ಹುರಿ

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. (ದಾರ ಅಥವಾ ಹಗ್ಗದಂತೆ) ಹೊಸೆ ಯುವಿಕೆ.
   2. ಹೊಸೆದು ಮಾಡಿದ ಹಗ್ಗ,- ರಜ್ಜು.
   3. ಕೆಚ್ಚು.
   4. ಹೊಸೆದು ಮಾಡಿದ ನಾರು, ಸೆಣಬು ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ದಾರ.
   5. (ಮೋಸದ) ಕಟ್ಟು.
   6. ಹಗ್ಗದ ಎಳೆಗಳಂತೆ ಒತ್ತಾಗಿ ಸೇರಿ ದುದು,- ಹೆಣೆದುಕೊಂಡುದು.
   7. ಬಿಗಿಪು.
   8. ಬಲವುಳ್ಳುದು ಂ

2. 2.

   1. ಕಾಳು, ಬೇಳೆ, ಬತ್ತ ಮುಂತಾದು ವನ್ನು ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಕಾಯಿಸು,- ಬಾಡಿಸು.
   2. ಕಾಯಿಸು.
   3. ಸೀದು ಹೋಗು.
   4. ಜಿಡ್ಡನ್ನು ಸವರಿ ತಾಳಿಸು,- ಬಾಡಿಸು.
   5. ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಕರಿ.
   6. ನಾಶಪಡಿಸು.
   7. ನಾಶವಾಗು.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   1 (tex.) act of twisting a rope or string 2 (tex.) string, cord (used for parcels, etc.), which is thinner than ಹಗ್ಗ and thicker than ದಾರ 3 (cheat) noose of deception

2. 2.
   n.

   (ener.) 1 strength, spirit, vigour 2 encouragement

3. 3.
   n.

   (body) backbone, spine

4. 4.
   vt.

   (cook) to parch《grains》on a pan

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   the process of manufacturing twisted cord, rope.

2. 2.
   verb

   to cook in a pan without using oil, ghee, etc.; to parch.

3. 3.
   verb

   to make hot; to heat.

4. 4.
   noun

   a thick, strong cord made of intertwisted strands of fibre.

5. 5.
   noun

   the quality of being strong; strength.

6. 6.
   verb

   to be over roasted or parched (and become black).

7. 7.
   verb

   to cook something with little oil or ghee applied on; to roast.

8. 8.
   noun

   an encouraging or being encouraged; encouragement.

9. 9.
   noun

   a thing that binds.

10. 10.
    verb

    to cook (a papad, rōṭi, etc.) placing directly on the burning coal.

11. 11.
    noun

    anything that is intertwined, intertwisted.

12. 12.
    verb

    to cook in a hot oil or ghee.

13. 13.
    verb

    (fig,) to destroy completely.

14. 14.
    noun

    the quality or condition of being intertwined, intertwisted.

15. 15.
    noun

    a thing that is strong.

16. 16.
    noun

    intense or eager interest; zeal; enthusiasm.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಉರಿ 5, ಪುರಿ 1. to parch, as grain, pulse, etc.; to roast, as coffee, pulse, etc. (ನಿರ್ದ್ರವಕರಣ Śmd. Dh.; Rām. 5, 8, 75; C.). P. ps. ಹುರದು, ಹುರಿದು. ಹುರಿವ ಹಂಚು (ಭ್ರಾಷ್ಟ್ರ, ಅಮ್ಬರೀಷ Mr. 211). ಹುರಿಯುವ ಹಂಚು (ಅಮ್ಬರೀಷ, etc. Si. 308); ಹುರಿದ ಬುರುಗಲು (ಧಾನೈ, ಭೃಷ್ಟಯವ 314); ಹುರಿಯಲಿಕ್ಕೈ ಜೋಳವಿಲ್ಲ, ಹೂಡೇವು ಕಟ್ಟಿಸಲಿಕ್ಕೈ ಓಡ್ಯಾಡುತ್ತಿದ್ದ. - ಒರಳಲ್ಲಿ ಹರಳು ಹುರಿದರೈ ಅರಳು ಆದೀತೇ? - ಉದ್ಯೋಗವಿಲ್ಲದ ತೌತ್ತು ಉದ್ದು ಹರಿದು ತಿನ್ದಳು. - ಕಡ್ಲೇ ಸಂಗಡ ರಾಗಿ ಕೂಡಿ ಹುರಿದ ಹಾಗೈ (Prvs.).

2. 2.
   2.

   = ಉರಿ 6, ಪುರಿ 2, ಹುರ 1. parching, etc. — -ಹುರಕ್ಕಿ. parched rice (C.). — -ಹುರಿಗಡಬು. -ಕಡಬು, -ಪುರಿಗಡಬು. (My.). — -ಹುರಗಡಲೈ. -ಕಡಲೈ. parched Bengal gram (Rām. 5, 8, 29; My.). — -ಹುರಗಡ್ಲೈ. -ಕಡ್ಲೈ. = ಹುರಿಗಡಲೈ. (My.). — -ಹುರಿಗಾವಲಿ. -ಕಾವಲಿ a parching, roasting or frying pan (ಅಮ್ಬರೀಷ್, ಭ್ರಾಷ್ಟ Hlā.). — -ಹುರಿಗಾಳು. - ಕಾಳು. = ಉರಿಗಾಳು. -ಹುರಗಿಳು. parched corn or pulse (mixed with salt, etc., My.). — -ಹುರಿಮೈಣಸುಗಡಲೈ. -ಕಡಲೈ parched Bengal gram mixed with chillies (C. Bp. 47, 42). — -ಹುರಿಯೋಡು. -ಓಡು. the half of an earthen pot used for parching, roasting or frying (ಸಿರಿವನ್ತಿಗೈ Śmd. II; Kk. 80; Śm. 51; My.). — -ಹುರಿಸಕ್ಕರೈ. a kind of sugar (B. 3, 45). — -ಹುರಿಹಂಚು. = ಹುರಿಯೋಡು. (ಅಮ್ಬರೀಷ್, ಭ್ರಾಷ್ಟ Nr.; My.). — -ಹುರಿಹಿಟ್ಟು. flour made of parched paddy (My.). ಮೌಸರು ಬೈರಸಿ ಕಲಸಿಟ್ಟ ಹುರಿಹಿಟ್ಟು (ಕರಮ್ಭ Si. 314).

3. 3.
   3.

   = ಉರಿ 4, ಪುರಿ 3. twisting; twisted state (Bp. 47, 30); twist, cord, twine, etc. (ನುಲಿಕೈ Ct. I, 66; C.; B. 2, 26). ತುರುಬಿಲ್ಲದ ಒಡ್ಡನು, ಬಿರುಸಿಲ್ಲದ ಹುರಿಯು. = ಹಗ್ಗ ಸುಟ್ಟರಿ ಹುರಿ ಹೋದೀತೇ? (Prvs.). ಹುರಿಯಳಿದ ಅಳಿಮಿಳಿ (Śmd. 286.). — -ಹುರಿಗಾತಿ,-ಕಾತಿ a cord made of coir (B. 4, 121). — -ಹುರಿಗೌಳಿಸು. -ಕೌಳಿಸು. to twist and fix (Bp. 18, 38). see another ಹುರಿಗೌಳಿಸು s. ಹುರಿ 4. — -ಹುರಿನೂಲು twisted cotton threads (G. 337). — -ಹುರಿಬಲಿ. to be well twisted (Bh. 4, 4, 10). see another ಹುರಿಬಲಿ s. ಹುರಿ 4. — -ಹುರಿಮಾಡು to twist (C.; B. 2, 2). — -ಹುರಿ ಹೌಸೈ. to twist cords, etc. (My.).

4. 4.
   4.

   = ಪುರಿ 4, etc. strength, refreshment, spirit, courage, valour. — -ಹುರಿಕಟಿಸು (i. e. ಕಟ್ಟಿಸು). to establish courage in oneself: to become courageous (Rām. 6, 11, 26; 6, 26, 30). — -ಹುರಿಗೂಡಿಸು. -ಕೂಡಿಸು to encourage (My.; G. 337). — -ಹುರಿಗೂಡು. -ಕೂಡು. to become endowed with courage (Bh. 8, 26, 56). — -ಹುರಿಗೌಳಿಸು. -ಕೌಳಿಸು to strengthen, to nourish, to sustain (Bp. 51, 45); to encourage (My.). — -ಹುರಿದುಮ್ಬಿಸು. -ತುಮ್ಬಿಸು. to encourage (My.); to stimulate (B. 5, 187; ಪ್ರೇರಿಸು G.). — -ಹುರಿದುಮ್ಬು. -ತುಮ್ಬು. to become courageous (B. 4, 217). 2, to encourage (My.). — -ಹುರಿ ಬಲಿ. courage to grow firm (Rām. 4, 2, 25; Bh. 6, 7, 15). — -ಹುರಿ ಮಾಡು. to encourage (My.). — -ಹುರಿಯಾಗು. -ಆಗು. strength to be created; to gain strength, to become strong. ನರಿ ಹುರಿಯಾದರೈ ಕರಿಯಾದೀತೇ? (Prv.). — -ಹುರಿಯೇರು. -ಏರು. to increase in strength (Bh. 8, 21, 8); to grow spirited (8, 25, 3). — -ಹುರಿಹಲ್ಲು a firm, strong tooth. ಸುಂಕಿಗನು ಹುರಿಹುಲ್ಲು (orig. ಹುರಿಹುಲು) ಬಿಂಕಿನಾ ಬೈಲೈವೈಣ್ಣು ಕಂಕಿಯು ಸುಂಕ ನಸುಗುನ್ನಿ ಈ ಆರು ಸೌಂಕಿದರೈ ಬಿಡವು (Sp.).

5. 5.
   5.

   the back-bone, the spine (B. 4, 46. 82; 5, 248). ಬೈನ್ನ ಹುರಿಯ ಕೈಳಗೈಕೂಡಲು ಮೂರು ಎಲವು (ತ್ರಿಕ); ಬೈನ್ನ ಹುರಿ (ವಂಶ, ಬೈನ್ನಿಲುವು G.).

6. 6.
   6.

   = ಪುರಿ 5. saving, protecting, etc.