ಈ

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   the fourth letter of the alphabet (Śmd. 12 seq.). sometimes the initial ಈ of certain verbs is changed into ಇ, e.g. ಮಿನ್ದಪಂ (Śmd. 281), ಇತ್ತಂ (282. 285), from ಮೀ and ಈ 9.

2. 2.
   2.

   the final of the words ಈ (Śmd. 302) and ಮೀ (318).

3. 3.
   3.

   the substitute of ಇ e. g. in ಈರಯ್ದು (Śmd. 214), ಈಂಚರ (214), ಈಡು (250), ಬೀಡು (250), etc.

4. 4.
   4.

   an affix to indicate: 1, the accusative singular, e. g. ಚಾಡೀ ಕೇಳಿ (Sś. 94), ಬೆಣ್ಣೇ ತಕ್ಕೊಣ್ಡು (= ಬೆಣ್ಣೇ B. 1, 15), ಪುಸ್ತೀ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ (1, 20), ಗಾಳೀ ತಕ್ಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ (2, 11); 2, the genitive singular, e. g. ಗಾಳೀ ಸೊಡರ್ (Sś. 74), ಹಿತ್ತಾಳೀದು (B. 1, 18), ತಾಯೀ ಮೊಲೆ (1, 21), ನೆಲ್ಲೀ ಕಾಯ್ (2, 17); 3, the locative singular, e.g. ಹಾದೀಲಿ (B. 5, 318), ಹನ್ತೀಲಿ (S. Mhr.); 4, the infinitive, e.g. ಇ/?/ ಬೀ/?/ (Si. 83. 115. 121); 5, the nominative plural, e. g. ಓರಗಿತ್ತೀರು (Si. 191).

5. 5.
   5.

   in certain cases, an infix to indicate: 1, the imperative, e.g. ನಡೀರಿ (B. 5, 44), ಕಡೀರಿ! ಹೊಡೀರೆ (S. Mhr.); and 2, the third person singular imperfect, e.g. ಆಟವೂ ಮುಗೀತು, ತನ್ತಿಯೂ ಹ/?/ತು. -ಎಣ್ಣೆ ಬರುವಾಗ ಗಾಣ ಮು/?/ತು (Prvs.). see Prv. s. ಕರೆ 2; the remark on ಇತು.

6. 6.
   6.

   = ಇ 3. the substitute of ಇದು (Śmd. 169): this; these (C.; Te., Tu., M.). [ನೆರಮಕ್ಕಾ ಪರಮಕವೀಶ್ವರರೆಮಗೀ ಕೃತಿಯೊಳ್ ಕೃತಕಾಚಾರ ಪರರ್ Kr. 1, 4; Pb. 1, 7. ಈ ಬನ್ದರ್ these persons who have come. ಸುರಸನದೀನನ್ದನಂ ಪೇ/?/ಮೀ ಬನ್ದರಾರೆನ್ದು..ಬೆಸೆಗೂಳ್ವುದುಂ Pb. 13, 63 va.]. ಆ ಬನಮ್ ಈ ಬನಮ್ ಊ ಬನಂ (202). ಈ ಪುಲ್ಲೆ ಬನ್ದುವು (169). ಈ ಪೇ/?/ ಎಣ್ಟುಂ (42). ಈವೀ ಗ್ರನ್ಥಂಗಳ್, ಈವಿದು ಗ್ರನ್ಥಂ (67). ಈ ಕ?ವಿಗಳ್ (5). ಈ ಮನೆಗಳು, ಈ ತೋಟಗಳು (C.). ಈ ಊಟಕ್ಕೆ ಈ ನಾಮ ಸಾಲದೇ? -ಈ ಮುಖಕ್ಕೆ ಯಾಕೆ ಮೇಲುಗೋಟೆನಾಮ? -ಈ ಹಳ್ಳ ಆ ಕಳ್ಳಗೆ ಈಡೇ (Prvs.). see Bp. 5, 62; 46, 79; J. 13, 8. ಈ ಕ?ಡೆ this side or direction (Bp. 25, 38; B. 4, 56). ಈ ಕಾರಣ this cause or reason (B. 4, 186); on account of this (C.). ಈ ಕ್ಷಣ this moment (C.). ಈ ತನಕ. = ಈ ವರಿಗೆ (G.). ಈ ತೆ/?/. -ಈ ಪ್ರಕಾರ (J. 8, 49; 12, 27). ಈದಲೆ. -ತಲೆ this end. ಈದಲೆಯೊಳೆ ನಿನ್ದು ಸತಿಗೆ ಹರಿಗಂ ತೋ/?/ತ್ತಾದರದೆ Pb. 5, 62. ಈ ಪರಿ. = ಈತೆ/?/ (J. 17, 32. 52). ಈ ಪರಿಯನ್ತರ. = ಈ ವರಿಗೆ (C.). ಈ ಪ್ರಕಾರ this manner (B. 4, 189); in this manner (C.). ಈ ಬಗ್ಗೆ.ಈ ಬಗ್ಯೆ. = ಈ ಪ್ರಕಾರ (C.; B. 4, 1). 2, ಈ ಕಾರಣ (C.). ಈ ಬಾರಿ this time (Bp. 48, 16); this year (C.). ಈ ಬೇ/?/ this year (vulgar S. Mhr.). ಈ ಮೇರೆ this limit or boundary (C.); this manner (C.; B. 1, 11; 4, 222); in this manner (C.). ಈ ರೀತಿ. = ಈ ಪ್ರಕಾರ (C., B. 4, 158). ಈ ಲೋಕ this world (C.; ಇಹ G.). ಈವತ್ತು. -ಪೊತ್ತು. = ಈವೊತ್ತು (C.). ಈ ವರಿಗೆ. ಈ ವರೆಗೆ till now (C.). thus far (C.). ಈವಾಗ. -ಆಗ now, at this time (C.; ಏತರ್ಹಿ, ಇದಾನೀಂ Si. 477); this time. genitive: ಈವಾಗಿನ (C.). ಈ ವೇಳೆ now (C.; ಪ್ರಕೃತ G.). ಈವೊತ್ತು. -ಹೊತ್ತು. = ಈ ಹೊತ್ತು (C.). ಈ ಸಾರಿ. = ಈ ಬಾರಿ (C.; B. 4, 53). ಈ ಹೊತ್ತು. this time (of the day, C.); to-day, this day (C.). see B. 1, 7; 2, 7; 3, 1; 5, 104; Bp. 57, 34. ಈ ಹೊತ್ತು ಹರಿಕಥೆ ಸೀಯೋ ಉಪ್ಪೋ (Prv.).

7. 7.
   7.

   = ಇ 9, No. 2. an affix for the second person singular of the common present, e. g. ಅನ್ನುತ್ತೀ thou sayest (B. 1, 16), ಮಾಡುತ್ತೀ (2, 36. 42. 48), ತಿಳಿಯುತ್ತೀ (2, 43), ಕಲಿಯುತ್ತೀ (2, 48). see ಆನೆ 1, No. 2, and the plural ಈರಿ 1.

8. 8.
   8.

   the common affix for the second person singular of the present of uncertainty or possibility, e. g. ಬನ್ದೀ, ಹೋದೀ see ಆನು 4, and the plural ಈರಿ 2.

9. 9.
   9.

   to give, to bestow; to allow, to permit (ಪ್ರದಾನ Śmd. Dh.; ಕುಡು Śmd. 111; Te., T.; M. ಏಗು cf. ಇಂಗು 2). P. p. ಇತ್ತು (Śmd. 282. 285; Bp. 1, 36; My.). ಮಾಣದೆ ಇತ್ತು ಸವಿಯಂ (Cpr. 7, 48). ಪೆಸರನ್ ಇತ್ತು (Kk. 3). ಭಕ್ತಂಗೆ ವರಮನ್ ಇತ್ತಂ (Śmd. 159). ಇತ್ತಂ (130. 285; Bh. 3, 13, 19; Rśv. 5, 25). ಇತ್ತರ್ (Śmd. 109). ಋವಿತ್ತಂ (67). ಇತ್ತೊಡೆ (Bp. 2, 54; J. 29, 25). ಇತ್ತುದಂ ನೆನೆವನೆ (Śmd. 68. 184). ಇತ್ತುವು (173). ಉತ್ತರಮ್ ಇತ್ತಪಂ (Rśv. 13, 4). ಇತ್ತಪನೆ? (Bp. 29, 16). [ಕುಡಲಿರ್ಪಂ ಬಲದೇವನೆನ್ನನುಜೆಯಂ ದುರ್ಯೋಧನಂಗಾನೊಡಮ್ಬಡೆನೀವ/?/ಯದಾಗಳುಂ ನಿನಗೆ ದಲ್ ಪದ್ಮಾಸನಂ ತಾನೆ ನೇರ್ಪಡಿಸಲ್ ಕೂಡಿದಂ Pb. 5, 20; Ap. 2, 24]. ಕೂರ್ತು ಈವಂ (Śmd. 60). ಗೋವೀವಂ (67). ಈವರೊಳ್ ದೇವಂ, ಈವರ ದೇವಂ (167). ಈವುದು [ಅರ್ಥವ್ಯಕ್ತಿಯನೀವುದು ಗದ್ಯಮೇನಕ ರೂಪಭೇದ ವಿಭಕ್ತಂ Kr. 1, 25; Pb. 1, 9; Ap. 1, 9]; (Śmd. 264). ಈವುದಂ (68). ಈವನ್ನೆಗಮ್ ಇರ್ದಂ (295). ಈವೊಡೆ ನೀಮ್ ಒಳ್ಳಿದಿರ್ (298). ಈಯಲ್ ಬನ್ದತ್ತು ಕಲ್ಪಾಂಘ್ರಿಪಮ್ ಅಭಿಮತಮಂ (64. 277). ಈವರ್ (Rśv. 5, 127). ಈವಳೆ (Bp. 15, 3. 4). ಈವಳು (15, 13). [ಎನ್ದುಂ ಪೊಗೆನ್ದನೆ ಮಾಣೆನ್ದನೆ ಪೆ/?/ತೊನ್ದನೀವೆನೆನ್ದನೆ ನೊನ್ದಃ ಎನ್ದನೆ ಸೆರಗಿಲ್ಲದೆ ಪಿಡಿಯೆನ್ದಂ Pb. 1, 102]. ಹಿರಿದನ್ ಈವನು (ಸ್ಥೂಲಲಕ್ಷ, etc. Hlā.). [ಕತೆ ಪಿರಿದಾದೊಡಂ ಕತೆಯ ಮೆಯ್ಗಿಡಲೀಯದೆ ಮುಂ ಸಮಸ್ತ ಭಾರತಮನಪೂರ್ವಮಾಗೆ ಸಲೆ ಪೇ/?/ ಕವೀಶ್ವರರಿಲ್ಲ Pb. 1, 11; Ap. 3, 5]. ನೀರ ಹರಿಯಲ್ ಈಯದೆ ಕಟ್ಟಿದ ಕಟ್ಟೆ (ಆಧಾರ); ಆರುಮಂ ಪುಗಲ್ ಈಯದೆ, ರಾಣಿವಾಸಮ್ ಇಹುದಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯಮ್ ಆದೊಡೆ ವನವೆ ಪ್ರಮದವನಮ್ ಎನಿಸುಗು (Nr.). ಈಯದೆ (Bp. 3, 36; 4, 67; Rśv. 10, 7 va.; C. Bp. 11, 5; My.). ಈಯದ (J. 3, 36). [ಈಯದರ್-ಮೀ/?/ವವೆಂಬ ಮಾಣ್ಡಳಿಕರೀಯದರೆಮ್ಬದಟರ್ Pb. 1, 109]. ಈಯಂ (Bp. 21, 20; 60, 14). ಈಯಳು (15, 13). ಈಯವು (5, 29). ಈಯಿರಿ (13, 14). ಈವುತ್ತೆ (Rśv. 2, 59). ಈವುತ (Prll. 3, 3. 26. 29). ಈಗುಂ (Śmd. 111). ಈಗೆ (125). [ಅತಿಶಯಧವಳಂ ನಮಗೀಗತರ್ಕ್ಕಿತೋಪಸ್ಥಿತ ಪ್ರತಾಪೋದಯಮಂ Kr. 1, 2; Pb. 1, 1]; (Ct. II, 1; Nn. 1; Mr. 1). ಈಯಲಿ (J. 1, 1; 26, 54). ಈಯಲ್ (2, 32). ಈಯೆ (infinitive, Rāghc. 17, 69); ಈಯ (J. 9, 6). see Bp. 32, 50; 34, 16; 36, 56; 47, 8; 48, 11. 17; 50, 55. 60. 63; 52, 21. ಇತ್ತವರ ಮಿಥ್ಯವಾದರೆ ಮತ್ತೆ ಬೇಡೋದು ಯಾಕೆ (Prv.). ಈಯೀ rep. (Bp. 13, 10; 17, 13; 24, 85).

10. 10.
    10.

    ಈಯು. = ಈಸ್ 1 q. v. to bring forth, etc. (C.; also said of the plantain tree, S. Mhr.). P. p. ಈದು (C.; B. 2, 37; 3, 67). ಎತ್ತು ಈಯಿತು ಎನ್ದಡೆ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸುವದು ಎಮ್ಬವನ ಚಾಳಿ ಏತಕೆ (Bp. 28, 34). ಹಚ್ಚಿದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬಾ/?/ ಈಯುತ್ತದೆ (B. 2, 37). ಈಯುವದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಬಾ/?/ಯ ಗಿಡದ ಸುತ್ತು ಮುತ್ತು ಮ/?/ಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ (2, 38). ಆಡುಗಳು...ಮ/?/ಗಳನ್ನು ಈಯುತ್ತವೆ (3, 11). ಆಕಳು ಗಬ್ಬವಾಗಿ ಒಮ್ಬತ್ತು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಈಯುತ್ತವೆ (3, 17). ಈಯಿತು (C.; 4, 52. 53). ಈಯುವ ಆಕಳು (Si. 322). ಈಯುವದು (C.). ಈಯಲು bringing forth. ಈಯಲಾಗು. -ಆಗು. bringing forth to take place (Si. 321. 322). ಈಯಲಾದ ಕೂಡಲೆ (B. 3, 86).

11. 11.
    11.

    the initial ಈ that is connected with ಹೀ (and ವೀ), in certain colloquial expressions. see e. g. ಈಚು 2, ಈಜು 1 & 2, ಈದೆ, ಈರೆ, ಈಳೆ; ಈಣೆ, ಈಬೂತಿ, ಈರ 1, ಈಸ 1, ಈಳ್ಯ.

12. 12.
    12.

    = ಇದೋ etc. see Grj. 8, 4; 10, 100. cf. Sk. ಈ?

13. 13.

    an interjection expressive of grief, anger, possibility and proximity.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಕೊಡು.
   2. ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೊಡು.

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   verb

   to hand or pass over the possession or control or to someone; to give.

2. 2.
   verb

   (said of animals) to bring forth; to give birth to.

3. 3.
   adjective

   that - a) designating the person or thing mentioned earlier or understood; b) designating the thing relatively closer to the person referring it; c) designating the nearer in thought of two contrasted things; this; these; d) designating something or someone described generally but well known or easily recognisable.

4. 4.
   noun

   the, fourth letter and the fourth vowel of the Kannaḍa alphabet.

5. 5.
   adjective

   ಈ ನಡುವೆ ī naḍuve in the intervening period of time; meanwhile; 2. of late, in recent times; ಈ ಮಧ್ಯ ī madhya = ಈ ನಡುವೆ.

6. 6.
   verb

   to give the result; to bear fruit.

7. 7.
   verb

   to give or present as a gift; to bestow.

8. 8.
   verb

   ಈದ ಹುಲಿ īda huli (fig.) a person who reacts angrily instinctively without thinking; ಈದದ್ದೂ ಅಲ್ಲ, ನೆಕ್ಕಿದ್ದೂ ಅಲ್ಲ īdaddū a lla, nekkiddu alla (prov. said of) an immature person having neither knowledge nor practical experience; a stupid person.

9. 9.
   verb

   to allow to happen, speak about or comment on; to give room to; ಈಸಿಕೊಡು īsikoḍu to cause to give; to get from one for another; ಈಸಿಕೊಳ್ಳು īsikoḷḷu to receive from another; to get (something) handed over.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   (ling.) phoneme /ī/ or letter representing it in Kannada or other Indian languages

2. 2.
   dem.pron.adj.

   (gram.) this, these ű ಈ ಮನೆ ನಮಗೆ ತುಂಬಾ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. This house is very convenient for us.

3. 3.
   vt.

   (birth) ｟past ಈದ್-｠to bring forth 《child》(as an animal)

4. 4.
   vt.

   (give)｟past ಇತ್ತ್-｠to give v.aux. (gram.) to allow or permit 《someone》to do … ű ತಲೆನೋವು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಲು ಈಯಲಿಲ್ಲ. My headache did not allow me to sleep.