ಆ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   pronoun

   = ಆಂ.

2. 2.
   noun

   the second letter of the Kannaḍa alphabet; the second vowel having the same but elongated sound of the first vowel 'ಅ'.

3. 3.
   adjective

   that - a) designating the person or thing mentioned or understood; b) designating the thing farther away than the one referred to as 'ಈ" (i.e. this or these); c) designating the more remote in thought of two contrasted things; d) designating something or someone not described but wellknown or easily recognizable.

4. 4.
   interjection

   an interjection expressing joy, wonder, pain, distress, sarcasm, anxiety, regret etc.

5. 5.
   noun

   a sound imitating the sound of (elongated) long vowel.

6. 6.
   pronoun

   that - a) the person or thing mentioned or understood; b) the thing farther away than another referred to as "ಈ" (i.e. this or these); c) the more remote in thought of two contrasted things; d) (relatively) who, whom or which.

7. 7.
   pronoun

   the nominative singular of the first personal pronoun; the word mentioning oneself; the one who is speaking or writing; " I ".

8. 8.
   interjection

   an interjection used to express wonder, pleasure, etc.

9. 9.
   noun

   'ಆ'; ಆ ಮಾಡು ā māḍu (children's term) to open the mouth widely as to utter the long sound of 'ಆ'.

10. 10.
    noun

    ಆ ಎಂದರೆ ಟ ಎನ್ನಲು ಬಾರದಿರು ā endare ṭa ennalu bāradiru to be thoroughly ignorant; not to know a B from a battle field.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   the second letter of the Alphabet (Śmd. 12. 15).

2. 2.
   2.

   = ಅಂ 10, ಆಂ 2. the lengthened form of ಆ 10, e. g. ಬಟ್ಟಲಾ (B. 1, 9), ಕೆಚ್ಚಲಾ (1, 10), ಗಾಳೀ ಪಟಾ (1, 19), ಕ/?/, ಬಾಲಾ, ನೊಣಾ (1, 21), ಹಳ್ಳಾ (2, 4), ಅವುಗಳಾ, ಮನುಷ್ಯರಾ (My.). see the Prvs. s. ಪುರಾಣ.

3. 3.
   3.

   = ಅ 11, of which it is the lengthened form, e. g. ಮೃಡನಾ (Śmd. 142). ಗಂಗಾಮ್ಬುಧಾರಾಜಟಿಲಿತಜಟನಾ (142). ದೊರೆಯೆನಿಸಿತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಗೆಲ್ದ ರಣಂ ಕುವರಾಂಕರಾಮನಾ (142). ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರನ್ ಎನಿಸಿದುದು ತೋಳ ಬಾಳ್ ತೈಲಪನಾ (142). ನೇತ್ರೆಯಾ, ಕಿರಾತೆಯಾ (144). ಈದ ಪುಲಿಯಾ ವೋಲ್ ಇರ್ದಳ್ (144). ಆನೆಯ ಮೇಲೆಯುಂ ಆಳ ಮೇಲೆಯುಂ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆಯುಂ ಪರಿದುದು ಗಜಂ ಭುವನೈಕರಾಮನಾ (146). ಕಣ್ಣಿಂ ಕಾಣಂ, ಕಿವಿಯಿಂ ಕೇಳಂ, ಕಾಣ್ಬ ಅನ್ದಮ್ ಎನ್ತು ತಲೆಯಿಲ್ಲದನಾ (128). ಅವರಾ ನಮ್ಮಾ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ತರವಿದ್ದ ಮೇಲೆ (B. 4, 190).

4. 4.
   4.

   = ಅ 12-. an indicative letter or remote pronominal adjective (Śmd. 169. 202): that; those. [ನೀತಿನಿರನ್ತರನುದಾರನಾನೃಪತುಂಗಂ Kr. 1, 1; Pb. 1, 9]. ಆಯೆರಳೆ ಪೊದುವು, ಈ ಪುಲ್ಲೆ ಬನ್ದುವು (169). ಆ ಮನೆ ಸಿರಿಯ ತವರ್ಮನೆ (202). ನೆನದನ್ ಆ ಹಿರಣ್ಯಕನ್ ಅನ್ದು ಬಿ/?/ ಅನ್ದಮಂ (202). ಆ ಪೆಣ್ ಜಾಣೆ (109). ಬಿದಿಗೆ ಆ ಪೊ/?/ಲಿಚರ್ ಮಾನ್ಯದ ಒಕ್ಕಲ್ (203). ಆ ಬೆಕ್ಕಲ, ಈ ಬೆಕ್ಕು. -ಆ ಮಾತಿಗೆ ಈ ಮಾತು ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವದೆ: ಮುಣ್ಡೆ ಅನ್ದರೆ ಮುಣ್ಡೇ ಗಣ್ಡ ಎಮ್ಬುವದು (Prvs.). ಆ ಲೋಕಮ್ ಈ ಲೋಕಮ್ (Bp. 10, 34). ಆಯಿಯೂ (Śmd. 202). ಆಯಿರ್ದ ಮಾ/?/ (64. 128). ಆಯಲ್ಗೆ ವಿಕಲ್ಪದಿಂ ಲೋಪಂ (272). ಆವುದಕಂ, ಆವೊರ್, ಆವೂಟಂ, ಆವೊಲೆ (66). ಆವೆಡೆ (135). ಆಆ rep. = ಆಯಾ etc. (My.; B. 5, 301). ಆ ಕಡೆ that side or direction. ಆ ಕಡೆಮನೆ (Bp. 48, 25). ಆ ಕಡೆಯ ಈ ಕಡೆಯ ವಿದ್ಯಾಬುದ್ಧಿಸಮ್ಬನ್ಧದ ನಾಲ್ಕು ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿ (B. 4, 56). ಆ ಕಾರಣ therefore. (B. 1, 26; 3, 3; 4, 181). ಆ ಕ್ಷಣ the same moment, instantly (ತತ್ಕ್ಷಣ Mr. 449). ಆ ಬಗ್ಯೆ on that account (B. 5, 113. 303). ಆ ಬ/?/ಕ after that, thereafter (B. 4, 152). ಆ ಮೇಗೆ. = ಆ ಮೇಲೆ (Bp. 45, 3). ಆ ಮೇಲೆ after that, afterward (ಮೇಲೆ Śmd. 210 Cm.; ಮತ್ತೆ, ಪುನರರ್ಥ 395 Cm.). see B. 2, 30; 3, 46. ಆಯಾ rep. = ಆಆ, ಆವಾ each, all those severally, the various; every (My.). ಆಯಾ ಗುಮ್ಪುಗಳು (Si. 181). ಆಯಾ ತೊಡಿಗೆಗಳು (280). ಆಯಾ ದೇಶ (330). ಆಯಾ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಆಯಾ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತ ಹೋಗಬೇಕು (B. 4, 195). ಆ ವರೆಗೆ until then (C.; B. 5, 152); so far as that. ಆವಾ. = ಆಯಾ (Śmd. 1). ಆವಾಗ. -ಆಗ at that time, then (ತದಾ, ತದಾನೀಂ Si. 477; B. 3, 49; 5, 60). ಅವಾಗಿನ of that time (5, 168. 171. 213). ಆ ಸಾರಿ that turn or time (B. 4, 53). ಆ ಹೊತ್ತು that time, that day (B. 4, 198).

5. 5.
   5.

   = ಅ 14. a final interjectional particle used in civil or polite narration, in agreeable or friendly conversation (ಗಡಾರ್ಥ Śmd. 69. 397), generally kind exhortation (Bp. 24, 29. 35; 42, 8; 55, 29), and in affliction (ಖೇದ Śmd. 69), when it may take also the pluta form, e. g. ಹಾ, ರಾಮಾ! ಎನ್ದು, ಸೀತೆ ಬಾಯ್ ಅ/?/ದು ಅ/?/ಳ್ (68).

6. 6.
   6.

   = ಅ 15. an affix denoting polite or kind interrogation (C.), e. g. ಬನ್ದಿರಾ? ಹೋಗುತ್ತೀರಾ see Bp. 10. 8. 40; 12, 19; 40, 47.

7. 7.
   7.

   = ಆವ etc. which? what? cf. ಆಗಲು 2, ಆಗಳು 2, ಆಗಳುಂ. -ಆ ಪೊತ್ತು. -ಪೊತ್ತು-ಉ 9. whensoever, always [ಆ ಪೊತ್ತುಂ ಮಣಿದೀಪಕಳಾಪೋದ್ಯ ಜ್ಜೋತಿಗಳ್ ದಿಶಾಮಣ್ಡಲಮಂ ವ್ಯಾಪಿಸುತಿರೆ Ap. 5, 40]; (Bp, 21, 7; 40, 55). ಆವಗೆ. -ಬಗೆ what manner? (Bh. 1, 8, 72).

8. 8.
   8.

   = ಆಂ (ಆಙ್), ಆವು 1, a cow (T. ಆ, ಆನ್). see ಆಕಳ್.

9. 9.
   9.

   = ಆಃ etc. interjection of surprise (Bp. 44, 33; 59, 12; My.) and of pain (14, 33; My.). cf. Sk. ಆ 1.

10. 10.
    10.

    water, milk, etc. in the language of young children (C.).

11. 11.
    11.

    = ಆಂ 1. ಆ ನಿಮ್ಮ ಹಾರೆನು, ಮಾನವರ ಬೇಡೆನು Bv. 695; Bv. 327.

12. 12.
    from.

    2, near; towards. 3, all around. 4, up to, till, until, as far as. 5, a little.

13. 13.
    1.

    = ಆನ್ 1, ಎನ್ 2-, ನನ್ 1-, ನಾ 1, ನಾಂ, ನಾನ್ 1, ಯಾನು the pronoun of the first person singular: I. [ಎನ್ದು ಯುಗನ್ಧರ ಚರಿತಮನನ್ದಾಂ ನಿನಗ/?/ಯೆ ಪೇ/?/ Ap. 3, 82]; (Śmd. 178. 109. 262. 193. 298. 258; cf. p. 127 about the hindu). declension in the singular: ಆಂ, ಆನ್; ಎನ್ನಂ; ಎನ್ನಿಂ; ಎನಗೆ; ಎನ್ನತ್ತಣಿಂ; ಎನ್ನ ಎನ; ಎನ್ನೊಳ್ (178); — in the plural (= ನಮ್ , ನಾವು ನಾಮ್, ನಾವು): ಆಂ, ಆಮ್ [ಆವಗಮಿದನಿನ್ತೆ ಪೇ/?/ ನೆ/?/ಯೆ ನಾಳೆಯೆ ಕಾಳಗಮನ್ತೆ ಗೆಯ್ವಮಾಂ Pb. 10, 33]; (Śmd. 178. 192. 298. 262. 263), (ಎಮ್ 1), [ಆವ್. ವಿಲಾಸದುರ್ಮೆಗಳೊಳಾವೆವಗಾಗಿಪೆನೆನ್ದು ಬನ್ದ ಚೆನ್ನಿಗರುಮಂ Pb. 1, 106]. ಆವು (Bh. 2, 13, 34. 36); ಎಮ್ಮಂ; ಎಮ್ಮಿಂ; ಎಮಗೆ; ಎಮ್ಮತಣಿಂ; ಎಮ್ಮ, ಎಮ; ಎಮ್ಮೊಳ್ (Śmd. 178. 179. 180. 125). according to Mḍb. MS. the nom. pl. may be also ಆಂಗಳ್ (178). [ಆಮೆ we ourselves (exclusive first person plural), verily we. ಪದ್ಮಿನೀ ಪತ್ರ ವಿಚಿತ್ರನೇತ್ರೆಗೆ ಸಯಮ್ಬರದೊಳ್ ವರನಪ್ಪೆವಾದೊಡೀ ಧಾತ್ರಿಯನಾಳ್ವೆಮಾಮೆವಲಮೆನ್ದು Pb. 3, 39].

14. 14.
    2.

    = ಆಂ 4, ಆ 2, etc. the lengthened form of ಅಂ 4, e. g. ಕಲ್ಲಾನ್ ಏ/?/ದಂ, ಬಿಲ್ಲಾನ್ ಆದಂ ಕೀಸುಗುಂ (Śmd. 144).

15. 15.
    3.

    an interjection of assent or recollection.

16. 16.

    āḥ = ಅಃ, ಆ 9. an interjection to express surprise (ವಿಸ್ಮಯವಿಡಮ್ಬನ Śmd. 394; My.) and sorrow or pain (My.). cf. Sk. ಆಸ್.

17. 17.

    ಆಙ್ = ಆ 10, ಆವು 1. an abbreviation of ಆವು (Smd. 210). ಆಂಗೊಳಗು. -ಕೊಳಗು (Śmd. 210). a cow's hoof (ಆವಿನ ಕೊಳಗು Kk. 68; Śm. 33).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   (script) phoneme /ā/ or letter which represents it in Kannada and other Indian languages

2. 2.
   pron.adj.

   (gram.) 1 a pronoun expressing a remote thing or person, that ű ಆ ಹುಡುಗಿ ಅವನ ತಂಗಿ. That girl there is his sister. 2 anaphoric pronoun, that ű ಆ ಹುಡುಗಿಗೆ ಈ ತಿಂಗಳು ಮದುವೆ ಇದೆ. She will be marrying this month. dem. morph. (gram.) a demonstrative base expressing a remote person or thing, e.g., ಆಕೆ “she”, ಆಗ at that time

3. 3.
   intrj.

   (sound) interjection of surprise or pain, ah ű ಆ, ಜೇಬುಕಳ್ಳ ! Ah, pickpocket!

4. 4.
   n.

   (cattle)｟pl. ಆಕಳ್｠cow [Ka. D334] = ಆವು (āvu) ಆ- ⁵ ā- [ɐː] pron.adj. (interr.) what, which (a morpheme of interrogation) ű ಆವಂ which man (Pb.1.27) (Pb.8.63)

5. 5.
   intrj.

   (snt.) 1 Yes! (interjection of assent) ű ನೀವು ನಿನ್ನೆ ಬಂದಿರಾ ? – ಆಂ, ನಿನ್ನೆ ಬಂದೆ. Did you come yesterday? — Yes, I did. 2 Yes! (interjection of recollection) ű ಆಂ, ಅದು ನಿಜ ! Yes! It is true.

6. 6.
   pron.mf.

   (gram.) I, personal pronoun, first person singular (Pb.1.93)

7. 7.
   intrj.

   (sound) ah, interjection of surprise or pain ű ಆಃ, ಹೊಟ್ಟೆ ನೋಯುತ್ತೆ. Oh, I have a stomach-ache!