9, 121 va.]; (Abh. P. 1, 62, 67. 68). — ಬಿಲ್ಕೋಲ್ದಳೈ. -ಕೋಲ್ ತಳೈ. to take a bow and arrows (Rāghc. 17, 70). — ಬಿಲ್ಗಾಳೈಗ. -ಕಾಳೈಗ. battle with bows and arrows. ಅನ್ತಿರ್ದ ರಂಗಭೂಮಿಯೌಳೈರಡುಂ ಪಡೈಯ ನಾಯಕರ್ ಬಿಲ್ಲಾಳೈಗಂಗಾದುವಾಗಳ್ Pb. 10, 70 va.]. — ಬಿಲ್ಗೌಡು. -ಕೌಡು. to give a bow (J. 20, 41). — ಬಿಲ್ಗೌಲೈ. the notched extremity of a bow (V. 37, 111). — ಬಿಲ್ಗೌಳ್. -ಕೌಳ್. to take a bow (J. 8, 29). ಗಾಣ್ಡಿವಿ ಬಿಲ್ಗೌಳೈ (Śmd. 200). — ಬಿಲ್ಜಾಣಿಕೈ. skill in archery. ದ್ರೋಣಂಗಂ ನಿನಗಂ ಬಿಲ್ಜಾಣಿಕೈಯದು ಸಕ್ಕಸಮನೈ? (Śmd. 150, o. r. ಸಕ್ಕಸಮೈ). — ಬಿಲ್ದನಿ. the sound of a bow (J. 28, 50). — ಬಿಲ್ದಿರುವು. -ತಿರುವು. a bow-string (ಗುಣ Mr. 501; J. 4, 26; 16, 14; 20, 8. 43). — ಬಿಲ್ನಿಡಿದು. a bow-length (Abh. P. 1, 67). — ಬಿಲ್ನಿಡಿಯ. as tall as the measure of a bow. ಸಮಚತುರಸ್ರ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸಂವಾಹನಂಗಳರುಸಾಸಿರ ಬಿಲ್ನಿಡಿಯವಾಗಿ Ap. 5, 41 va. — ಬಿಲ್ಬಲ್ಮೈ. skill of the bow; skill at archery. ಮುದುಪರ ಬಿಲ್ಪಲ್ಮೈಯುಮಿರಿವದಟುಂ Pb. 10, 24]. — ಬಿಲ್ಪಿನ್ನಣ. = ಬಿಲ್ಜಾಣಿಕೈ. (Śśv. 4, 52 va.). — ಬಿಲ್ಲ. -ಅ 3. a bow-man, a Bēḍa (ಬೇಡ Ct. I, 93; ಬೇಡ, ಬಿಯದ, ಶಬರ Śm. 32; ಬಿಯದ, ಅರುಗುಲಿ Kk. 39; Grj. 8, 37; cf. ಭಿಲ್ಲ). ಬಿಲ್ಲಮೌತ್ತ (Bp. 59, 53). — ಬಿಲ್ಲಣಿ. -ಅಣಿ. a force of archers (Abh. P. 13, 39. 48). — ಬಿಲ್ಲನ್ತರ. -ಅನ್ತರ. the measure of a bow (J. 14, 12). — ಬಿಲ್ಲವ. an archer. ಕುದುರೈ ತಗುಳ್ದುವಾ ದೈಸೈಯ ಬಿಲ್ಲವರಂ ಸುರಿದಾನೈ ಮೈಟ್ಟಿದುವು Kr. 1, 120]. — ಬಿಲ್ಲವಿತ್ತೈಗ. -ಬಿತ್ತೈಗ. a clever archer. (Cpr. 10, 71). — ಬಿಲ್ಲಾಳ್. -ಅಳ್. an archer (ಧನ್ವಿ, ಧನುಷ್ಮತ್, etc. Nr.). — ಬಿಲ್ಲಾಳ್ತನ. -ಆಳ್ತನ. = ಬಿಲ್ಜಾಣಿಕೈ. [ಬಿಲ್ಲಾಳ್ತನಂ ಬೇಳ್ವೌಡುಜ್ಜ್ವಲತೀವ್ರಾಸ್ತ್ರ ನಿಘಾತ ಪಾತಿತ ರಿಪುವ್ಯೂಹಂ Pb. 5, 22]. (Śśv. 4, 49). — ಬಿಲ್ಲೈರೈಯ. -ಎರೈಯ. the teacher of archery, Drōṇa. ಅಪಾಣ್ಡವಮಾಗಿರೈ ಮಾಡದನ್ದು ಬಿಲ್ಲೈರೈಯನ ಪುತ್ರನಲ್ಲೈನೈನುತುಂ Pb. 12, 31]. — ಬಿಲ್ಲೈಸಿಗೈ. -ಎಸಿಗೈ. a bow-shot; the distance of a bow-shot. ಇನ್ನೂರು ಬಿಲ್ಲೈಸಿಗೈ ದೂರವು (Si. 285). — ಬಿಲ್ಲೌವಜ. -ಒವಜ. teacher of archery. ಕಮ್ಮರಿಯೌವಜಂ ಬಿಲ್ಲೌವಜನೈಮ್ಬುದಂ ಮಾಡುವೈನೇ Pb. 12, 3]. — ಬಿಲ್ವಡೈ. -ಪಡೈ. = ಬಿಲ್ಲಣಿ. (Abh. P. 9, 61; 13, 44. 47). [ಇದಿರಿದರಂ ಪಡೈ ಪೈಣೇದಿರಿದುಂ ಬಿಲ್ವಡೈ ಪಡೈದುದು ಭೋರ್ಗರೈದು ಪರಿವ ನೈತ್ತರ ಕಡಲಂ Pb. 10, 75]; (Cpr. 10, 68). — ಬಿಲ್ವಲ್ಮೈ. -ಬಲ್ಮೈ. = ಬಿಲ್ಜಾಣಿಕೈ. (Abh. P. 3, 151). — ಬಿಲ್ವಿಡಿ. -ಪಿಡಿ. to seize a bow (J. 25, 44; 28, 52). — ಬಿಲ್ವಿದ್ದೈ. -ವಿದ್ದೈ. knowledge of archery. ಯಜ್ಞಸೇನನೈಮ್ಬ ಬ್ರಹ್ಮಋಷಿಯ ಪಕ್ಕದೌಳ್ ಬಿಲ್ವಿದ್ದೈಯಂ ಕಲಲ್ವೇಳ್ದೌಡೈ Pb. 2, 43 va.]. — ಬಿಲ್ವೈದೈ. -ಹೈದೈ. a bow-string (J. 7, 41).