ಎ.ಎನ್.ಮೂರ್ತಿರಾವ್

ಜನನ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ: ಜನನ: ಜೂನ್ ೧೬, ೧೯೦೦ (ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆ. ಆರ್. ಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನ ಅಕ್ಕಿಹೆಬ್ಬಾಳು ಗ್ರಾಮ). ಶಿಕ್ಷಣ: ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಮತ್ತು ಎಂ.ಎ. (ಇಂಗ್ಲಿಷ್) ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ (ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀ) ಅವರಂತಹ ದಿಗ್ಗಜರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ವೃತ್ತಿಜೀವನ: ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ವಿವಿಧ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ (ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜು ಇತ್ಯಾದಿ) ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ'ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳು: ಎ. ಎನ್. ಮೂರ್ತಿ ರಾಯರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಇವರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸರಳತೆ, ಹಾಸ್ಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಆಳವಾದ ಅನುಭವ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನಿಧನ: ಅವರು ತಮ್ಮ ೧೦೩ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೪, ೨೦೦೩ ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಶತಾಯುಷಿಯಾಗಿದ್ದ ಮೂರ್ತಿ ರಾಯರು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳವರೆಗೂ ವೈಚಾರಿಕ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು.

ಎ. ಎನ್. ಮೂರ್ತಿ ರಾಯರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳಿಗೆ (Essays) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಇವರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸರಳತೆ, ಹಾಸ್ಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಆಳವಾದ ಅನುಭವ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನಗಳು: ಹಗಲು ಗನಸುಗಳು (ಇವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನ) ಮಿನುಗು ಮಿಂಚು ಅಲಸಿನ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಜನತಾ ವಿದ್ಯಾಲಯ ವೈಚಾರಿಕ ಕೃತಿ: ದೇವರು (೧೯೯೦): ಮೂರ್ತಿ ರಾಯರ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಚರ್ಚಿತ ಪುಸ್ತಕ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವ, ಧರ್ಮ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆಗಳನ್ನು ವೈಚಾರಿಕ ಹಾಗೂ ತಾರ್ಕಿಕ ಕೋನದಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕೃತಿಗೆ ಭಾರೀ ಪ್ರಶಂಸೆ ದೊರೆಯಿತು. ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಅನುವಾದಗಳು: ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ನ ‘ಟೆಂಪೆಸ್ಟ್’ ನಾಟಕವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ (ಆಷಾಢ ಭೂತಿ). ‘ಚಂಡಮಾರುತ’ ನಾಟಕ ಕೃತಿ. ಆತ್ಮಕಥೆ: ಸಂಜೆಗಣ್ಣಿನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ (ಅವರ ನೆನಪುಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಕಥನ).

ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಗೌರವಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಅವರ 'ಚಿತ್ರಗಳು ಪತ್ರಗಳು' ಕೃತಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೪): 'ದೇವರು' ಕೃತಿಗೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ: ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೫೬ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಗೌರವವಾದ ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು (೧೯೯೩) ಪಡೆದರು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಗೌರವ ಡಿ.ಲಿಟ್.