ಇದರ ಹೆಸರೇ ಹೋಳಿಗೆಮ್ಮ ಹಬ್ಬ ಎಂದು. ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೂಡ್ಲಿಗಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೆಸರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಹೋಳಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುವ ಈ ವಿಶೇಷ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಹೆಂಗಳೆಯರು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಯು ತಮಗೆಲ್ಲ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡಲಿ, ಯಾವ ಕಾಯಿಲೆಯೂ ಬಾರದಿರಲೆಂದು ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿಗೆಮ್ಮ ಹಬ್ಬದಂದು ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಯಾದ ಊರಮ್ಮನಿಗೆ ಹೋಳಿಗೆಯ ಎಡೆಯನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಟ್ಟಣದ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮಡಿಯಿಂದ ಹೋಳಿಗೆಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಹೋಳಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನೂ ಎಲೆಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು, ಜೊತೆಗೆ ಪುಟ್ಟ ಮಡಕೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಬೇವಿನ ಎಲೆಯನ್ನು ಇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಊರಮ್ಮ ದೇವತೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಮಾತನಾಡಬಾರದೆಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ. ಮೌನವ್ರತ ಈ ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಡೆಯನ್ನು ಇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ದೇವತೆಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಮನೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಯಾರನ್ನೂ ಕರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಊಟವನ್ನೂ ಕೊಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ತಾವೇ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದೂ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಈ ಹಬ್ಬ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಹಾಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಇರಿಸಿದ ಎಡೆಗಳೇ ಸಾವಿರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಅದನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಬಾಲಕರು ಕಾದಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಕಾಗೆಗಳೂ ಗುಂಪುಗೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗೆ ಏನೆನ್ನಿಸುತ್ತದೋ ಏನೋ, ಹಸಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಬಾಲಕರು, ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಂತೂ ಅಂದು ಹೋಳಿಗೆಯ ಹಬ್ಬ.
-ಸಿದ್ಧರಾಮ ಹಿರೇಮಠ. ಕೂಡ್ಲಿಗಿ