ಬೈಸ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   the traderś caste, one of the four major social classes in Indian society.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   = ಬೈಸಗೈ etc. soldering; compactness. see ಮೈಯ್ವೈಸ

2. 2.
   1.

   (Tbh. of ವಿಧ, ವಿಧಾ compared with ವಿಧಾನ?). ( = ಬೈಸನ 1). performing, making; — the performance of prescribed acts or rites: act of worship; — a demand, an order, an injunction (Cpr. 8, 44 va.; Abh. P. 7, 47; 11, 90); — questioning, asking, inquiry. [ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಬೈಸದೌಳ್ ವಾರಣಾವತಕ್ಕೈ ವೋಗಿ Pb. 3, 8 va.; Ap. 6, 86]. ಬೈಸಕೈರಗೈಮೈ, ದೇವ (Śmd. 177). — -ಬೈಸ ಕೈಯ್. to make, to perform; to produce [ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರಮೈಮ್ಬ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಮವಸಾನ ಕಾಲದೌಳ್ ಬೈಸಕೈಯ್ಯದಿರ್ಕೈನ್ದು ಶಾಪಮನಿತ್ತಂ Pb. 1, 105 va.; Ap. 2, 14 va.]; (Abh. P. 3, 152; 15, 30 va.); — to worship; ಬೈಸಕೈಯ್ವುದು (ವರಿವಸ್ಯೈ, ಪರಿಚರ್ಯೈ, ಶುಶ್ರೂಷೈ, ಉಪಾಸನೈ, ಉಪಾಸ್ತಿ, ಪರೀಷ್ಟೈ, ಸೇವೈ, ಭಕ್ತಿ, ಪ್ರಸಾದನೈ, ಆರಾಧನೈ, ಉಪಚಾರ Hlā.); to be submissive, to obey (Cpr. 6, 88; Abh. P. 15, 11; 16, 39 va.; Bp. 39, 48). ಬೈಸಕೈಯ್ವುದಲ್ಲದೈ ಇದಿರಿಪ್ಪ ಸೀಮೈ (ಪರರಾಷ್ಟ್ರ Mr. 189). ಆನುಂ ನೀನುಮ್ ಆತನುಂ ಬೇಸ ಕೈಯ್ವೈವು (Śmd. 262, o. r. -ಕೈಯ್ವುಂ). see Grj. 1, 66; 2, 105. — -ಬೈಸ ಕೈಯ್ಸು to subject, to rule. see ಇಸುವೈಸ ಕೈಯ್ಸು-ಬೈಸಗೈಯ್ to worship, to honor (Bh. 1, 19, 35); — to make; to use (Śāstrasāra in W. v. 1258. 1259). — -ಬೈಸಗೌಳ್-ಕೌಳ್ to demand, to enquire, to ask, to question, to solicit. [ಬರಿಸಿ ಕ್ಷಿತಿಪತಿಯಂ...ಪ್ರಿಯ ಕುಶಲವಾರ್ತೈಯಂ ಬೈಸಗೌಣ್ಡು ಸ್ಥಿರಮಿರ್ದು Kr. 2, 7; Pb. 6, 45; Ap. 1, 41; Cv. 399. 165]. ಬೈಸಗೌಮ್ಬುದು (ಪ್ರಶ್ನ Nr.; ಪ್ರಶ್ನೈ Nn. 167; ಅನುಯೋಗ, ಪ್ರಶ್ನ Mr. 90; ಅಥ, ಪೃಚ್ಛ್ಯಾವಭಾಷ Nn. 89). ಚುನ್ನವಾಡಿ ಬೈಸಗೌಮ್ಬುದು (ಪ್ರಲಮ್ಭ; ಪರಿಯೋಗ Mr. 90). ಗುರುವಂ ಜ್ಞಾನಮಂಬೈಸಗೌಣ್ಡಂ (Śmd. 157). ಮಾಣವಕನಂ ಕಾರ್ಯಮಂ ಬೈಸಗೌಣ್ಡಂ (165). ಗುರುವಿನಿಂ ತತ್ವಮಂ ಬೈಸಗೌಳಲ್ ಪಟ್ಟಂ (300). see Cpr. 1, 57; 3, 5; 7, 18; Bp. 10, 7. 47; 30, 16; 47, 53; 51, 52; C. Bp. 47, 16; Śśv. 2, 52 va.; J. 2, 2; 30, 48. — -ಬೈಸಗೌಳುಹ-ಕೌಳುಹ asking, etc. (ಪ್ರಶ್ನ, ಅನುಯೋಗ, ಪೃಚ್ಛೈ Nr., Hlā.). ಚುನ್ನವಾಡಿ ಬೈಸಗೌಳುಹ (ಪರ್ಯನುಯೋಗ, ಉಪಾಲಮ್ಬ Hlā.). — -ಬೈಸಂಗೈಯ್ -o-ಕೈಯ್ to make, to cultivate. see ತೋಣ್ಟವೈಸಂಗೈಯ್-ಬೈಸಮ್ಬಡೈ-o-ಪಡೈ = ಬೈಸವಡೈ (Śmd. 200). to get an order, to obtain permission (Abh. P. 5, 56 va.; J. 12, 14). — -ಬೈಸಮ್ಬೈರ್-o-ಪೈರ್ = ಬೈಸಮ್ಬಡೈ (Cpr. 8, 33). — -ಬೈಸವಡೈ-ಪಡೈ = ಬೈಸಮ್ಬಡೈ q. v. — -ಬೈಸವೇಳ್-ಪೇಳ್ to give an order, to command (J. 2, 53).

3. 3.
   2.

   = ಬೈಸಿ odd, not even. (My.).