ಎಂದು

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   adverb

   = ಎಂದೂ (see under ಎಂದು3).

2. 2.
   conjunction

   (in narration of a dialogue) so; like this.

3. 3.
   adverb

   which (particular) day; when.

4. 4.
   adverb

   when - a) at what time; when; on what day; b) on what occasion.

5. 5.
   pronoun

   what one (or ones) of the number of things or events mentioned or implied?.

6. 6.
   pronoun

   the day on which; the time when.

7. 7.
   adverb

   ಎಂದಾದರೂ endādarū whenever; any day; ಎಂದಿಗೂ endigū = ಎಂದೂ; ಎಂದಿಗೆ endige by when; by what time or day; ಎಂದೂ endū ever - a) at all times; always; b) at any time; 2. (as a first word of a composition with a negative verb, used for emphasising that verb as in ಎಂದೂ ಇಲ್ಲ, ಎಂದೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ etc. ಎಂದೂ ಓದದ ಮಾಣಿ ಅಮವಾಸ್ಯೆಯ ದಿನ ಓದಲಿಕ್ಕೆ ಕುಳಿತ endū ōdada māṇi amāvasyeya dina ōdalikke kuḷita (prov.) an indolent man started his venture on an inauspicious day.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   adv.

   (time) when; on which day, what day

2. 2.
   vt.

   (speech) having said conj. (gram.) that, a conjunction that introduces a quotation or other subordinate clauses ű ಅವನು “ಈಕೂಡಲೆ ಬಂದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ. He said, “I will come immediately.”

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   Tbh. of ಯದು (S. Mhr.).

2. 2.
   1.

   = ಎದ್ದೆ, ಎರ್ದೆ the chest, the breast; (the heart); courage (ಹೃದಯ, ಉರ, ವಕ್ಷ etc. Mr. 327; ಉರಸ್, ವತ್ಸ, ವಕ್ಷ Si. 209; J. 12, 39; 20, 18; 34, 2; C.; Tu., Te.; Te. also ಎಡದೆ, ಯಾದೆ M., T. ನೆಂಜು, ನೆಞ್ಞು). ಎದೆಯೊಳಗಡೆ ಇರುವ ಕಪ್ಪಾದ ಮಾಂಸವಿಶೇಷ (ಗುಲ್ಮ etc. Si. 205). ಎದೆಗೆ ರಕ್ಷಕವಾದ ತೊಗಲ ದಿಮ್ಮಿ (ತನುತ್ರ etc. 279). ಎದೆಯೊಳ್ ಆವಂ ನೆನವನ್ ಎಮ್ಮುವಂ (Bp. 10, 45). ಎದೆ ಝಲ್ಲೆನುತ್ತಂ (26, 27). ಎದೆಗಳೊಳು ಕಳವಳಿಸಿ (54, 81). ಎದೆಗಳು ಧಿಗಿಲುಧಿಗಿಲೆನೆ (58, 61). ಎದೆ ಅದಿರ್. -ರು the heart to tremble. ಪರವಾದಿಗಳ ಎದೆಗಳ್ ಅದಿರೆ (Bp. 53, 70). ಎದೆ ಆ/?/ the breast to become dry or to wither, as from sickness (C.); courage to be quenched (J. 15, 26; C.); the heart to lose its feelings. ವಿಲಾಸಿನಿಗೆ ಮಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟು ಎದೆಯಾ/?/ತೇ ನಿನಗೆ (Bp. 42, 9). ಎದೆ ಈ to become courageous (Bp. 26, 42). ಎದೆ ಒಡೆ the heart to break: courage entirely to fail (C.). ಒಡೆವುದು ಎದೆ ತದ್ಭಾಷೆಯಂ ನೆನದೊಡೆ (Bp. 35, 49). ಅವನ ಎದೆ ಒಡೆಯಿತು (B. 5, 64). ಭಗವನ್ತ, ಎದೆ ಒಡೆದು, ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು (5, 130). ಸಾರಂಗವು ಅಂಜಿ, ಎದೆ ಒಡ ಕೊಣ್ಡು, ಗಿಡದ ಗುಮ್ಪಿನೊಳಗೆ ಹೊಕ್ಕು (B. 3, 19). 2, the chest to break: all strength to be lost (from over-exertion, My.). ಎದೆ ಕದಡು the heart to be troubled or agitated. ಕದಡುವ ಎದೆಗಳೊಳ್ ಒಬ್ಬರೊಬ್ಬರ ವದನವಂ ನೋಡುತ್ತ (Bp. 25, 33). ಎದೆ ಕನ್ದು courage to fade or fail. ಎದೆ ಕನ್ದದೆ (Bp. 39, 64). ಎದೆ ಕರಗು the heart to melt (from compassion, J. 28, 32; My.). ಎದೆಕೆಚ್ಚು courage (My.). ಎದೆ ಕೊಡು. = ಎದೆ ಈ (My.). ಎದೆಕೊಬ್ಬು audacity, impudence (My.). ಎದೆಗತ್ತರಿ. -ಕತ್ತರಿ heart-scissors. ಎದೆಗತ್ತರಿಯ. -ಅ 3. a heart-cutter, a person who wounds or hurts deeply the sensibilities of. ಎದೆಗತ್ತರಿಯರ್ (Bp. 40, 55). ಎದೆಗಳೆ. -ಕಳೆ to deprive of courage. ಎದೆಗಳೆದ ವಿವರದೊಳು ವಿಷವಹ್ನಿ ತೀವಿರ್ದ ಅವಗಡದ ಫಣಿವರಕಟಕ (Bp. 48, 15). ಎದೆಗಿಚ್ಚು. -ಕಿಚ್ಚು. = ಎದೆಯ ಕಿಚ್ಚು heart-fire: heart-ache, mental anguish or pang, e. g. on account of sick children (C.). see Bp. 40, 61. ಎದೆ ಗಿದೆ reit. (My.). ಎದೆ ಗುಣ್ಡಿಗೆ chest, chest-cavity (C.). ತನ್ನ ಎದೆಗುಣ್ಡಿಗೆ ಧಿಗಿಲು ಧಿಗಿಲೆನ್ನದೆ (Bp. 48, 10). ಎದೆಗುಣ್ಡಿಗೆಸನ್ಧಿ the clavicle (ಜತ್ರು Si. 209). ಎದೆಗುದಿ 1. ಕುದಿ the heart to bubble up, shudder, or be agitated. ತಾ ನೆನೆದೊಡೆ ಎದೆಗುದಿಯೆ (Bp. 2, 13). ಪರವಾದಿಯ ಎದೆಗುದಿಯೆ (53, 62). ಎದೆಗುದಿ 2. ಕುದಿ heart-boiling; violent mental agitation, fear. ಎದೆಗುದಿ ಮಾಡಬೇಡ do not fear! (C.). 2, great hurry (My.). ಎದೆಗುದಿಪಟ್ಟು, ಕುದಿಯುವ ಅವರೇ ಬಾಯೊಳಗೆ ಹಾಕಿಕೊಣ್ಡ (Prv.). ಎದೆಗುನ್ದು. -ಕುನ್ದು courage to decrease or fail (C.). ಮೋದಮ್ ಅ/?/ತು, ಎದೆಗುನ್ದಿ, ಕನ್ದಿ (Bp. 23, 28; see 36, 17). ದಣ್ಡಿನವರು ಎದೆಗುನ್ದಿ ಓಡಿ ಹೋದರು (B. 4, 10). ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಅಡರುಗಳು ಬನ್ದಾಗ್ಯೂ ಎದೆಗುನ್ದ ಬೇಡಿರಿ (4, 16). ಎದೆಗುಮ್ಮು. -ಕುಮ್ಮು to strike the chest or breast (of another, S. Mhr.). ಎದೆಗೂಡು. -ಕೂಡು 1. the chest to become fleshy (My.). ಎದೆಗೂಡು 2. the thorax (My.). ಎದೆಗೂಡು ಎದ್ದಿತು the ribs of the thorax have become visible from disease, and protrude (My.). 2, the hollow of the breast sunk from fasting or disease. ಎದೆಗೂಡು ಹಾಯಿತು the hollow of the chest has sunk in (S. Mhr.). ಎದೆಗೆಡಿಸು. -ಕೆಡಿಸು to dishearten (C. Bp. 47, 22). ಎದೆಗೆಡು. -ಕೆಡು courage to fail (J. 18, 53; 25, 25; My.). ಎದೆಗೊಡು. -ಕೊಡು. = ಎದೆ ಈ (C.). ಎದೆಗೊಯಿಕ. -ಕೊಯಿಕ a man who destroys another's courage or disheartens him (C.). ಎದೆಗೊಯಿಕತನ. -ಕೊಯಿಕತನ intimidation (C.). ಎದೆದಲ್ಲಣ. -ತಲ್ಲಣ fear, awe. ಪರವಾದಿಗಳಿಗೆ ಎದೆದಲ್ಲಣಂ (Bp. 49, 18). 2, a man who frightens. ಜವಂಗೆ ಎದೆದಲ್ಲಣನು (8, 1). ಎದೆಪದಕ a padaka hanging over the breast (C.). ಎದೆಬಡಕ a man who beats another's breast: one who disheartens another (C.). ಎದೆ ಬ/?/ the chest to become dry or to sink. ಬ/?/ತೆದೆಗಳ..ಕಿ/?/ಕುಲರು (Bp. 58, 49). ಎದೆ ಬಿರಿ the heart to burst: courage to fail (My.). ಅಹಿತರ ಎದೆಗಳು ಬಿರಿಯೆ (Bp. 50, 17). ಎದೆಭಾವ courage, energy. ಎನ್ದಿಗೂ ಮೆಯ್ ನೆ/?/ಯದೇ ಎದೆಭಾವವಿಲ್ಲದ ಹೆಂಗಸು (ನಪುಂಸಕ Si. 195). ಎದೆ ಭಿನ್ನವಾಗು the heart to be pierced through, courage to be broken (Bp. 45, 6). ಎದೆಮುಗುಳು the chest-bud: an indefinable organ inside the chest. ಎದೆಮುಗುಳು ಕಡಿಯುತ್ತದೆ (S. Mhr.). ಎದೆ ಮು/?/ to break the breast: to labor to weariness, to fag hard (My.). ಎದೆಯ ಕಿಚ್ಚು. = ಎದೆಗಿಚ್ಚು. ಪರವಾದಿಗಳ ಎದೆಯ ಕಿಚ್ಚು (Bp. 28, 47). ಎದೆಯ ಗುಣ್ಡಿಗೆ. = ಎದೆಗುಣ್ಡಿಗೆ (ಹೃದಯ, ಹೃದ್, ಹೃದಯ ಕಮಲ Si. 204, sic!) ಎದೆಯುದ್ದ. -ಉದ್ದ breast-high, breast-deep (C.). ಎದೆಯುದ್ದಗೋಡೆ (ಅಟ್ಟಾಲ etc. G.). ಎದೆಯುರಿ. -ಉರಿ the heart-burn (My.). ಎದೆಯೆದೆ rep. ಎಮ್ಮೆ ಸತ್ತದ/?/ನ್ದ ಆ ಗವಳಿಗನು ಎದೆಯೆದೆ ಬಡ ಕೊಣ್ಡು (B. 1, 10). ತಾಯಿ, ಮಗನು ಸಾಯುತ್ತಾನೆನ್ದು, ಎದೆಯೆದೆ ಬಡಕೊಳ್ಳ ಹತ್ತಿದಳು (3, 28). see also 3, 41; 5, 164. ಎದೆರವ chest-sound (ತಾಡ Mr. 330). ಎದೆವಣಿ. -ಮಣಿ a breast-jewel (J. 21, 18). ಎದೆವೊಡಕ. -ಒಡಕ a coward (My.). ಎದೆಶೂಲೆ pain in the chest (My.). ಎದೆ ಹಣ್ಣಾಗು the heart to lose its feelings. ಕೊಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟು, ನಿನ್ನ ಎದೆ ಹಣ್ಣಾಯಿತೇ (S. Mhr.). ಎದೆ ಹಾಯಿಸು to put the breast forward; to assume a lofty air (S. Mhr.). ಲಕ್ಕಾ ಎಮ್ಬ ಪಾರಿವಾಳಗಳು ಎದೆ ಹಾಯಿಸಿ ಕೊಣ್ಡು (B. 3, 115). ಎದೆ ಹಾ/?/ the heart to pulsate; the heart to palpitate, as from fear (C.). ಎದೆ ಹಾ/?/ವದು (ಹೃದಯಸ್ಫುರಣ B. 4, 133). [ಎದೆಹಾಲು breast milk, mother's milk].

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   ಯಾವ ದಿನ.

2. 2.

   ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲೂ.