ಅಟ್ಟು

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಅಂಟು.
   2. ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿ ಹೋಗು.
   3. ಓಡಿಸು.
   4. (ದೂತನನ್ನು) ಕಳುಹಿಸು.
   5. ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಾಚು.
   6. ಸುರಿ.
   7. ಅಡುಗೆ ಮಾಡು.
   8. ಕುದಿದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗು.

2. 2.

   1. ಬೆನ್ನಟ್ಟುವಿಕೆ.
   2. (ದೂತನನ್ನು) ಕಳುಹಿಸುವಿಕೆ.
   3. ಧಾವಂತ.
   4. ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಬಡು.
   5. ಅಟ್ಟಣೆ.

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   verb

   (basically, it should be ಅಡು.) 1. to prepare food by boiling, frying, baking etc.; to cook.

2. 2.
   verb

   to stick to; to adhere to; to become or remain joined together (as glued);

3. 3.
   verb

   to run behind in order to catch; to pursue; to chase.

4. 4.
   noun

   a portable grain-dehusking apparatus.

5. 5.
   noun

   an act of sending a messenger; sending a delegation.

6. 6.
   noun

   a room or space directly under the roof of a house, used for storing things; a loft.

7. 7.
   verb

   ಅಟ್ಟಿಕೊೞೆ ನಾಱು aṭṭikołe nāṛ u to stink and spread the smell all over.

8. 8.
   verb

   to drive out or away.

9. 9.
   noun

   an act of pursuing or chasing.

10. 10.
    verb

    (dial.) (the liquid) to become dried as from heating; to evaporate.

11. 11.
    noun

    a temporary platform made of wooden planks, for a show of drama, public addressing etc.

12. 12.
    verb

    (dial.) (a thing) to become condensed after its liquid gets evaporated.

13. 13.
    verb

    to send (a messenger).

14. 14.
    noun

    trouble; annoyance.

15. 15.
    verb

    to stretch forward; to protrude.

16. 16.
    verb

    to become weak; to lose one's bodily strength;

17. 17.
    verb

    ಅಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಒಲೆ ಉರಿ, ಕೆಟ್ಟಮೇಲೆ ಬುದ್ಧಿ ಬರು aṭṭa mēle ole uri , keṭṭa mēle buddi baru (prov.) to become wise after committing a blunder; ಅಟ್ಟಿಕ್ಕಿದವರಿಗಿಂತ ಆರಿಸಿಕ್ಕಿದವರೇ ಮೇಲು aṭṭikkidavariginta ārisikkidavaraddē mēlu (prov.) a smart fellow takes the credit for the hard work of another; ಅಟ್ಟಿ ಉಣ್ಣುವುದಕ್ಕಿಂತ ತಿರಿದು ಉಂಬುವುದು ಲೇಸು aṭṭi uṇṇuvudakkinta tiridu umbuvudu lēsu (prov.) a smart fellow takes the credit for the hard work of another; ಅಟ್ಟುಂಬೋದು ಆರು ಕೋಟಲೆ, ತಿರಿದುಂಬೋದು ಪರಮ ಲೇಸು aṭṭuumbōdu āru kōṭale, tiridumbōdu parama lēsu (prov.) = ಅಟ್ಟಿ ಉಣ್ಣುವುದಕ್ಕಿಂತ ತಿರಿದು ಉಂಬುವುದು ಲೇಸು; ಅಟ್ಟೇ ಇಲ್ಲಾಂದರೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಂದಿಕ್ಕು ಅನ್ನು aṭṭē illa andare, koṭṭigeyalli tandikku annu (prov.) to expect too much from nothing; to expect the fruit without effort; ಅಟ್ಟಿದ ಪಾಯಸದಲ್ಲಿ ಕೆರ ಹೆಟ್ಟು aṭṭida pāyasadalli kera heṭṭu (prov.) to spoil all efforts of another. ಅಟ್ಟಿಱಿ aṭṭiṛi to chase and stab from behind.

18. 18.
    verb

    to pour; to serve (as a liquid food);

19. 19.
    verb

    ಅಟ್ಟಡರ್ aṭṭaḍar to go, climb up with effort; ಅಟ್ಟಾಡಿಸು aṭṭāḍisu = ಅಟ್ಟಾಡು; ಅಟ್ಟಾಡು aṭṭāḍu to chase hither and thither; 2. to chide; to rebuke; to scold; ಅಟ್ಟಿಕೊ, ಅಟ್ಟಿಕೊಳ್ aṭṭiko, aṭṭikoḷto cause to go forward; 2. to chide; ಅಟ್ಟಿತಿನ್ aṭṭi tin to chase and molest; ಅಟ್ಟಿದ ಕಾರ್ಯ aṭṭida kārya the deed or the purpose which one is appointed for or delegated to; ಅಟ್ಟಿಯಾಡಿಸು aṭṭiyāḍisu = ಅಟ್ಟಿಯಾಡು; 2) to cause to do so; ಅಟ್ಟಿಯಾಡು aṭṭiyāḍu to chase without giving the chased an opportunity to have rest; ಅಟ್ಟಿಹರಿ aṭṭi hari to scold heavily; ಅಟ್ಟಿಹಾಕು aṭṭi hāku to send (a person); to despatch (a thing).

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   (= ಅಣ್ಟು 1) an (obsolete) verb to which the kṛit ಅಟ್ಟು 2 (Śmd. 204) belongs. to be joined.

2. 2.
   2.

   = ಅಟ್ಟ 1, (ಅಣ್ಟು 2). the state of being joined. 2, closeness; imperviousness. 3, the state of being crowded or thronged, pressed or squeezed. 4, joining, fitting, being becoming or proper. 5, relationship (Te. ಅಣ್ಟು relationship; T., M. ಅಡು to come into contact, come nigh, etc.; to beseem, to be fit or proper, to be proportionate to; ಅಡುತ್ತವ a relation; cf. ಅಚ್ಚು 4, ಅಟ್ಟು 3, ಅಡಗು 3, ಅಡವು 1, ಅಣ್ಪು 2). ಅಟ್ಟಡವಿ an impervious forest (S. Mhr.; Bp. 23, 19; 32, 6). ಅಟ್ಟುಂಜಗಳ. ಅಟ್ಟ-ಂ-ಜಗಳ (Śmd. 204). a close fight. ಅಟ್ಟುಮ್ಬರಿ. ಅಟ್ಟು-ಂ-ಬರಿ (Śmd. 204). = ಅಟ್ಟುಮ್ಬಲಿ, ಅಟ್ಟುಮ್ಬ/?/ gifts from relations or friends to the bride and bridegroom at the time of marriage (ಬ/?/ವ/?/ Kk. 53, o. r. ಅಟ್ಟುಮ್ಬಲಿ). ಅಟ್ಟುಮ್ಬಲಿ = ಅಟ್ಟುಮ್ಬರಿ etc. (ಬ/?/ವ/?/ Śm. 61). ಅಟ್ಟುಮ್ಬ/?/. = ಅಟ್ಟುಮ್ಬರಿ (My.).

3. 3.
   3.

   (= ಅಣ್ಟು 1, No. 3.) to keep close to, to follow, to run after. 2, to pursue, to chase, to drive; to drive away (ಅನುಧಾವನ Śmd. Dh.; J. 4, 16; My.). 3, to send, people or things [ಪರಚಕ್ರಭೂಪರಟ್ಟಿದ ಕರಿಗಳ್ ಬಿಡುತರ್ಪ ಮದದ ಪೊನಲಿಂದ Kr. 3, 182; Ap. 1, 76; Pb. 3, 7 va]. (Abh. P. 4, 42 va; 11, 22. 23. 24; My.; cf. T. ಅನುಪ್ಪು Te. ಅನುಪು to send). ಎಡ/?/ದರನ್ ಅಟ್ಟಿ ಮೋದುವ ಪಡಿಯ/?/ಗಟ್ಟಿಗೆಗಳ್ (Śmd. 16). ಅನ್ಧಕಾರಂಗಳಂ ನಿಲಲ್ ಈಯದೆ, ಅಟ್ಟಿ (J. 26, 4). ಪಾಣ್ಡವನ ಸೇನೆ ಅಟ್ಟಿಸುಡುವ ಅನಲಧೂಮಜ್ವಾಲೆಗೆ ಒಡನೆ ಗೋ/?/ಟ್ಟು (8, 40). ಅಟ್ಟಿ ಬಹ ಮದಕರಿಯ ಕಟ್ಟ ಬಹುದು (Dp. 172, 2). ಅವರು ಓಡಿ ಹೋದರು; ಡೆರಾಯಸನು (Darius) ಅವರ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದನು; ಈ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಕುತೀ (Scythian) ಜನರನ್ನು ಅಟ್ಟಿ ಕೊಣ್ಡು ಹೋಗುತ್ತಾ (B. 4, 217). ಕಾಡುಗುದುರೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಎರಡನೆಯ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಿಣ್ಡಿನೊಳಗೆ ಸೇರಗೊಡದೆ, ಲತ್ತೀ ಜಾಡಿಸಿ, ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿ, ಅಟ್ಟುತ್ತವೆ (B. 5, 13). ನೃಪಂ ಬೆಮ್ಬಿ/?/ಂ ದೂತನ ಅಟ್ಟೆಯುಂ ಬಾರಂ (Śmd. 283). ಎಮ್ಬುವನ್ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅಟ್ಟಿದಂ (Bp. 28, 38). ನಾರಿ (ಹುಗ್ಗಿಯಂ) ದಾಸಿಯ ಕೆಯ್ಯಲಿ ಅಟ್ಟಲು (33, 17). ನೀನ್ ಅದ ನೋಡಿಕೋ, ಶಿವನ್ ಅಟ್ಟಿದ ಒಲೆಯನು! (53, 17). ವಿದುರನ್ ಅಟ್ಟಿದ ಖನಕ ಬನ್ದನು (Bh. 1, 8, 86). ಇದು ಕಾಮ್ಬೋಜನರೇನ್ದ್ರನ್ ಅಟ್ಟಿದ ಹಯವ್ರಾತಂ (Rśv. 5, 22). see also Abh. P. 11, 23; Bp. 5, 6; 25, 29; 28, 36; 39, 44. 48; Prv. s. ಓಡು 2; ಅ/?/ಯಟ್ಟು, ಎ/?/ಟ್ಟು, ಬೆನ್ನಟ್ಟು, ಹಿನ್ದಟ್ಟು [ಅಟ್ಟಿಕಳೆ to drive out. ಮನೆಯಿಂ ಪೆಂಡತಿಯ ನಟ್ಟಿಕಳೆದೊಡೆ ನಂದಿಮಿತ್ರಂ ಪೋಗಿ Vr. 77, 16. ಅಟ್ಟುಂಬರಿಗೊಳ್. -ಕೊಳ್ 1, to pursue and overtake. ಶರಸಂಘಾತಂಗಳಂ ನುರ್ಗಿನೇರ್ದರಿದಟ್ಟುಂಬರಿಗೊಂಡು Pb. 11, 40. 2, to excel, surpass. ಬಟ್ಟಗೊಡೆ ಚಂದ್ರಕಾಂತಿಯನಟ್ಟುಂಬರಿಗೊಳೆ Pb. 6, 9]. ಅಟ್ಯಾಡು. -ಆಡು to pursue, to chase about (My.).

4. 4.
   4.

   pursuing, sending. see ಅಟ್ಟುಳಿ 2.

5. 5.
   5.

   to put (My.). ಆರೋಗಿಸುವ ಬುದ್ಧಿ ಹುಟ್ಟದೋ? ಸೀ ಇತ್ತೋ? ತುಪ್ಪವನ್ ಅಟ್ಟೆನ್ ಎನ್ದೋ? ಕುಡಿಯಲ್ ಅ/?/ಯೋ? (Bp. 14, 9). see ನೀರಟ್ಟಿಕಳ್ಳು. ಹಿಟ್ಟಿಟ್ಟ (i.e. ಅಟ್ಟಲಾಗಿ), ನೀರಟ್ಟಿ ಮುದ್ದೆ ಗನವಾಯಿತು (Prv.).

6. 6.
   6.

   putting, placing. ಅಟ್ಟುಕು/?/ N. of a game in which cowries or tamarind stones are put from hole to hole on a wooden board (My.). ಅಟ್ಟುಗುಣಿ. -ಕುಣಿ. = ಅಟ್ಟುಕು/?/ (My.). ಅಟ್ಟುಗು/?/. -ಕು/?/. = ಅಟ್ಟುಗುಣಿ (My.). ಅಟ್ಟುಗು/?/ಮಣೆ the board for that play (My.).

7. 7.
   7.

   (fr. ಅ/?/ 2). to evaporate (v. i.) on account of artificial or natural heat, to become dry; — be wasted or become worn-out (C.; Mhr. ಅಟಣೇಂ to waste or dry up, as the body, a well; to wear and waste through teasing or tormenting; etc.; cf. Tbh. ಅಟ 1; ಅಟ್ಟರಿಸು).

8. 8.
   8.

   the state of being free from fluidity. ಅಟ್ಟುಪು salt produced by evaporation; sea-salt (ಪಾಕ್ಯ, ಬಿಡ Si. 312; ವಸುಕ Mr. 143; B. 4, 204).

9. 9.
   9.

   = ಅಡು 1. to cook (a term only found in Si.). ಅಟ್ಟಲ್ ಪಟ್ಟ ಅಡಿಗೆ (Si. 313. 314). [ಅಟ್ಟಡುಗೆ. -ಅಡುಗೆ cooked food. ಎನ್ನಟ್ಟಡುಗೆಯನುಂಡೊಡೆ ಬಿನ್ನಣಮೇಂ Pb. 8, 54].

10. 10.
    10.

    P. p. of ಅಡು 1, q. v. ಅಟ್ಟೆಡ. -ಎಡ a place where (one's) food has been dressed: one's native place. ಅವ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದರೂ ಅಟ್ಟೆಡದ ಅಭಿಲಾಷೆ ಬಿಡದು (Prv.).

11. 11.
    11.

    = ಅಟ 2, ಅಷ್ಟು etc. (My.).

12. 12.
    12.

    = ಎಟ್ಟು 1. to be within reach (My.; cf. ಅನ್ದು 3).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   pron.adj.

   (gram.) that many, that much pron.adj., n. (gram.) that many, that much (My. (Kitt.))

2. 2.
   vi.

   1 (water) to evaporate and become less (naturally or by boiling) 2 to be worn out, to wither (as a face)

3. 3.

   (cook) vt. to cook to boil, to prepare《a food》 n. (cook) cooking

4. 4.

   (n.) (proper) 〈being〉fitting, 〈being〉becoming or proper (Kitt.)

5. 5.
   vt.

   1 (fol.) to run after, to chase, to pursue, to follow 2 (drive) to drive《cattle etc.》 3 (send) to send《person or thing》 4 (ext.) to extend 《the hand, etc.》

6. 6.

   (n.) (press)〈being〉crowded or thronged,〈being〉pressed or squeezed

7. 7.
   vi.

   (stick)｟dat.｠to stick (to), to adhere (to)