ಒಳ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   adjective

   = ಒಳ್1.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.

   (adj.) 1 (loc.) inner 2 (secret) being in the depth of the mind, secret

2. 2.
   n.

   (light) shine, blaze

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   the inside. (Śmd. 70). (Tu. ಉಳ). dative ಒಳಕ್ಕೆ (Si. 239. 431; only in Si.), ಒಳೇಕೆ (My.), ಒಳಯಿಂಕೆ. ಒಳಯಿಂಕೆಅಯ್ದಿ (Bp. 51, 80). [mind. ಮೃಗದ ಮೆಯ್ಯೊಳ್ ನಿಸದಮೆಸೆವುದು ಬಲ್ಲಾಳ ಬಿಲ್ಬಲ್ಮೆ ತನ್ನೊಳಮಿಸುವನ್ತೆ ಲೇಸಪ್ಪುದು Pb. 5, 47]. — ಒಳ ಅಟ್ಟ a loft in a house. (Śmd. 70). — ಒಳ ಅನುಭವ internal experience (Si. 387). — ಒಳಕಲಂ a subordinate paragraph (My.). — ಒಳಕಾಲು the side of the phalanges of the foot (My.). — ಒಳಕು/?/ವ an inner island (Bh. 2, 4, 10). — ಒಳಕೆಯ್ 1. the palm of the hand (Śmd. 78; Bp. 21, 43; My.). the inside (My.). — ಒಳಕೆಯ್ 2. = ಒಳಗೆಯ್ to do, or put, inside (of oneself): to take in, to inclose, to comprise (in oneself), etc. (ಅನ್ತಃಕ್ರಿಯೆ Śmd. Dh.; Cpr. 1, 101 va.; Rśv. 3, 21; 7, 17 va.; 8, 42; Śśv. 1, 31). cf. ಒಳಕೊಳ್. — ಒಳ ಕೆಯ್ಸು to cause to take in, etc. ನಲಿನನಾಲಮಂ ಬಳಸಿ ತಳ್ತ ಅಲಿಮಾಲೆಯ ಲೀಲೆಯನ್ ಒಳಕೆಯ್ಸಿ, ನೀಲರತ್ನದ ಕಡಯಮಂ ಪದಾಗ್ರದೊಳ್ ಅನ್ದಂಗೊಳಿಸಿ (Rśv. 13, 59 va). — ಒಳ ಕೊಳ್. = ಒಳಗೊಳ್ to inclose; to comprise; to contain; to assume; to unite with oneself. [ನಿನ್ನ ಯಶೋರಾಶಿಯನಿನ್ದುದ್ಯುತಿಯ ನಿಕಾಶಮನೊಳಕೊಳ್ಗು ಮಳವಿಗ/?/ದಿರ್ದುದುಮಂ Kr. 3, 95; Pb. 1, 15; Ap. 1, 63 va.; ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ ದೇವಾ ನೀವಲ್ಲದೊಳಕೊಮ್ಬುವರಿಲ್ಲಯ್ಯ Bv. 55]. see Śmd. 208; Abh. P. 4, 24; 11, 83; Grj. 2, 106 va.; Bp. 3, 30; 26, 13; 37, 5. 35. 38; Rśv. 5, 115 va.; 6, 24 va.; J. 6, 3; 29, 35. — ಒಳಕೋಣ್ಟೆ an inner fort. (Śmd. 209) — ಒಳಗಡೆ, -ಕಡೆ the inner side, the inside (B. 5, 210; My.); inside (Si. 83. 205; My.). 2, meanwhile (B. 2, 33; My.). 3, before (B. 4, 10). 4, afterwards, later (My.). — ಒಳಗತ್ತರಿ. -ಕತ್ತರಿ an inner pair of scissors. ಜ್ವರಗುಲ್ಮ...ಕೃಚ್ಛ್ರಾದಿರೋಗಗಳು ಕರುಳಿನ ಒಳಗತ್ತರಿಯ ಹಾಂಗೆ ಪುಟ್ಟಸುವ ಪರಿಪರಿಯ ವ್ಯಾಧಿ (Sarpabhūṣaṇa in B. 5, 320). — ಒಳಗಮ್ಪು. -ಕಮ್ಪು an inner, essential fragrance (Bp. 1, 7). — ಒಳಗುಟ್ಟು a secret (C.). — ಒಳಗುಡಿ an inner apartment. ಒಳಗುಡಿಯ ಹಾದರ (Bh. 2, 2, 78). 2, the inner part of a temple (My.). — ಒಳಗುನ್ದುವಿಕೆ. -ಕುನ್ದುವಿಕೆ mental agony, anxiety (ಆಧಿ etc. Si. 70). — ಒಳಗೆಯ್. -ಕೆಯ್. = ಒಳ ಕೆಯ್ No. 2. (V. 23, 10). — ಒಳಗೊಳ್. = ಒಳಕೊಳ್ (J. 26, 11; 29, 35). — ಒಳ ಚಾಚು to inclose, to tuck in (Rām. 3, 6, 5). — ಒಳಚುಚ್ಚು an inward piercing (Bp. 40, 61). — ಒಳಜ್ವರ a bone-pervading latent fever (C.). — ಒಳಡೊಂಕು bending inward. — ಒಳಡೊಂಕು ಕಾಲ್ a bandy-leg (Bp. 58, 49). — ಒಳತೊಡಕು entanglement in or among (see s. ಬೆರಳು ಚಾಳಿ). — ಒಳತೋಟ internal war or strife (Bh. 1, 8, 1). — ಒಳದವಡೆ the inner side of the lower cheek (My.), or of the jaws (Si. 214). — ಒಳದಾರಿ a bye-road, a near path (C.). ಒಳದೆಗೆ -ತೆಗೆ to inclose (Bh. 6, 4, 67). — ಒಳದೊಡೆ. -ತೊಡೆ. = ಒಳ್ದೊಡೆ No. 2. (My.). — ಒಳನಾಡು an inland country (My.). — ಒಳಪಡಿ that which is put in scales to produce equipoise (My.). — ಒಳ ಪಡಿಸು to cause to yield; to seduce (My.; Si. 446); to make subordinate, etc. etc. (My.). — ಒಳಿ ಪಡು to succumb; to yield (My.); to be subordinate (as a son to his father, in ಒಳ ಪಟ್ಟದ್ಧಾನೆ My.); to be subject to (as one's debts to his property, My.); to be charged upon (as one's debts upon his assets, My.); to be merged (as several smaller debts into a larger one, My.). — ಒಳ ಪುಗಿಸು to cause to enter in or among (Grj. 2, 106 va.; Rśv. 13, 104 va.). — ಒಳ ಪುಗು to enter in, etc. (ನಡುವೆ ಪುಗು Śmd. 149). [ನೀಳಾಂಜನೆ ... ಒಳ ಪೊಕ್ಕಳ್ ಭೋಂಕನೆ ನಿಖಿಳ ಜನಾನ್ತರಂಗಮಂ ರಂಗಮುಮಂ Ap. 9, 19]; see Cpr. 5, 39 va.; Śmd. 28; Grj. 10, 105; Bp. 57, 37; 60, 31; Bh. 1, 8, 53; Rśv. 5, 24; J. 9, 14. [— ಒಳಪೊಯ್ to pour or cast into. ಮುರಾರಿಯ ತಂಗೆಯನಪ್ಪುಕೆಯ್ದು ಚಚ್ಚರಮೊಳಪೊಯ್ದು ನೀಂನಿನಗೆ ಮಾಡುವುದೆನ್ದು Pb. 4, 34]; (Cpr. 1, 101 va.). — ಒಳಬಾಗಿಲ್ an inner door (ಅನ್ತರ್ದ್ವಾರ etc. Si. 110). — ಒಳಭಾಗ an inner part (My.; G.). — ಒಳಮಗ್ಗಲು the inner side (B. 4, 141; My.). — ಒಳಮಟ್ಟ. = ಒಳಾಯ (My.; Mg. ಒಳಮಟ್ಟು). — ಒಳಮನೆ an inner apartment (ಅನ್ತರ್ಗೃಹ Si. 416). — ಒಳಮಾತು a secret or private communication (My.). — ಒಳಮುಚ್ಚಕ a low diffuse plant, Neptunia triquetra Benth. (Z.). — ಒಳಮೆಯ್ the inner (or lower) side (B. 3, 36; 4, 70; My.). — ಒಳವಾಲಂಗೊಳ್. -ಬಾಲ/?/ಕೋಳ್ to draw in the tail (Śmd. 78). — ಒಳವಾಲ ಹಾಕು to lose, not to win (My.). — ಒಳವುಸಲು. -ಉಸಲು breath inhaled (S. Mhr.). — ಒಳಸಂಚು a secret design, a plot, intrigue (B. 4, 9. 20; My.; Tu. ಉಳಸಂಚಿ). — ಒಳ ಸಾರ್. = ಒಳ ಹೋಗ (G.). — ಒಳಸಾಲ a secret debt (C.). ಒಳಸೆ/?/ಗು the end of a woman's cloth that is tucked inside (My.). — ಒಳ ಸೋರ್ to fear: to flinch, to withdraw (ಅಕ್ಕುಳಿಸು, ಮೆಯ್ದೆಗೆ, ಪೆಡ ಮೆಟ್ಟು etc., ಅಪಸರಣ Śs.). [ಎನ್ತಿದಿರಾನ್ತೆಯನ್ತೆ ಕಲಿಯಾಗೊಳಸೋರದಿರೆನ್ದು ಭೀಮನೋರನ್ತೆ ಕನಲ್ದು ತಿಣ್ಣಮಿಸೆ Pb. 10, 98]; (Cpr. 5, 19; Abh. P. 11, 51 va.; Śśv. 4, 115). — ಒಳ ಹೋಗು = ಒಳ ಪುಗು (Si. 85). — ಒಳಹೊಟ್ಟಿ the stomach (ಕೋಷ್ಠ, ಅನ್ತರ್ಜಠರ Si. 416); the inside of the belly (My.). — ಒಳಾಗ್ರ. -ಆಗ್ರ the inner place or garden; that is indigenous, not imported (used with regard to fruit), as ಒಳಾಗ್ರದ ಅಡಿಕೆ, -ಬಾ/?/ (My.). — ಒಳಾಯ. -ಆಯ intermediate space (C.).

2. 2.
   2.

   = ಒಳಪು, ಪೊಳಪು 1. shine, blaze (cf. ಉಳ್ಕು3). see ಉಳ್ಳೊಳ