ಅಡಂಗು

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   the flesh of animals used as food; meat.

2. 2.
   noun

   alleviation or lessening of otheṛs grief, sorrow or disappointment; giving solace; consolation.

3. 3.
   noun

   a garden; (?).

4. 4.
   verb

   to hide oneself.

5. 5.
   noun

   a joint, a union or association.

6. 6.
   noun

   the act of hiding oneself.

7. 7.
   noun

   the flesh of the animals used as food; meat;

8. 8.
   noun

   the profession of a pawn broker.

9. 9.
   noun

   an army of soldiers; (?).

10. 10.
    noun

    the act of hiding oneself; hiding; withdrawal of oneself.

11. 11.
    noun

    that which is abridged; an epitome; an abstract.

12. 12.
    verb

    to withdraw oneself.

13. 13.
    noun

    ಅಡಗಡಗಾಗು aḍagaḍagāgu to become a shapeless mass (like that of chapped off and minced flesh).

14. 14.
    noun

    the quality that pleases the eye; beauty.

15. 15.
    noun

    peace; tranquillity of mind.

16. 16.
    noun

    a place for hiding.

17. 17.
    noun

    a place where one normally lives in; a dwelling place; a house.

18. 18.
    verb

    to become alleviated or quietened.

19. 19.
    verb

    to become one with; to get fused in.

20. 20.
    noun

    that which is kept from other's knowledge; a secret.

21. 21.
    noun

    that which is kept from others' knowledge; a secret.

22. 22.
    verb

    to come to an end; to be over.

23. 23.
    verb

    to be under otheṛs control; to be limited by other person or circumstance.

24. 24.
    verb

    to be under another's control; to be limited by another person or a circumstance.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಅಡಂಗು 1, ಅಡಿಗು, ಅಣಗು, ಅಣುಂಗು to conceal one's self, to hide; to disappear or vanish; to cease [Ap. 3, 34]. (ಗೋಪ್ಯ Śm. 84; ಮೆಯ್ಗರೆ Śs.; C.; ಮಾಜು G.; T., Te.; Tu. ಅಡೆಂಗು cf. ಅಡೆ 7). 2, to decrease; to be quenched; to be appeased. 3, to be humbled (My.; Te., T.). 4, to crouch (My.). 5, to be contained in (Bh. 1, 1, 12; My.; T.). 6, to enter (My.). ಬಸವ ಶರಣ್ ಎನೆಭವಯ್ ಅಡಗುವದು (Bp. 1, 26). ಯುವತಿಯ ಅಸು ಅಡಗಿದೊಡೆ ಮುಸುಟೆಯ ಚವುಡರಾಯನು ಪಡೆಯನೇ (46, 45). ದಧಿಯೊಳ್ ನೊರೆಗಳ್ ಒಗೆದು ದಧಿಯೊಳ್ ಅಡಗಿದನ್ತೆ (61, 66). ಅಡಗುವದು (ಅನ್ತರ್ಧಿ); ಓಡಿ ಅಡಗಿದವನು (ನಷ್ಟ, ತಿರೋಹಿತ Nr). ಕಾಮಕ್ರೋಧಾದಿಗಳ್ ಅಡಗಿ ಸಮಾಧಾನವೃತ್ತಿ ಆಗಿ ಇರುವಿಕೆ (ಶಮ, ಶಾನ್ತಿ Si. 386). ತಿಮಿರಮ್ ಅಡಗಿದ ಲೋಕ, ಶಿಕ್ಷಾ ಕ್ರಮಣಮ್ ಅಡಗಿದ ದನ್ತಿ, ಕರ್ಮಭ್ರಮೆಗಳ್ ಅಡಗಿದ ಯೋಗಿ, ರುಜೆ ಅಡಗಿದ ನರೋತ್ತಮನು, ಹಿಮಮ್ ಅಡಗಿದ ಸರೋಜದ ಅನ್ತೆ ಇಹುದು ಅಮಲಮತಿ; ಕೇಳ್, ಪಗೆಗಳ್ ಅಡಗಿದಡೆ ಅಮರಪದಮ್ ಎನಿದುವುದು (Bh. 1, 8, 24). ಬೆಳಗಾಗೆ...ಹೊಕ್ಕರು ಹ/?/ವವನು, ಬೇಳಗಡಗೆ ನಡೆದರು ಹಲವು ಯೋಜನವ (1, 8, 93). ಪೊದ/?/ಳ್ ಅಡಗು (J. 28, 45). ನದಿಗಳ್, ಉಬ್ಬರಮ್ ಅಡಗಿ, ತಿಳಿದು ಪರಿದವು (25, 3). ನಯನಾನ್ಥಮ್ ಅನ್ದು ಅಡಗಲು (26, 26). ಸಾರಂಗವು...ಸೊಪ್ಪೆಯ ಮ/?/ಗೆ ಅಡಗಿ ಕೊಣ್ಡಿತು (B. 4, 42). ಪೊಡವಿ ಅ/?/ತು, ಅಖಿಲಜಲಮಮಂ ಕುಡಿದುಂ, ತೃಷೆ ಅಡಗದೆ, ಆ ಮರೀಚೀಜಲಮಂ ತಡೆಯದೆ ಕುಡಿಯಲ್ (Rśv. 5, 33). (ನೀನ್) ಅವುದನ್ ಊಹಿಸಿದೊಡೆ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯೊಳ್ ಅಡಗಿ ಇಹೆವು (Bh. 1, 8, 78). ಸುಗನ್ಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಣ್ಡು ಇರುವ ಪರಿಮಳಾದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುವ ತೈಲಾದ್ಯುತ್ತೇಜಕಸಾಮಗ್ರಿ (ಪ್ರಬೋಧನ, ಅನುಬೋಧ Si. 225). ಅಡಗಡಗು rep. (Bp. 32, 34).

2. 2.
   2.

   (= ಅಡು 4). flesh, meat (ಬಿಕ್ಕು, ಬಾಡು Śm. 32; ಮಾಂಸ 84; ಬಿಕ್ಕು, ಜಾಂಗಲ Kk. 41; ಸಂಗರ, ಮಾಂಸ Nn. 19; ಮಾಂಸ Bhn. 52; cf. ಅಡಬಳ 2). [ನೆತ್ತರ ತೊ/?/ಗಳಂ ಬಂಜಿಸಿಯು ಮಡಗಿನಿಡುವುಗಳಂ ದಾಂಟಿಯುಂ Pb. 13, 53 va.; ಅಡಗ ಮೆಚ್ಚಿ ಸೊಣಗನೆಂಜಲ ತಿಂಬುದೀ ಲೋಕವೆಲ್ಲ Bv. 768; Cv. 369]. ಸುಟ್ಟ ಅಡಗು ಭೂತಿ ಎಮ್ಬುದು, ತಾಳಿಸಿದ ಅಡಗು ಭರೂಟಕಮ್ ರಮ್ಬುದು, ಅಟ್ಟ ಅಡಗು ಉಖ್ಯಮ್, ಎಮ್ಬುದು (Hlā.). ಬ/?/ಗೆಣ್ಡದೊಳು ಸುಟ್ಟ ಅಡಗು (ಭೂತಿ Mr. 217); ಅಡಗನ್ ಓರನ್ತೆ ತಿಮ್ಬವಂ (ಶಾಷ್ಕಲ 231). ಈ ಸೊಪಚನ್ ಇನ್ದು ಅಡುವುದು ಅಡಗು, ಅಕಟ! (Bp. 57, 2). see ಸುಣ್ಟಿಗೆಯಡಗು. -ಅಡಗುದಿನ್. -ತಿನ್ to eat meat. ಅಡಗುದಿಮ್ಬವನು (ಶೌಷ್ಕಲ Hlā.).

3. 3.
   3.

   the state of being joined, becoming or fit; agreeableness, beauty (R.; Te. ಅಂಗು, ಅನ್ದ Te. ಅಂಚೆ near; T. ಅಣಂಗು, ಅ/?/ಗು, ಅಳಿಗ, ಅಯಿಲ್, ಅವುಜು, ಅಮ್ಮೈ neatness, beauty, elegance; ಅಂಜಿಲ್ union; ಅಜಲ್, ಅಣಿಜು, ಅಯಲ್ nearness; ಅಡ communication, intercourse; see ಅಣ್ಡಿಸು cf. ಅಕ್ಕು 2; ಅಜ್ಜು 1; ಅಟ್ಟು 1, & 2; ಅಡವು 1; ಅಣಿ 2; ಅನು 1; ಅನ್ದ; ಅಯ್ದೆ; ಅರಗು 1; ಅಲ್ 3; ಅಲಮ್ಪು; ಅವುಸು; ಅಳ 2).

4. 4.
   1.

   (Śmd. 48). = ಅಡಗು 1, etc. (ಗೋಪನ Śmd. Dh.; ಉಳಿ Śmd. I; ಮೆಯ್ಗರೆ Kk. 43; ಮಸುಳ್ 72, Śm. 44). ಕಚ್ಛಪೋಪಾಯದೆ ಅಡಂಗಿ ನಿಲ್ (Śmd. 272). [ನಗೆಗಣ್ಗಳಾಗಿ ಮಗುಳ್ದಂತಿರೆ ಮುಚ್ಚಿರೆ ಸುಯ್ಯಡಂಗೆ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಮ/?/ಸೊಂದಿದಂದದೊಳೆ ಜೋಲ್ದ ನಿಜೇಶನಂ Pb. 2, 19; Ap. 15, 26]. ನಭದೊಳ್ ಒಗೆದು ತಟಿರ್ಲತೆ, ಮೇಲೆ ನಭದೊಳು ಹೊಳೆದು ಅಡಂಗಿದ ವೋಲ್ (Bp. 61, 66). ಜವದಿನ್ ಉಷಃಕಾಲವೃಷಂ ತವೆ ಕದಡಿದುದು ಎನಿಸಿ ಮರ್ಬುವೆಳಗಂ ತಳೆದು ಒಪ್ಪುವ ಬಾಂಗೆ/?/ಯೊಳ್ ಮೀಂಗಳ್ ತವಕದೊಳೆ ಮು/?/ಗುವನ್ತೆ ಅಡಂಗಿದುವು ಆಗಳ್ (Rśv. 12, 12). ಭೇರಿಧ್ವಾನದಿನ್ದಂ ಭಗಣಂ ಇನನುಮ್ ಅಡಂಗಿ ಇರ್ದ ವೋಲ್ ತೋ/?/ದುದು (13, 89). see ಒಳಡಂಗು. -ಅಡಂಗೆ ವೋಯ್. ಅಡಂಗೆ-ಪೊಯ್ to beat one so that he hides himself; to cause to become ashamed, to shame. ತಾಮಸಗೆ ತಾಗಿದ ಸುರನ ಕಾಮಕರಂ ಕರಮ್ ಅಡಂಗಿ ನುರ್ಗು ಅಪ್ಪಿನೆಗಂ ಕಾಮದನ್ ಅಡಂಗೆ ವೊಯ್ದಂ (Śmd. 293, 406). ರಾಗದಿನ್ದೆ ಎರೆಯನ್ ಅಡಂಗೆವೊಯ್ದು ಮುಗಿಲುದ್ದಮ್ ಎನಲ್ ಪರಿಯುತ್ತಮ್ ಇರ್ಪ ನೆತ್ತರ ತೊ/?/ (Abh. P. 13, 66). ತೊಡಂಕಿದ ವೀರನನ್ ಅಡಂಗೆವೊಯ್ವ....ಪರಾಕ್ರಮಂ (Rśv. 6, 11 va.).

5. 5.

   aḍaṅgu 2. hiding; a place of hiding or of refuge: a fort. [ಅಡಂಗಮಡಂಗಿ ಬಂದೊಡೊಕ್ಕಲಿಗವೆಸರ್ಗೆ ಪೂಣ್ದುದು ಕು/?/ಬು Pb. 2, 90]. see ಅಡಂಗಾಯ್ತ & ಡಾಗು.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   vi.

   (contain)

2. 2.
   n.

   (body) muscle; meat, flesh

3. 3.
   vi.

   1 (contain) to be contained (in) ű ಕರಿಯು ಕನ್ನಡಿಯೊಳಗೆ ಅಡಗಿದಂತೆ (Bv.) As an elephant is contained in a mirror 2 (posture) to crouch (esp. for concealment) 3 (hide) to hide oneself, to conceal oneself, to go into hiding 4 (control) to be subdued, to be suppressed 5 (peace) to subside, to be assuaged (as pain, anger, hunger, cyclone, etc.)

4. 4.
   n.

   1 (agree) 〈being〉fit, agreeable 2 (agree) 〈being〉beautiful [Ka. D78] (Kitt.)