ಸುೞಿ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   verb

   = ಸುಳಿ1.

2. 2.
   noun

   = ಸುಳಿ2.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   vi.

   1 to whirl, to go round a centre 2 (round) to wander, to move about, to roam n. 1 (round) turning round and round (something), whirling 2 (round) whirlpool, eddy; whirl of hair on the head 3 (plant) tender, folded leaf (of coconut, banana tree, etc.) 4 (trace) trace, mark, sign mf. (work) idler, lazy man

2. 2.
   n.

   (plant) tender, still folded leaf of a plantain, cocoa or areca-nut tree

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   (= ತುರಿ 4). to be turned round, to turn round (v. i.), to go round, to whirl, to revolve; to curl; to wander, to ramble, to roam, to move about; to move; to walk, to go; to be unsteady, to wave or fickle, to flicker, waver or fluctuate (ಭ್ರಮಣ Śmd. Dh.; ಬಟ್ಟನೈವರ್, ಸಂಚಲಿಸು 1; ಪರಿಭ್ರಮಣ Śm. 115; Tu.; T. ಚುರಿ, ಚುಳಿ, ಚೂರ್, ಚುಳಲ್; Tu. ತುಳಿ, ಸುಳಿ; Te. ಸುಡಿ; Cpr. 1, 137; 4, 32; 6, 48; Ch. v. 17; Abh. P. 9, 81; 12, 90; Bp. 4, 1; 15, 13; 22, 7; 25, 5; Bh. 1, 10, 23; 1, 12, 15; 6, 2, 2; Rśv. 13, 45; J. 3, 2. 3. 8. 25; 4, 70; 5, 57; 6, 8; 8, 6; 9, 23; 12, 15; 19, 5). [ಆ ಮಾಳ್ಕೈಯನರಸಿ ಸುಳಿವುದಳಿ ಕೈಲಗೈಲದೌಳ್ Kr. 3, 128; Pb. 3, 22; Ap. 1, 62]. ಅವಳೌರ್ವ ವೃದ್ಧೈ ಅಲ್ಲದೈ ಹೇರಿದ ಕೈಲಸವ ಮಾಡುವಳಾಗಿ ರಾಣಿವಾಸದೌಳು ಸುಳಿವಳು (ಅಸಿಕ್ನಿ Nr.). ಸುರಿವ ಅನಿಲಂ (ವಾತಮಣ್ಡಲಿ Mr. 50). ಸುರಿದು ಬಪ್ಪ ತೈರಂ (ಬಟ್ಟನೈ, ತಿಟ್ಟನೈ, etc. Ct. I, 15). ಗಾಳಿ ಸುರಿಯದು ಸ್ಥಲ (ನಿವಾತ Si. 428). ಅವನು ಹಾದೀ ಹಿಡಿದು ನಡಿಯುವಾಗ್ಯೈ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಯು...ಎಡ ಬಲದಲ್ಲಿರುವ ಹುವ್ವಿನ ಗಿಡಗಳ ಕಡೈಗೈ ಸಹ ಸುಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಿಲ್ಲ (B. 5, 207). ಸಾಯುವವನ ಕಣ್ಣಿಗೈ ಸುಳಿದವನೇ ಜವರಾಯ (Prv.). ಎಲ್ಲರೂ ಹಿರಿಯರೂ ಬಲ್ಲ ಗುರುವರುಗಳೂ; ನಲ್ಲಳು ಮುನ್ದೈ ಸುರಿದರೈ ಲೋಕದೌಳಗೈ ಒಲ್ಲದವರಾರು? (Sp.). — ಸುಳಿದಾಟ. -ಆಟ. roaming about. see Sp. s. ಅಳೈ 3. — ಸುಳಿದಾಡು. -ಆಡು. to turn round (v. i.); to move about (C.; Śśv. 1, 10). ಸುಳಿದಾಡುವ ಗುಂಗೀ ಹುಳ (ಭ್ರಮದ್ಬ್ರಮರ); ಸುಳಿದಾಡಾವವಳು (ಸುತ್ತಿ ಬರ್ಪಾಕೈ G.).

2. 2.
   2.

   P. p. of ಸುಳಿ 1, in ಸುಳಿ ಸುಳಿದು (Cpr. 2, 14; Bp. 11, 41; 42, 16; 43, 24; Rśv. 6, 11 va.; 13, 85. 91). cf. Mhr. ಸುಳಸುಳಣೇಂ, to swarm; to stir about busily.

3. 3.
   3.

   turning round, whirling, curling, moving about, motion, waving (ಸುಳಿವ ಬಾವಂ Śmd. I; C. Bp. 42, 14). 2, a whirl, a whirlpool, an eddy [Tu.]; (ಜಲಾವರ್ತ Śmd. Dh.; I; Śm. 115; ಆವರ್ತ Hlā.; ಆವರ್ತ, ಜಲಭ್ರಮ Mr. 415; ವರ್ತ್ಮ, ಆವರ್ತ Nn. 86; T. ಚುಳಿ; Te. ಸುಡಿ; Cpr. 7, 91; Abh. P. 9, 81; C. Bp. 2, 3; J. 6, 3; 9, 24; 19, 5). ನೀರ ಸುರಿ (ಆವರ್ತ Nr.). [ಸುರಿಯೌಳಗಿರ್ದು ಬೈಟ್ಟು ಪೌರಪೌಣ್ಮುವಿನಂ Pb. 11, 153]. ಆಶೈಯೈಮ್ಬದು ನದಿಯ....ಮೋಸ ಮೋಹವು ಸುರಿಯು (Jñs. 42, 63). 3, a curl (T. ಚುಳಿ; Te. ಸುಡಿ). ಹುಬ್ಬುಗಳ ಮಧ್ಯದ ಸುಳಿ (ಊರ್ಣೈ Nr.; see Si. 419). ಕುದುರೈಯ ಪುರ್ಬಿನೌಳು ಕದಪಿನೌಳು ಬೈನ್ನೌಳುರದೌಳು ಪೈಗಲೌಳುದರದೌಳ್ ತುದಿಮೂಗ ತುದಿವಿಗಿಯ ಮೌದಲ್ಕಣ್ಣ ಕಡೈಗಳೌಳ್ ಮಷ್ಕದೌಳು ತಿಗದೌಳು ಮೌದಲ ಬಾಲದೌಳು ಮೂಗಿನ ಕಮ್ಬಿನೌಳು ಮೇಣ್ ಗುದದಗ್ರದೌಳ್ ಮಧ್ಯನೈತ್ತಿಯೌಳು ಜಾನು ಜಂಘೈಯೌಳು ಮೂತ್ರದ ನಾಳದೌಳು ಗಲ್ಲದೌಳು ನಿಜಾಸನದಿ ಸುರಿ ಪುಟ್ಟಲ್ಕೈ ಕಷ್ಟಮಕ್ಕುಂ (Mr. 280; see Mr. s. ದಶಧ್ರುವ, ದೇವಮಣಿ and ರೋಚಮಾನ). 4, the tender, still folded leaf of a plantain, cocoa or areca-nut tree (ಸಸಿಯ ಸುಳಿ Śmd. I. ಮೌಳೈ Śm. 115; C.; B. 2, 37; Si. 123; Te. ಸುಡಿ). 5, a vagrant, an idle or lazy man (ಕೈಲಸಗಳ್ಳ Śmd. I). 6, deception, deceit, fraud (My.; M. ಚುಳಿಪ್ಪು, whirl; wriggling, untruth), ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಳುವದು, ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಕೌಳ್ಳುವದು, ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕುವದು (My.). — ಸುಳಿಗಾಳಿ. a whirlwind (Cpr. 9, 5; Abh. P. 9, 17; Bp. 61, 66; Bh. 10. 7, 2). — ಸುಳಿಗುಣ್ಡಿ. a whirlpool. ನೀರುಗಳ ಸುಳಿಗುಣ್ಡಿ (ಆವರ್ತ Si. 82, only in Si.). — ಸುಳಿಗುರುಳ್. -ಕುರುಳ್. curled hair (Cpr. 6, 64; 7, 71. 103; Bp. 4, 29; J. 6, 27; Śm. 118). — ಸುಳಿಗುರ್ಳು. -ಕುರ್ಳು. = ಸುಳಿಗುರುಳ್. (ಉಂಗ್ರಗೂದಲು Cb.). — ಸುಳಿಗೌಳ್. -ಕೌಳ್. to take the form of an eddy, i. e. a circular form (Abh. P. 9, 81); [ಸಿರಿಸದಾಮ ಕೋಮಲೈಯರ ಭುಜಲತೈಗಳೌಳ್ ಪಸರಿಸಿಯುಂ ಘನಸ್ತನಂಗಳೌಳೈಡಪಿಯುಂ ಗಮ್ಭೀರ ನಾಭಿಯೌಳ್ ಸುಳಿಗೌಣ್ಡುಂ Ap. 7, 125 va.]. to encircle, to encompass (Bh. 8, 24, 43); to assemble (v. i.) and form a round body (8, 26, 58); to eddy (v. i., Grj. 2, 106 va.). — ಸುಳಿದಲೈ. -ತಲೈ. a head with curled hair (Bh. 1, 9, 12). — ಸುಳಿನಡಿಕೈ. one of the paces of a horse (ವಲ್ಗಿತ Si. 274). — ಸುಳಿನಾಭಿ. an eddy considered as a navel (J. 25, 4); an eddy-like navel (28, 18). — ಸುಳಿನೈತ್ತಿ. the fontanel (My.). — ಸುಳಿಬಾಳೈ. = ಸುಳಿವಾಳೈ. (Dp. 170. 1). — ಸುಳಿಮುಂಗುರುಳು. a front curl (ಅಲಕ, ಚೂರ್ಣಕುನ್ತಲ Si. 215). — ಸುಳಿಯೈಲೈ. -ಎಲೈ. = ಸುಳಿ No. 4. ಎಳೈವಾಳೈಯ ಸುಳಿಯೈಲೈಯ ತಳಪಳಿಪ ಮೇಲ್ಗಟ್ಟು (Cpr. 7, 92 va.). ಸುಳಿವರ್. - ಬರ್. to wander, to roam (Cpr. 5, 64 va.). — ಸುಳಿವರ್ಕುಳ್. -ಪರ್ಕುಳ್. = ಸುಳಿನಾಭಿ. (Śs.). — ಸುಳಿವಾಳೈ. -ಬಾಳೈ. the tender, still folded leaf of a plantain (Bh. 4, 4, 54). — ಸುಳಿಸುಳಿಗೌಳ್. -ಕೌಳ್. to assemble (v. i.) and form round bodies (Bh. 8, 21, 15).

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಗುಂಡಾಗಿ ಸುತ್ತು.
   2. ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳು.
   3. ತೀಡು.
   4. ಸುತ್ತಾಡು.
   5. ಕವಿ.

2. 2.

   1. ಸಮುದ್ರ, ನದಿ, ತೊರೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ತಿರುಗಣಿ.
   2. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೂದಲಿನ ಸುತ್ತು,- ಆವರ್ತ.
   3. ತೆಂಗು, ಬಾಳೆ ಮೊದಲಾದ ಸಸ್ಯಗಳ ಕುಡಿ.
   4. ಗುರುತು.