ಎಡ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   a direction or location on the left side; the left.

2. 2.
   adjective

   left - a) designating or of that side of one's body which is toward the west when one faces north, the side of the less-used hand in most people; b) designating or of the corresponding side of anything.

3. 3.
   noun

   any animal in the early period of its life; a young (of an animal).

4. 4.
   noun

   ಎಡಕಿಕ್ಕು eḍakikku to pass by (the right side), letting a thing on to one's left.

5. 5.
   adjective

   closer to the left side of a person directly before and facing the thing mentioned or understood.

6. 6.
   adjective

   of the political left; liberal or radical.

7. 7.
   adjective

   lower in quality; inferior.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   (body) waist (T. (Kitt.))

2. 2.

   (adj.) (loc.) 1 left, left side 2 (soc.) left-hand (a word referring to Madigas)

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಅಡ 10, ಅಡೆ 15, ಇಡೆ, ಎಡೆ 1 q. v. place, ground, etc. (Te. ಎಡ, ಎಡೆ T. ಇಡ, ಇಡೈ M., Tu. ಇಡೆ see ಎಡ 3, which appears to be identical; also ಎಡ 2 may be identical, if the original meaning be "inferiority"). see ಅಟ್ಟೆಡ. -ಎಡತಾಕ a man who goes and comes frequently (My.). ಎಡತಾಕಿಸು to cause to go and come frequently, etc. (C.). ಎಡತಾಕು. = ಎಡೆ. to come in continual contact with a place, to go and come frequently, to frequent (My.). ಈ ದೇಶದೊಳಗಿನ ಸೇವಕರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಎಡ ತಾಕುವರು (B. 5, 286). ಅವ ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಎಡ ತಾಕುತ್ತಾನೆ (C.). ಎಡದೆ/?/ಪು. -ತೆ/?/ಪು. = ಎಡದೆ/?/ಹು etc. (Cpr. 8, 103). ಎಡದೆ/?/ಹು. = ಎಡದೆ/?/ಹು an interval of space. ಎಡವರಿಸು. -ಪರಿಸು to cause oneself to run from a place; to run away, to retreat (Bh. 3, 19, 36).

2. 2.
   2.

   (= ಎಡ 1, etc. ?). the left, the left side (ಸವ್ಯ G.; C.; Tu.; T., M. ಇಡ Te. ಎಡಮೆ, ಡಾ cf. ಎಡ 3 & ಎಳ; ರೊಡ್ಡ). [ದಳಿತೇನ್ದೀವರನಯನೆಗೆಡದ ಕೈಯೊಳ್...ಪುರುದೇವನ/?/ಯೆ ತೋ/?/ದನಾಗಳ್ Ap. 8, 60]. ಅಡನು (ವಾಮ, ಸವ್ಯ Hlā.; Mr. 436). ನಾವು ಬಲದಲಿ, ಎಮ್ಮ ಎಡದಲಿ ನೀವು ಕುಳ್ಳಿರ್ದು (Bp. 24, 28). ಎಡದ ಕ?ಡೆಯಲಿ (40, 21). ಬಲಮ್ ಎಮ್ಮ ಭಾಗಂ, ನಿಮ್ಮ ಕಡೆ ಎಡನು (50, 27; see also 28. 32). ಎಡದ ಕರದಲಿ (52, 41). ಎಡದ ಬದಿ (55, 16). ಎಡದ ಕಾಲ್ (58, 65; J. 28, 33). ಎಡದ ಭಾಗ (ವಾಮ Nn. 24). ಎಡದ ಕಾಲನ್ ಉಡುಗಿ, ಬಲದ ಕಾಲ ಮುನ್ದೆ ಇಕ್ಕುವುದು (ಆಲೀಢ) ಬಲದ ಕಾಲನ್ ಉಡುಗಿ, ಎಡದ ಕಾಲ ಮುನ್ದಿಕ್ಕುವುದು (ಪ್ರತಾಲೀಢ) ಎಡದ ಕೆಯ್ಯ ನೆಗಹಲು ಪಟ್ಟ ಜನ್ನಿವಾರಂ (ಪ್ರಾಚೀನಾವೀತ Nr.). ಎಡದ ಅಂಘ್ರೀ (J. 28, 14). ಎಡದ ಅಡಿ (28, 35). ಬಿಲ್ಲಮನ್ ಆಗಳೆ ಎಡದ ಕೆಯ್ಯೊಳ್ ಅಳವಡಿದಿ (Rāghc. 17, 70). ಹೊಲಿಯುವವನ ಬಲಕೆ ಇರ ಬೇಡ, ಆ/?/ವವನ ಎಡಕೆ (to which side he throws the water of his nose) ಇರ ಬೇಡ (Prv.). ಎಡಗಟ್ಟು. -ಕಟ್ಟು to cross one's path coming from the left side (C.). ಎಡಗಡೆ. -ಕಡೆ the left side (C.). ಎಡಗಡೆಯ ಮುಂಗಾಲು (B. 4, 170). ರುಣ್ಡವು ಬಲಗಡೆಗೂ ಎಡಗಡೆಗೂ ಹೊರಳುತ್ತದೆ (4, 82). ಎಡಗಡೆಗೆ (Si. 376). 2, to the left side (C.). ಎಡಗಣ್. -ಕಣ್. -ಗಣ್ಣು the left eye (Bp. 18, 72; J. 26, 65). ಎಡಗಾಲ್. -ಕಾಲ್. -ಗಾಲು the left foot (Rśv. 13, 70; Bh. 1, 6, 4; B. 4, 168). ಎಡಗಿವಿ. -ಕಿವಿ the left ear (C.). ಎಡಗೆಯ್. -ಕೆಯ್ the left hand (C.; Rśv. 14, 29). ಎಡಗೆಯ್ಜಾತಿ the left-hand caste among the holeyas (My.). according to Mr. E. Rice all mādigās from the ಎಡಗೆಯ್ಜಾತಿ are ಎಡೆಗೆಯ್ಯವರು see ಬಲಗೆಯ್ಯವ. -ಎಡಗೋಲು. -ಕೋಲು the left i. e. to the left of the pole of a cart, as an ox (My.). ಎಡದೊಡು. -ತೊಡು to put on the left side (to pass under the left arm). ಜನ್ನವಿರಮಂ ಎಡದೊಡವುದು (ಪ್ರಾಚೀನಾವೀತ Hlā.). ಎಡದೊಡೆ. -ತೊಡೆ the left thigh (C.; Bp. 55, 17). ಎಡನ್ದೊಡು. -ಂ-ತೊಡು. = ಎಡದೊಡು. ಜನ್ನಿವಾರಮನ್ ಎಡನ್ದೊಡಲ್ (ಪ್ರಾಚೀನ Mr. 255). ಎಡಬದಿ the left side (B. 4, 170). ಎಡ ಬಲ left and right, the left and right side; to or on the left and right. ಸಾರಿಗಳನು ಎಡಬಲಸ್ಥಾನಂಗಳಿಗೆ ಅಯ್ದಿಸುವುದು (ಪರಿಣಾಯ Nr.). ಎಡ ಬಲ ಮರಳಿ (Bh. 26, 30). ಎಡ ಬಲದೊಳಂ (C. Bp. 5, 8). ಎಡ ಬಲ ಬಳಸಿದವು (Bh. 3, 13, 27). ಎಡ ಬಲದ ಸೌಧಗಳ್ (Rām. 13, 4). ಎಡಬಲಕೆಯ್ಗಳೆರಡೂ (Si. 212). ಎಡ ಬಲಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷ್ಯವಿಟ್ಟು ನೋಡುವ ಸ್ವಭಾವ (B. 4, 170). ಎಡ ಬಲದಲ್ಲಿ (5, 198. 207). 2, ಎಡಬಲರ್ persons of the left and right, a kind of servants (Bp. 59, 29). ಎಡಭಾಗ the left portion or side. ಒಡಲ ಎಡಭಾಗವು (ಸವ್ಯ Nr.). ಎಡಮಗ್ಗಿಲು the left side (C.). ಎಡ ಮುರಿ to turn (the body) to the left (in rising, which is regarded as inauspicious, My.); (the body) to turn to the left (My.); to turn or wind to the left, as a shell (v. i., My.). 2, the state of turning (the body) to the left, etc. (My.). ಎಡವಕ್ಕ. -ಪಕ್ಕ the left side [Pb. 9, 95 va.]; (V. 7, 30). ಎಡವಲವರ್. -ಬಲ-ಬರ್ to circumambulate an object keeping it now on the left and then on the right side. ಬೇಡತಿಯು...ಪಾಡುತಿರೆ ಹುಲ್ಲೆಗಳುಮ್ ಇನಿತು ತೊಲಗದೆ, ಎಡವಲವರಲು (Rāghc. 16, 66). ಎಡವಂಕ. -ಪಂಕ the left side (My.). ಎಡವೆಗಲ್. -ಪೆಗಲ್ the left shoulder (Rśv. 6, 11 va.).

3. 3.
   3.

   (= ಎಡ 1), ಎಡೆ 1, Nos. 2 & 3. place or space between, interval; the middle, the waist (T. ಇಡೈ M., Tu. ಇಡೆ Te. ಎಡ, ಎಡೆ); the being middling (My.); inferiority; inferior (= ಅಡ 6 No. 5; C.). ಈ ಕುದುರೆ ಇದಕ್ಕಿನ್ತ ಎಡ (S. Mhr.). ಅದು ಅಮೇರಿಕದ ಹತ್ತಿಗಿನ್ತ ಎಡ (B. 4, 26). = ಎಡಕುಣ್ಟೆ. = ಎಡೆ a middling, smaller kind of weeding machine drawn by oxen. It is so constructed that the young plants, planted or sown in rows, pass unhurt between two pieces of iron, whilst the weeds on both sides are pulled up by them (C.). ಎಡಚಿಲ್ a middle born, i. e., second, son or daughter (My.). ಎಡತಡೆ an obstacle that comes between, an impediment, a hindrance (My.). ಎಡತರ a middling sort; a middle size; mediocrity (C.; M. ಎಡತ್ತರ Tu. ಎಡೆತರ middling, inferior). ಎಡತ/?/ಗಿಡ. -ತ/?/-ಗಿಡ the shrub Acacia cinerea Spr. (or Dichrostachys cinerea W. & A.; St. & Pl.; T. ವಿಡತ್ತೇರ್). ಎಡವಟ್ಟು. -ಪಟ್ಟು a middling, bad state or character (My.; T., Tu.; Abhā. 3, 9); 2, want of understanding, stupidity (C.; Tu.). ಎಡವಟ್ಟ ಮನುಷ್ಯ a stupid man (C.). ಅಡೆ ಆಡಿದರೆ ಸೋಲೆ, ಸೋತರೆ ಕೊಡೆ, ಕೊಟ್ಟರೆ ಎಡವಟ್ಟು (Prv.). ಎಡವಟ್ಟುತನ stupidity (My.). ಎಡವಟ್ಟು ದಾರಿ a bad, rough path (My.). ಎಡವರ್ಣ a middle colour: greyish white (ಕಲ್ಮಾಷ Hlā.).

4. 4.
   4.

   = ಎಣೆ 1, etc. (cf. ಇಡಿ 1). a couple, etc. ಎಡವಕ್ಕಿ. -ಪಕ್ಕಿ. = ಎಣೆವಕ್ಕಿ (Abh. P. 4, 6).

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಬಲಭಾಗವಲ್ಲದ್ದು.
   2. ಸುಮಾರಾದದ್ದು.
   3. ಎಳೆಯದು.