ಎಣೆ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   a long and narrow hilltop, mountain range; ridge.

2. 2.
   noun

   a knot of hair on the scalp.

3. 3.
   noun

   the state or quality of being similar; resemblance or likeness; similarity.

4. 4.
   noun

   a particular disease affecting children.

5. 5.
   noun

   love; deep affection.

6. 6.
   noun

   a set of two; an intimate association of two persons; a pair.

7. 7.
   noun

   one of the two, as related to the other, of the pair.

8. 8.
   noun

   ಎಣೆಯಗಲು eṇeyagalu (the constitution of a pair) to be broken; to separate from the pair; ಎಣೆಯಾಗು eṇeyāgu to be equal to; to match in quality, character or value; to become similar; 2. to become one of the two in a pair.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   (soc.) 1 companion ű ಈ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಎಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕಷ್ಟ ಆಗಿದೆ. This boy is suffering from lack of company. 2 match, similarity, equality ű ಅವನ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಎಣೆಯೇ ಇಲ್ಲ. His happiness was unique.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   éṇe. 1. = ಎಣ, ಎಡ 4, ಪೆಣೆ 2, ಹೆಣೆ 2. a couple, a pair; connexion; fellowship; adjustment; equality, similarity; a match (ಸಾಮ್ಯ, ಜವಳಿ, ಜೋಡು etc. Śm. 55; My.; T. ಇಣೈ Tu. ಇಣೆ Te. ಎನೆ see ಇಡಿ 1 & 2, ಇಣ್ಡೆ 2, ಎಳಸು 1, ಪೆಣೆ). ನುಣ್ಗದಪಿನ ಎಣೆ (J. 28, 18). [ಬಳಸಿ ಕಾರ್ಗೆಣಯಾಯ್ತು ಮಹಾಹವಂ Kr. 1, 144; Pb. 5, 52; Ap. 1. 7]. ಅವಳ ಕುರುಳ್ಗೆ ಮಾಲೆದುಮ್ಬಿಗಳ್ ಎಣೆಯೆ (Śmd. 139). ಪೋಲಿಸುವಡೆ ಎಣೆಯೊಳರೆ ಸೆಟ್ಟಿಗೆ (Bp. 25, 11). ಕ್ಲೇಶರ್ ಅಕ್ಲೇಶರ್ ಅಕ್ಲೇಶಂಗೆ ಎಣೆಯೆ (54, 22). ಉಡುಗುಗಳು ಸೋಮಗೆ ಎಣೆಯೇ (55. 22; see also 11, 24; 27, 44; 51, 57; 55, 23). ಸಿಂಹಕ್ಕೆ ಗಾವಸಿಂಗಮ್ ಎಣೆಯೇ (Śs. 103). ಜೀವರತ್ನಕೆ ಎಣೆಯೇ ಮಿಕ್ಕಾದ ಪಾಷಾಣಂ (62). ಎಲರ್ ಬಿರಯಿಯ ಬಾಯೆಡೆಯ ಎಲರ್ಗೆ ಎಣೆ (Rśv. 5, 34). ಅತಿಶೌರ್ಯದೊಳ್ ಒಪ್ಪಿ ಇರೆ ವಿನಯಮನ್ ಅಳ್ದು ಬಾ/?/ವಂಗೆ ಎಣೆ ಉಣ್ಟೇ (13, 10). see Śmd. s. ಪವಣ್ಸರಿ J. 2, 25; 6, 24; 8, 17; 28, 18. ಎಣೆಗಣ್ಟು the braid of hair of a woman tied up at the back of the head (ಧುಮ್ಮಿಲ್ಲ Si. 52). ಎಣೆಗಳೆ. -ಕಳೆ to lose one's connexion with, to become loose. ದೇಹದ ಎಣೆಗಳೆಯದೆ ಇಹ ಹೆರೆ (ಉಪಜಿಹ್ವೆ etc. Mr. 401). ಎಣೆಗಾಣು. -ಕಾಣು to see the like (My.). ಎಣೆಗೊಣ. = ಎಣೆಗೋಣ (Śmd. 143, o. r. ಎಣ also Mḍb.). ಎಣೆಗೊಳ್. -ಕೊಳ್ to become equal. ಅವಳ ಮುಖವು ಚನ್ದ್ರನನ್ನು ಎಣೆಗೊಣ್ಡಿತು (My.): to be united, to face (one another). ಗರ್ಜಿಸುತೆ ಅಣಿಯರಮ್ ಎಣೆಗೊಣ್ಡ ಇಭಂಗಳಂ...ಕಾದಿಸಿತು...ಇಭಾರೋಹಕರ್ (Rśv. 13, 86). 2, (a child) to suck when its mother is pregnant (R.); (infants) to become thin or lean when insufficiently supplied with milk from the breast (S. Mhr.). ಎಣೆಗೋಣ (ಗೋಣ್-ಅ 3). a person with a compound neck (as Brahmā, etc. ?). it may become ಎಣೆಗೊಣ (Śmd. 143, o. r. ಎಣ also Mḍb.). ಎಣೆಬರ್. = ಎಣೆವರ್ to equal. ಉಮೇಶ ಭಕ್ತರ್ಗೆ, ಅ/?/ಸಲ್, ಅಜಹರಿಮುಖ್ಯರ್ ಎಣೆ ಬರಲ್ ಅ/?/ಯರ್ (Bp. 22, 17). ಎಣಯಕ್ಕರ. -ಅಕ್ಕರ the same letter or consonant [ಅನುಪ್ರಾಸಮುಮಂ ಸನ್ಧಿಸಿದೆಣೆಯಕ್ಕರಮೊನ್ದೊನ್ದ/?/ಳಳವಡಿಸಿ ಬನ್ದೊಡನುಗತಮಕ್ಕುಂ Kr. 2, 41]. (Ch.). ಎಣೆಯೊಡ್ಡು. -ಒಡ್ಡು to put opposite to (J. 14, 3). ಎಣೆವಕ್ಕಿ. -ಪಕ್ಕಿ the company-bird: the ruddy goose (ಚಕ್ರವಾಕ Kk. 14; Śm. 28). see Rśv. 6, 24 va.; J. 17, 25. 40; 26, 24; 30, 15). ಎಣೆವಡೆ. -ಪಡೆ to be united, to be composed (Ch. v. 254). ಎಣೆವರ್. -ಬರ್ to become or be equal (Rśv. 1, 36; 4, 9).

2. 2.
   2.

   = ಹೆಣೆ 1. to twist, etc. (My.).

3. 3.

   oil (C.; Tu., M.; T. ಎಣ್ಣೈ Te. ನೂನೆ). [ಸಜ್ಜರಸದೆಣ್ಣೆಯ ತುಪ್ಪದ ಕಮ್ಪಿದೆಲ್ಲವೆಮ್ಬುದೆ ಬಗೆದಲ್ಲಿ ನೋಡುವೊಡಮಿಟ್ಟಗೆ ಕಲ್ಮರನೆಮ್ಬದಿಲ್ಲ Pb. 3, 4; Ap. 5, 85 va.; Vr. 153, 11]. ಎಣ್ಣೆಯೊಳ್ ಅರೆನೇ/?/ಲ ತನಿವಣ್ಣುಮನ್ ಉಣ್ಣಿಸಿದನ್ ಅಬುಜಭವನ್ ಎನಿಸಿದ ಮೆಯ್ (Śmd. 84). ಎಳ್ಳೊಳ್ ಎಣ್ಣೆ (163). ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಟನ್ ಅಡುವ ಬಾಳಲಿ (ಋಜೀಷ Nr.). ಎಣ್ಣೆ ಬೆಣ್ಣೆಯ ರಿಣವು, ಹೊನ್ನು ಹೆಣ್ಣ ರಿಣವು ತೀರಿದ ಆ ಕ್ಷಣದಿ ಮಣ್ಣುಪಾಲು (Sp.). ಬಿಡದೆ ಎ/?/ವ ನೀರ್ಗುಡಿವಾಲ್ಗಳ್ ಎಣ್ಣೆ ಬೆಣ್ಣೆಗಳ್ ಇಲ್ಲ (J. 28, 17). ಎಣ್ಣೆಯು ಬತ್ತಿಯುಂ ಸವೆವನ್ತೆ (Bp. 26, 47). ಎಣ್ಣೆ ಅಮ್ಬಿಲವ ಕೂಡಿದನ್ತೆ (40, 74). ನಲ್ಲ ತೈಲದೊಳ್ ಅಲರುವ ಆ ಸೊಡರ್ ಎಳ್ಳಿನಿನ್ದ ಅಲರುವುದೆ? ಹೇ/?/ರೆ! ಎಳ್ಳೊಳ್ ಎಣ್ಣೆಯ ಗುಣಮ್ ಅದು ಉಣ್ಟೇ? ಎಳ್ಳಿನೊಳಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಇಲ್ಲವೇ (51, 37). ಎಣ್ಣೆ ತಣ್ಣಗಾದರೆ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಹಾಗೆ ಇದ್ದೀತೇ? -ಎಣ್ಣೆ ಮಾರುವವವನಿಗೆ ಸಣ್ಣಿ ಯಾಕೆ? -ಎಣ್ಣೆ ಬರುವಾಗ ಗಾಣ ಮು/?/ತು. -ಎಣ್ಣೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದೇ ಶನಿವಾರ (on which day oil baths are chiefly taken). ಎಣ್ಣೆ ಸೀಗೆಗೆ ಹ್ಯಾಗೋ, ಹಾಗೇ ಪ್ರೀತಿ. -ಎಣ್ಣೆ ಚೆಲ್ಲಿದವನೂ ಅತ್ತ, ಕಾಯಿ ಚೆಲ್ಲಿದವನೂ ಅತ್ತ. -ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿದರೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗುಣ, ಮಣ್ಣು ಹಾಕಿದರೆ ಬುಡಕ್ಕೆ ಗುಣ. -ಕಳ್ಳ ಹೊಕ್ಕ ಮನೆಗೆ ಎಣ್ಣೆ ದಣ್ಣ. -ಎಣ್ಣೆ ಬರುವಾಗ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಕೊಣ್ಡ (Prvs.). ಎಣ್ಣೇ ಕಾ/?/ (B. 4, 161). see ಅಗಸೆಯೆಣ್ಣೆ, ಅವುಡಲೆಣ್ಣೆ, ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ, ಕುಸಿಬೆ-,ಕೊಬ್ಬರಿ-, ಗನ್ಧದ -,ಹರಳೆಣ್ಣೆ. -ಎಣ್ಣೂರಿಗೆ. -ಊರಿಗೆ an ūrige fried in oil (My.). ಎಣ್ಣೆ ಗಣ್ಟು (hair-) knot to which oil is applied (Śśv. 3, 10). ಎಣ್ಣೆಗಾಯ್. -ಕಾಯ್ oil to be made hot or boiled (J. 11, sum.). ಎಣ್ಣೆಗಾಯಿ. -ಕಾಯಿ a fruit boiled in oil and a little water (My.). ಎಣ್ಣಗಾಸು. -ಕಾಸು to heat oil (My.). ಎಣ್ಣೆಗೆಮ್ಪು. -ಕೆಮ್ಪು darkish red, as the face of some natives (C.), dark brown, as a horse (B. 3, 55; 5, 12), blackish, as the bar across the shoulders of an ass (5, 16; ಕಪಿಲ, ಕರ್ಗೆಮ್ಪು G.). ಎಣ್ಣೆಗೊಪ್ಪರಿಗೆ. -ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ an oil kopparige (J. 10, 46; 11, 31). ಎಣ್ಣೆ ತೆಗೆ to extract oil (C.; B. 2, 11. 42). ಎಣ್ಣೆ ಬದನೇಕಾಯಿ brinjals filled with condiments and boiled in oil and a little water (C.). ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕು to pour oil (C.). 2, to spoil another's affairs (as clothes are spoiled by the contact of oil). ನನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿದನು he spoiled my work or affairs (C.).

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಸಮ.
   2. ಜತೆ.
   3. ಕೂದಲು.
   4. ಮಕ್ಕಳ ಒಂದು ರೋಗ.
   5. ನೆತ್ತಿ.
   6. ಪ್ರೇಮ.