ಕೆಯ್

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   a piece of cleared land, set off or enclosed, for raising crops; an agricultural land.

2. 2.
   verb

   to do, perform (an action etc.) to carry out; to fulfil.

3. 3.
   noun

   the act of beautifying or enhancing the beauty by adorning with ornaments, etc.

4. 4.
   noun

   the part of the human body attached to the end of the forearm, including the wrist, palm, fingers, and thumb; the hand.

5. 5.
   noun

   a long, flexible snout or proboscis, as of an elephant.

6. 6.
   verb

   to cultivate - a) to prepare and use (soil or land) for growing crops; to till; b) to break up the surface soil around (plants) in order to destroy weeds, prevent crusting, and preserve moisture; c) to grow (plants or crops) from seeds, bulbs, shoots, etc.

7. 7.
   noun

   any agricultural crop grown; cultivated plants, as a whole.

8. 8.
   noun

   any of the slender pointer, usu. turning on a pivot, as in a compass, clock, speedometer or other gauge; a needle.

9. 9.
   noun

   an instrument, usu. of metal, for moving the bolt of a lock and thus locking or unlocking something; a key.

10. 10.
    noun

    any woody extension growing from the trunk or main stem or from a main limb, of a tree or shrub; a branch.

11. 11.
    noun

    something intermediate through which something is done, passed, conveyed, etc.

12. 12.
    noun

    that which can be easily or conveniently used.

13. 13.
    noun

    the act or an instance of helping; a help; assistance; aid.

14. 14.
    noun

    any of the thin lines or beams, of light that appear to come from a bright source; a ray.

15. 15.
    noun

    a rough linear measure, approx. equal to the length from the tip of the middle finger of one hand to the tip of the middle finger of another when stretched apart.

16. 16.
    noun

    quality of character which enables a person to face danger with boldness or fortitude; courage, bravery; valour.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   (ಕೆಲಸ) ಮಾಡು.

2. 2.

   1. ಕರ.
   2. ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲು.
   3. ಮರದ ಕೊಂಬೆ.
   4. ಮಾರ್ಗ.
   5. ನೆರವು.
   6. ಚಿಕ್ಕದು.
   7. ಅಲಂಕಾರ.
   8. ಹೊಲ, ಗದ್ದೆ ಮುಂತಾದ ಸಾಗುವಳಿ ಭೂಮಿ.
   9. ಪೈರು.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಕಯ್ 1, q. v.

2. 2.
   2.

   = ಕಯ್ 2, ಕೆಯಿ 2, ಗೆಯ್ etc. to handle; to perform, to do, to make, to work (Te., T., M. ಚೆಯ್ Te. also ಚೇ Tu. ಗೆಯ್). ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಕ ಹೊಲ್ಲ ಕೆಯ್ವುದು (ಅಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಅವಧ್ಯ Hlā.). ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ್ಗೆ ಒಳ್ಳೆ ಕೆಯ್ವುದು (ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಬ್ರಹ್ಮಣೇಹಿತ Hlā.). 2, to be serviceable; to be fit. ನಿನಗೆ ಈವುದನ್ ಏನ್ ನುಡಿದನೊ? ಏ, ಅದು ಕೆಯ್ಯದು ! (Śmd. 68). see ಅಪ್ಪು ಕೆಯ್ ಇಮ್ಬು-, ಇ/?/-, ಎಮ್ಬು-, ಒಳ-, ಕಡು-, ಕೆಯ್ದು-, ಬ/?/-, ಬೆಸ-, ರ್ಬೇ-

3. 3.
   3.

   = ಕಯ್ 3, etc., ಕೆಯ್ಯಿ 1, ಕೈ 1, ಕೈಯಿ, ಕೈಯ್ಯಿ (Śmd. 58). the hand; the fore-arm (ಹಸ್ತ Nn. 19; ಕರ etc. Mr. 322. 507; ತಳ, ತಲ Kk. 32; Śm. 70; C.). 2, an elephant's trunk (C.). 3, the branch of a tree (ಕೋಡು, ಮರಗೊಮ್ಬು Śm. 24; Kk. 19; My.). 4, a staff, a pole; a handle; a key (My.; see ಮರಗೆಯ್). 5, means, instrumentality (e. g. Bp. 4, 61; 13, 16; 40, 11; 52, 7; 55, 45; 61, 76; B. 2, 41). 6, handiness, smallness. (Tu. ಕೈ T. ಕೈ M. ಕಯ್ಜಿ, ಕೈ Te. ಕಯಿ, ಕಯ್ಯಿ, ಕೈ, ಚೆಟ್ಟಿ, ಚೆಯಿ, ಚೆಯ್ಯಿ, ಚೇ, ಚೇಯಿ). ಕೆಯ್ಯ ಕಂಕರಿಕೆ (Śmd. 84, o. r. ಕಯ್ಯ- Mḍb.). 7, side. (see ಹಿಂಗೆಯ್, ಹೊ/?/-). ಎತ್ತಿದ ಕೆಯ್ಯೊಳ್ ಮುತ್ತಿದಂ (145, o. r. ಕ-). ಕೆಯ್ಗೆ (B. 2, 37). ಕೆಯ್ಗ (J. 3, 21). ಕೆಯ್ ಕಾಲ್ ಇಲ್ಲದವನು (ವಾಮನ Hlā., orig. ಕ-). ಕೆಯ್ಯ ಕಾಲ ಎಲ್ವು (ನಲಕ Hlā., orig. ಕ -). ಕೆಯ್ಯ ಕಜ್ಜಿ (ಕಚ್ಛು); ಹಗೆಯ ಕೆಯ್ಯಲ್ಲಿ ಪಿಡಿವಡೆಗವನು (ಪುರಸ್ಕೃತ). [ಕೆಯ್ಯ ಬಳ್ವಳೆಕೆಗೆ ದಿಗ್ಗಜಂ ದೆಸೆಯಿನತ್ತ ತೆರಳ್ದುವು Pb. 11, 71]. ಆನೆಯ ಕೆಯ್ಯಿನ್ದ ಸುರಿಯುವ ಶೀಕರವು (ಕರಶೀಕರ, ವಮಥು Nr.). ಕೆಯ್ಯ ಬಗಸೆ (ಅಂಜುಳಿ Nn. 107). ಸುರಿಗೆ ಮೊದಲಾದುದು ಕೆಯ್ಯಿಂ ಬಿಡಲ್ ಬಾರದು (ಅಮುಕ್ತ Hlā., o. r. ಕ-); ಆನೆಯ ಕೆಯ್ಯ ತುನ್ತುರ್ಬನಿ (ವಮಥು etc. Hlā.). ಆನೆಯ ಕೆಯ್ (ಶುಣ್ಡೆ Hlā.; ಇಭಹಸ್ತ Nn. 131). ಕೆಯ್ ತೋ/?/ಸಿ ಅವಲಕ್ಷಣ ಅನ್ನಿಸಿ ಕೊಣ್ಡ ಹಾಗೆ (Prv.). see Abh. P. 13, 66; Bp. 34, 36; 43, 32; 46, 58; Bh. 2, 13, 47; Rśv. 5, 39. 118; 8, 124; 10, 1 va.; 10, 7 va.; 13, 72; J. 30, 49; Dp. 172, 1; Si. 198. 209. 210. 212; ಅಮಗೆಯ್, ಮುಂಗೆಯ್, ಮೇಗೆಯ್, ಮೊಣಕೆಯ್ etc. — ಕೆಯ್ಕಟ್ಟು a kind of ornamental bracelet (My.). — ಕೆಯ್ಕರಣ medical treatment known to every body, well-known medical treatment (My.; Bh. 1, 6, 14). — ಕೆಯ್ಕಷ್ಟ. = ಕೆಯ್ಕೆಲಸ (My.). — ಕೆಯ್ಕ/?/ to go beyond the hand, etc. (ಅಸಕ/?/ Ct. II, 11). — ಕೆಯ್ಕಾಗದ a note of hand, a bond (My.). — ಕೆಯ್ಕಾಲು hands and feet; feet and all. ಕೆಯ್ಕಾಲು ಕಟ್ಟಕೊಳ್ಳು to make obeisance (C.; B. 4, 138). ಕೆಯ್ಕಾಲು ಬೀ/?/ to fall to one's feet (C.; B. 4, 75. 109). ಕೆಯ್ಕಾಲು ಹೋಗು to lose the power of motion (C.; B. 2, 47). — ಕೆಯ್ಕಾಲ್ಬಡೆ. -ಪಡೆ to get hands and feet (Bp. 58, 48). — ಕೆಯ್ಕಾಳಗ close fight, wrestling (ನಿಯುದ್ಥ, ಬಾಹುಯುದ್ಥ Si. 294). — ಕೆಯ್ಕುಂಚಿಗೆ a small brush (My.). — ಕೆಯ್ಕೂಲಿ. = ಕೆಯ್ಗೂಲಿ working with one's own hand as a day-labourer (S. Mhr.). — ಕೆಯ್ಕೂಲಿಕಾ/?/ a day-labourer (Bp. 29, 13). — ಕೆಯ್ಕೂಸು a child that is still to be carried (My.). — ಕೆಯ್ಕೆಯ್ rep. (Bp. 33, 12. 19; 61, 19). — ಕೆಯ್ಕೆಲಸ. work done with one's own hand (C.); work performed by the hand (C). ಕೆಯ್ಕೆಲಸದವ, a man employed in manual occupation (C.). — ಕೆಯ್ಕೆಳಗೆ under (another's) control or authority; the state of being (another's) disposition (C.). ಕೆಯ್ಕೆಳಗಿನ ಆಳುಮಕ್ಕಳು (B. 4, 34). ಕೆಯ್ಕೆಳಗಿನವ a man entirely at (another's) dis- position (4, 72; 5, 206. 215; ಕೆಯ್ಯಾಳು G.). ಕೆಯ್ಕೆಳಗಿನವಳು (B. 5, 285). — ಕೆಯ್ಕೊಡಲಿ. = ಕೆಯ್ಗೊಡಲಿ a small axe (My.). — ಕೆಯ್ಕೊಡು to deceive (My.; cf. ಕೆಯ್ಗೊಡು). — ಕೆಯ್ಕೊಳ್. -ಳ್ಳು. = ಕೆಯ್ಗೊಳ್ to take, to seize; to receive, to obtain; to begin, to undertake; to make one's own, to accept, to adopt; to assent; to take notice of, to mind [ಕವಿಪ್ರಕರಂ ಶ್ರೀವಿಜಯ ಪ್ರಭೂತಮನಿದಂ ಕೆಯ್ಕೊಳ್ವುದೀ ಮಾಯಿಂ Kr. 1, 150]; (ಸ್ವೀಕಾರ Śmd. Dh.; ಸ್ವೀಕರಿಸು, ಅಂಗೀಕರಿಸು Śmd. 4; ಒಡಮ್ಬಡು 95 Cm.; ಕರಿಜು Ct. I, 69). ಸೂಳೆ ಮುಪ್ಪಾಗಿ ಶೀಲ ಕೆಯ್ಕೊಣ್ಡಳು (Prv.). see Śmd. 219. 288. 292; Grj. 10, 114; Bp. 2, 55; 4, 61; 13, 16; 21, 7; 22, 52. 64; 23, 3; 25, 39; 27, 55; 30, 9; 37, 55; 39, 50; 41, 20; 45, 15; 47, 10. 68; 50, 13; 53, 36; 55, 2; 56, 28; 58, 45. 47; 59, 15; 60, 2. 33; Bh. 1, 8, 78; Rśv. 6, 11 va.; 13, 70; Śśv, 4, 17 va.; J. 1, 2; 8, 3. 31; 28, 53; 29, 40; C. Bp. 42, 25; 47, 5; B. 5, 212. 2, to become held, to obtain, etc. (ಸ್ವೀಕಾರಮಾಗು Śmd. 242 Cm.). — ಕೆಯ್ಕೊಳೀಸು. = ಕೆಯ್ಗೊಳಿಸು to cause to be acceptable; to hand; to cause to make one's own, etc. ನಾಣಂ ಪಿಂಗಿಸಿ, ಮುಗ್ಥೆಗೆ ಜಾಣಂ ಕೆಯ್ಕೊಳಿಸುವನ್ತೆ (Śmd. 84 Mḍb.). see Abh. P. 11, 21. — ಕೆಯ್ಕೊಳುಹ seizing, etc. ಕೆಯ್ಕೊಳುಹಂ (ಆಕ್ರಾನ್ತ, ಅಸ್ಥಿತ Mr. 459, o. r. ಕಯಿ-). — ಕೆಯ್ಕೊಳ್ಕೊಳ್ rep. (Bp. 58, 69). — ಕೆಯ್ಕೋಲು a walking-stick (C.). — ಕೆಯ್ಕೋಳ hand-stocks (My.). [— ಕೆಯ್ಗಟ್ಟಳೆ. -ಕಟ್ಟಳೆ a measure by hand. ಒಟ್ಟದ ಪೊನ್ನ ಬೆಟ್ಟುಗಳನೀವೆಡೆಗೇವುದೊ ತೂಕಮೆನ್ನ ಕೆಯ್ಗಟ್ಟಳೆ ಕೊಳ್ಳಿಮೆನ್ದು ಕುಡೆ Pb. 6, 39]. — ಕೆಯ್ಗಟ್ಟು. -ಕಟ್ಟು to close or grapple with (Bp. 8, 56). 2, to happen, to originate (Bh. 1, 8, 6). — ಕೆಯ್ಗಡ. -ಕಡ a temporary loan of articles or money without bond or interest (C.; B. 3, 78. 93; 5, 159; ಎರವು, ಪರ್ಯುದಂಚನ G.). ಕೆಯ್ಗಡ ತೀರಿಸು to clear off or return a loan (B. 5, 222). — ಕೆಯ್ಗಡಿಗೆ a small pot (ಕರಗಲನ್ತಿಕೆ Mr. 211; My.). — ಕೆಯ್ಗಡೆ. -ಕಡೆ to churn or stir about with the hand. ಮೊಸರು ಕೆಯ್ಗಡದು ಮಾಡಿದ ಮಜ್ಜಿಗೆ (ರಸಾಲ, ಮಾರ್ಜಿಕೆ Si. 313). — ಕೆಯ್ಗಣ್ಟು money saved clandestinely for one's own use (C.; B. 5, 288; ಕೂಡ ಹಾಕಿದ ಹಣ G.). — ಕೆಯ್ಗಣ್ಟೆ a bell that is rung with the hand (Bp. 44, 41. 50; My.). — ಕೆಯ್ಗಣ್ಡ ಕೆಲಸ. -ಕಣ್ಡ-. work which is known to a person or to which a person is accustomed (My.). — ಕೆಯ್ಗಣ್ಮು. -ಅಣ್ಮು to go beyond, to become excessive; to proceed from; to make an outset (ಅತಿಕ್ರಮಣ Śmd. Dh.; Kk. 73; Śm. 44). [ಮನದೊಳ್ ಕೋಪಾಗ್ನಿ ಕೆಯ್ಗಣ್ಮಿ ಕಣ್ಮಲರೊಳ್ ಬನ್ದಿರೆ ನೋಡಿದಂ Pb. 7, 7; Ap. 1, 3]. see Abh. P. 5, 125; 6, 49; 9, 42; 13, 102; Grj. 2, 106 va.; Rśv. 3, 102; 5, 99; 13, 87 va.; Śśv. 1, 48. — ಕೆಯ್ಗತ್ತಿ. -ಕತ್ತಿ. a small knife (J. 26, 51; My.; Te. ಚೇಕತ್ತಿ). — ಕೆಯ್ಗದಕ. -ಕದಕ a male pilferer (S. Mhr.). — ಕೆಯ್ಗದಕತನ. -ಕದಕತನ pilfery (S. Mhr.). — ಕೆಯ್ಗದಿಕಿ. -ಕದಿಕಿ a female pilferer (S. Mhr.). — ಕೆಯ್ಗಮ್ಬಿ. -ಕಮ್ಬಿ. a small mace (Rām. 6, 55, 11). [— ಕೆಯ್ಗಯ್ to influence. ಲಿಂಗವಿದ್ದ ಕಾಯದಲ್ಲಿ...ಮಾಯೆ ಕೆಯ್ಗಯಲಮ್ಮಳು Cv. 788; — ಕೆಯ್ಗನ್ನಡಿ hand-mirror Pb. 6, 32 va.]. — ಕೆಯ್ಗ/?/. -ಕ/?/. to go beyond; to become excessive (ಅತಿಕ್ರಮಣ Śmd. Dh.; Abh. P. 9, 158 va.); [Kr. 1, 136; ಒನ್ದಿದೊನ್ದು ಕೆಯ್ಗ/?/ದ ಪಸುರ್ಪುಮಂ ಪೊಳೆವ ಕೆಮ್ಬುಮನಾಳ್ದಿರೆ Pb. 5, 32]. — ಕೆಯ್ಗಾಣಿಕೆ. ಕಾಣಿಕೆ a present given with the hand (J. 21, 57; 29, 44). — ಕೆಯ್ಗಾಣ್ಕೆ. -ಕಾಣ್ಕಿ. = ಕೆಯ್ಗಾಣಿಕೆ. ಕೆಯ್ಗಾಣ್ಕೆಗೆಯ್, to make a present (Śśv. 1, 84). — ಕೆಯ್ಗಾಯ್. -ಕಾಯ್ to guard or restrain one's hand from retaliation (S. Mhr.) 2, to protect, etc. [ಕಿ/?/ದು ಪೊ/?/ ಕೆಯ್ಗಾದು ಕಾದೆ Pb. 11, 18 va.]; (ಸಂರಕ್ಷಣ Śmd. Dh.; J. 25, 21; Bhāgavata 10, 13, 1). — ಕೆಯ್ಗಾ/?/. -ಕಾ/?/ a clever man (My.). — ಕೆಯ್ಗಾ/?/ಕೆ. -ಕಾ/?/ಕೆ. the arts of industry, manu- facture (B. 4, 142. 143. 159. 204; My.). — ಕೆಯ್ಗುಕ್ಕು. = ಕೆಯ್ತುತ್ತು. (My.). — ಕೆಯ್ಗುಟಕ. -ಕುಟಕ a help-mate (S. Mhr., rare). ಕೆಯ್ಗುಟಕಾಗೋಣ (ಅನುಬನ್ಥ G.). — ಕೆಯ್ಗುಡಿತೆ. -ಕುಡಿತೆ the cavity formed by putting the hands side by side, hollowing the palms (Rām. 5, 9, 28; V. 4, 65). — ಕೆಯ್ಗುಡು. -ಕುಡು. = ಕೆಯ್ಗೊಡು (Rśv. 14, 57; Śśv. 3, 51). — ಕೆಯ್ಗುದಿಗೆ a short club (Rām. 5, 8, 33; My.). — ಕೆಯ್ಗುದುರೆ. -ಕುದುರೆ. a knight (at chess) that is in one's hand (J. 6, 30). 2, ಕೆಯ್ಗೆ ಕುದುರೆ so that it falls into the hand (6, 30). — ಕೆಯ್ಗುದ್ದಲಿ. a small hoe (My.; Si. 303). — ಕೆಯ್ಗುನ್ದು. -ಕುನ್ದು. the hand to fail; the hand to cease from working (Bp. 26, 30; 47, 20; J. 23, 41). — ಕೆಯ್ಗು/?/ತು. a (person's) signature (C.). — ಕೆಯ್ಗೂಟ. a certain small peg used by weavers (My.). — ಕೆಯ್ಗೂಡಿಕೆ. -ಕೂಡಿಕೆ. accomplishment; success (ಸಿದ್ಧಿ G.; My.). — ಕೆಯ್ಗೂಡಿಸು. -ಕೂಡಿಸು. to accomplish; to cause to succeed (G. 63. 98. 487; B. 5, 10; My.). — ಕೆಯ್ಗೂಡು. -ಕೂಡು. to be obtained; to be accomplished; to succeed (C.). [ಕಾಡೊಡಮೆ ವೇಳೆ ಸಲೆ ಕೆಯ್ಗೂಡಿದುದನೆ Pb. 5, 40]. see Bp. 24, 25; 43, 72; J. 3, 22; 4, 2; 30, 40; B. 3, 72. 96; 4, 91. 218. [2, to join. ಮನ್ದರಕ್ಷ್ಮಾಧರದೊಳ್ ಕೆಯ್ಗೂಡಿ ಗೋತ್ರಾದಿಗಳೆ ಗಜಘಟಾರೂಪದಿಂ ತಾಗೆಯುಂ Ap. 14, 91]. ಕೆಯ್ಗೂಡಿ ಬರು, to be obtained; to be accomplished; an opportunity to present itself (C). — ಕೆಯ್ಗೂಲಿ. = ಕೆಯ್ಕೂಲಿ. (Bp. 27, 16). — ಕೆಯ್ಗೆಡು. -ಕೆಡು. the hand to fail; to lose the use or power of one's hands; to be defeated (J. 4, 36. 40; 12, 24. 27; 21, 20; 23, 44; 28, 45). — ಕೆಯ್ಗೆ ಬರು to be obtained (B. 2, 37; C.). 2, to become useful or afford assistance, as a grown up son to his father (C.). [— ಕೆಯ್ಗೆ ಮಾಡು to take possession of. ಆವ ಮಾ/?/ಯೊಳ್ ಪಗೆಯಂ ಕೆಯ್ಗೆ ಮಾಡುವಂ ಪೇ/?/ಮೆನೆ Pb. 6, 67 va.]. — ಕೆಯ್ಗೆಯ್. = ಕೆಯ್ಗಯ್ (J. 25, 28). 2, = ಕೆಯ್ಮಾಡು 3. (J. 13, 17). see another ಕುಯ್ಗೆಯ್ s. ಕೆಯ್ 4. [— ಕೆಯ್ಗೆಲ್ having won over by the force of one's arms. ಕೀಚಕಂ ಬನ್ದು/?/ದೆನ್ನಂ ಕಾಡಿ ಕೆಯ್ಗೆಲು Pb. 8, 71]. — ಕೆಯ್ಗೆ ಸಿಕ್ಕು to be reached, caught, or obtained (C.; S. Mhr. also ಕೆಯ್ಗೆ ಸಿಗು B. 4, 17. 18. 112. 176). — ಕೆಯ್ಗೊಡತಿ. -ಕೊಡತಿ a small wooden hammer (Rām. 6, 26, 28). — ಕೆಯ್ಗೊಡಲಿ. -ಕೊಡಲಿ. = ಕೆಯ್ಕೊಡಲಿ (Rśv. 3, 102). — ಕೆಯ್ಗೊಡು. -ಕೊಡು. = ಕೆಯ್ಗುಡು to give or present the hand in a certain respectful manner; to put the hand (Grj. 4, 98; Bp. 12, 7; 25, 8; 42, 31; 55, 9; Bh. 2, 13, 24; 5, 2, 4; Rśv. 3, 80 va.; J. 26, 3; My.); to give the hand in conformation of a promise (J. 18, 5; My.); to give the hand for help (My.). — ಕೆಯ್ಗೊಪ್ಪೆ. -ಕೊಪ್ಪೆ hand-hood; the hands joined to form a cup (from cold, Bh. 3, 9, 24). — ಕೆಯ್ಗೊಲೆ. -ಕೊಲೆ killing with the trunk (Rśv. 6, 11 va.). — ಕೆಯ್ಗೊಳ್. = ಕೆಯ್ಕೊಳ್ (Bp. 60, 35; Rām. 3, 8, 24; J. 12, 40). — ಕೆಯ್ಗೊಳಿಸು. = ಕೆಯ್ಕೊಳಿಸು to cause to take, etc. (Grj. 10, 29; 10, 61 va.; Bp. 8, 58; 32, 30; 40, 21; 51, 76; Rām. 1, 16, 33; Rśv. 13, 59 va.; 11, 22). — ಕೆಯ್ಗೊಳ್ಳಿ. -ಕೊಳ್ಳಿ a fire-brand in one's hand, or a small one (Rām. 6, 11, 10). — ಕೆಯ್ಗೋಲು. -ಕೋಲು a walking-stick. (Dp. 113, 2). [— ಕೆಯ್ಘಟ್ಟ ನೀಡು to offer sandal paste. ಉತ್ಪಳಿಕೆಯಂ ಕೆಯ್ಘಟ್ಟ ನೀಡಲುಂ ಮನ್ದಾರಿಕೆಯಂ ಮನ್ದಾರ ಮಾಲಿಕೆಯನೆತ್ತಲುಂ Ap. 7, 21 va.]. — ಕೆಯ್ಚಪ್ಪರ a shrine in which idols are carried about (My.). — ಕೆಯ್ಚಪ್ಪಳಿ clapping the hands (S. Mhr.). — ಕೆಯ್ಚಪ್ಪಳೆ. = ಕೆಯ್ಚಪ್ಪಳಿ (Rām. 5, 8, 28. 48; My.). — ಕೆಯ್ಚಪ್ಪಾಳೆ. = ಕೆಯ್ಚಪ್ಪಳೆ (My.). — ಕೆಯ್ಚಳಕ dexterity; sleight of hand (ಕೆಯ್ಮೆ Bhn. 19). see Bh. 1, 7, 41; 8, 26, 5. — ಕೆಯ್ಚಳಕು cramp in the hand or arm (C.). — ಕೆಯ್ಚಾಚು to stretch out the hand (C.); to put (with a stretch). ಹಣೆಗೆ ಕೆಯ್ಚಾಚಿ, ಗಣಕೂಟಕ್ಕೆ ಬಿನ್ನಯ್ಸಿದನು (Bp. 37, 14). — ಕೆಯ್ಚಿಟಕೆ. = ಕೆಯ್ಚಿಟುಕು (My.). — ಕೆಯ್ಚಿಟುಕು a snap with the fingers (C.). — ಕೆಯ್ಚಿಟುಂಕು. = ಕೆಯ್ಚಿಟುಕು. — ಕೆಯ್ಚಿಟುಂಕು ಗೆಯ್ to snap the fingers (Rśv. 5, 85 va.). — ಕೆ/?/ಟು a note of hand (C.). ಕೆ/?/ಲ a glove (C.; B. 3, 11. 109; ಪ್ರತಿಹಸ್ತ G.); a small bag (My.); a leathern fence for the hand (Si. 287). — ಕೆ/?/ಲು. = ಕೆ/?/ಲ (B. 5, 260). -ಕೆಯ್ಚೋಡಿಸು join the hands or the palms of the hands and thus raise them up towards the forehead, in greeting (C.; B. 4, 169; 5, 176). — ಕೆಯ್ಜೋಲ್ to be loosened from the hand, to fall (ಬೀ/?/ Śmd. I). — ಕೆಯ್ಜೋಳಿಸು. = ಕೆಯ್ಜೋಡಿಸು (Grj. 2, 106 va.). — ಕೆಯ್ತಟ್ಟು to clap the hands (My.); to touch pieces of money in counting them (C.); to give a secret sign with the hands (My.); to go from hand to hand, as money, etc. (My.). — ಕೆಯ್ತಡೆ. = ಕೆಯ್ತಾಳು (My.). — ಕೆಯ್ತಪ್ಪು 1. an error of the hand, a mistake or wrong done with it (Rām. 28, 6); a scribal error (C.; Te. ಚೇ-). — ಕೆಯ್ತಪ್ಪು 2. to fall from the hand (My.). ಕೆಯ್ತವಕ hand- speed: dexterity (J. 22, 10). — ಕೆಯ್ತಾಳ clapping the hands; a kind of larger cymbal (C.; Bp. 25, 32; Si. 340). — ಕೆಯ್ತಾಳು. = ಕೆಯ್ಗಾಯ್ No. 1. (S. Mhr.). — ಕೆಯ್ತಾ/?/ an instrument to let down or raise the inner latch of a door from out-side (My.). — ಕೆಯ್ತುತ್ತು so much food as is taken with the fingers and put into the mouth (Bp. 46, 37; My.). — ಕೆಯ್ದಸ್ತು a deal of cards for games (My.). — ಕೆಯ್ದಳ. -ತಳ the bottom or palm of the hand (J. 13, 52; 18, 10; 28, 24). — ಕೆಯ್ದಾವರೆ. -ತಾವರೆ the hand considered as a lotus (Śśv. 5, 43 va.). — ಕೆ/?/ವಿಗೆ a kind of hand-lamp. [ದುಗ್ಥಾರ್ಣದೊಳ್ ರಾಗದಿನಿರ್ಪನ್ತಿರ್ದಂ ಭೋಗಿ ತತ್ತ/?/ಸಿ ಬೆಳಗೆ ಕೆ/?/ವಿಗೆಗಳ್ Pb. 4, 53; Ap. 12, 3]. ಚಳಚಳನೆ ಮಿಂಚಿತು ಸಿಡಿಲ ಕೆ/?/ವಿಗೆವೋಲ್ (Śmd. 229). see Abh. P. 11, 12; Grj. 2, 106 va.; Bp. 16, 17; 61, 30; Rām. 1, 16, 41; Rśv. 6, 11 va.; J. 2, 47. — ಕಯ್ದುಡುಕು. -ತುಡುಕು 1. to apply the hand, or lay hold of, with vehemence or eagerness; to seize eagerly or by force; to grasp; to thrust the hand into (Bp. 9, 30; 11, 12; 18, 91; 28, 51. 53; 32, 14; 51, 61; Rśv. 9, 25; Prll. 3, 27; Rām. 4, 3, 6; J. 27, 5; 28, 30). — ಕಯ್ದುಡುಕು. -ತುಡುಕು 2. the act of seizing eagerly or by force, etc. (Rām. 6, 12, 10; My.). — ಕೆಯ್ದುದಿ. -ತುದಿ the point of the hand (Rām. 5, 8, 67). — ಕೆಯ್ದೆಗೆ. -ತೆಗೆ to withdraw the hand [ಸವಿನೋಡಿ ಅಮ್ಬಲಿಯ ರುಚಿಯಾಯಿತ್ತೆನ್ದು ಕೂಡಲಸಂಗಮ ದೇವಂಗೆ ಬೇಕೆನ್ದು ಕೆಯ್ದೆಗೆದ ನಮ್ಮ ಚೆನ್ನ Bv. 794]; (Bp. 13, 26; Śśv. 4, 88 va.). — ಕೆಯ್ದೊಡಿಗೆ. -ತೊಡಿಗೆ ornaments for the hand (My). — ಕೆಯ್ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡು to be liberal in giving alms (C.). — ಕೆಯ್ದೊಳಸು. -ತೊಳಸು boxing (Bh. 1, 8, 2). — ಕೆಯ್ದೊಳಸುಕಾ/?/. -ಕಾ/?/ a boxer (Rām, 6, 37, 6). — ಕೆಯ್ದೊಳೆ. -ತೊಳೆ to wash the hands (Bh. 1, 10, 34). — ಕೆಯ್ದೋ/?/ಕೆ exhibition with the hand (Rām. 6, 30, 13). — ಕೆಯ್ದೋ/?/ಸು. -ತೋ/?/ಸು. = ಕೆಯ್ದೋ/?/ (J. 4, 38). — ಕೆಯ್ದೋ/?/. -ತೋ/?/ to exhibit (the power of) one's hand (Bh. 8, 24, 42; J. 8, 33; 23, 15). — ಕೆ/?/ಡು to stretch out the hand, etc. (Bp. 36, 18; 40, 77; 57, 78; 59, 23; 60, 61). [— ಕೆ/?/ರ್ to pour sanctified water as a token of giving over the bride. ಹುತವಹ ಸಮಕ್ಷದೊಳ್ ಕೆ/?/ರೆ/?/ದು ಪಾಣಿಗ್ರಹಣಂಗೆಯ್ಸೆ Pb. 3, 74 va.; Ap. 4, 48; Vr. 58, 14]; (Abh. P. 5, 125; Cpr. 6, 73). — ಕೆಯ್ನೂತಿ venereal disease in the palm of the hand (My.). — ಕೆಯ್ನೆಗಹು the raising of the hand (Rām. 6, 13, 6). — ಕೆಯ್ನೆರವು help, assistance (Rām. 5, 8, 56; C.). ಸರಸ್ವತಿಕೆಯ್ನೆರವಾಗಿ ಪೇ/?/ಪಳ್ (Śmd. 109). — ಕೆಯ್ನೇಯ a man who is conducted by, or is under, one's hand: a male servant (Bh. 1, 4, 42; 3, 19, 7). — ಕೆಯ್ಪ/?/. = ಕೆಯ್ವ/?/ a hand-drum. — ಕೆಯ್ಪ/?/ಗುಟ್ಟು. -ಕುಟ್ಟು to beat a hand-drum (J. 3, 7). ಕೆಯ್ಪ/?/ಗುಟ್ಟ ಆಡಿದರ್ (Śmd. 82, o. r. ಕೆಯ್ಪಟ್ಟಿಗುಟ್ಟಿ-). — ಕೆಯ್ಪಾವಡ a handkerchief (C.; cf. ಕೆಯ್ವಟ್ಟ, ಕೆಯ್ವಸ್ತ್ರ). — ಕೆಯ್ಪಿಡಿ a handle (My.). [ವಿರಿಂಚಿಯ ಕೆಯ್ಪಿಡಿವೊಲಾದುವಾ ನಾಡೂರ್ಗಳ್ Pb. 8, 51; Ap. 2, 74]. ಆಯುಧದ ಕೆಯ್ಪಿಡಿ (ತ್ಸರು Si. 289). ಹಲಗೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಕೆಯ್ಪಿಡಿ (ಸಂಗ್ರಾಹ, ಹಲಿಗೆಯ ಹಿಡಿ 290). 2, the place where a bow is held. ಬಿಲ್ಲಿನ ಕೆಯ್ಪಿಡಿಯ ಸ್ಥಲ (ಲಸ್ತಕ, ಬಿಲ್ಲಿನ ನಡುವು 287). 3, a looking-glass (ಕನ್ನಡಿ Ct. I, 98; ಮಕುರ II, 14; ಕನ್ನಡಿ, ಚಲ್ಲಿ Śm. 64; Kk. 62; Abh. P. 7, 105 va.). ಕಬ್ಬಿಗರ ಕೆಯ್ಪಿಡಿ N. of a glossary (Kk. 3, 101). — ಕೆಯ್ಪಿಡಿಗೋಡೆ a low wall round a veranda or a flat roof (My.). — ಕೆಯ್ಪೆಟ್ಟಗೆ a hand- box (My.; Te. ಚೀಪೆಟ್ಟಿ). — ಕೆಯ್ಪೊಡೆ the lower, feathered part of an arrow [ಕರ್ಪಿಡಿದ ಪಣೆಗಟ್ಟು ಕೆಯ್ಪೊಡೆ ಬೆಡಂಗನೊಳಕೊಳೆ ಧನುರ್ಧರರ್ ಪೆಣೆದೆಚ್ಚರ್ Pb. 10, 71; Ap. 3, 15]; (Cpr. 1, 106). (ಸಾಯಕದ ಪುಂಖ Kk. 39; ಕಣೆಯ ಪುಂಖ Śm. 43; Śśv. 3, 23). — ಕೆಯ್ಬಟ್ಲು a small cup or basin (My.); a scoop, generally of wood (C.; ತರ್ದು, ತಣ್ಡು Si. 310). — ಕೆಯ್ಬದಲು a loan (of money, My.). — ಕೆಯ್ಪರಹ hand-writing (C.; B. 4, 188. 196; 5, 197); signature (My.). [— ಕೆಯ್ಬರ್ದುಕಿ ಬರ್ to appear after escape from one's hand. ಸ್ಮರಳ್ ನರಲಮ್ಬು ಕೆಯ್ಬರ್ದುಕಿ ಬರ್ಪವೊಲೊಯ್ಯನೆ ಬನ್ದು ನಿನ್ದ ಸುನ್ದರಿಯಂ Pb. 8, 64]. ಕೆಯ್ಬಲ the power of the hand (B. 5, 227). ಕೆಯ್ಬಳೆ an arm-ring, a bracelet (C.; Si. 339). ಕೆಯ್ಚಾಚಿ a small adze (My.; ದಾತ್ರ, ಲವಿತ್ರ Si. 303). ಕೆಯ್ಬಾಳು a grass-knife or sickle (G.). ಕೆಯ್ಬಿಡು to let loose (one's own or another's) hand; to cease to assist (C.). ?ಅಕುವನನ್ನು ಕೆಯ್ಬಿಡ ಬೇಡ (My.). ಮರವೇ/?/ ಕೆಯ್ಬಿಟ್ಟ ಹಾಗೆ (Prv.). see B. 5, 57. 142. 159; Prvs. s. ನಡುನೀರು, ನಡುಹೊ/?/. -ಕೆಯ್ಬುದ್ದಲ್ಲಿ a small leather-bottle (ಕುತುಪ Si. 309). ಕೆಯ್ಮಗ್ಗ a small loom (My.); a loom that is worked by hand (C.; B. 4, 28). ಕೆಯ್ಮಣೆ. = ಕರಪೀಠ No. 2. (My.). ಕೆಯ್ಮ/?/ 1. to become confounded, perplexed, or amazed (ವಿಸ್ಮಯ Śmd. Dh.; Bh. 3, 18, 43; J. 18, 31). [ಅಂಕಕಳನೇ/?/ ಕೆಯ್ಮ/?/ದಿರ್ದೊಡೆ ಮಾ/?/ಕ ಬನ್ದಿ/?/ವುದ ಮಾಣ್ಬನೆ Bv. 178]. ಕೆಯ್ಮ/?/ದವನು (ವಿಹಸ್ತ, ವ್ಯಾಕುಲ Nr.). -ಕೆಯ್ಮ/?/ 2. an attitude in dancing: a stiff, immovable atti- tude (Rśv. 5, 19 va.). ಕೆಯ್ಮಸಕು black dirt on the hand (My.). 2, slowly killing medicine (My.). ಕೆಯ್ಮಾಟ. -ಮಾಟ a sign or gesture made with the hand (ಸಂಜ್ಞೆ Mr. 354). ಕೆಯ್ಮಾಡು to make signs or gestures with the hand (J. 15, 28); to represent the form of something by means of the hands. ಅವನು ಆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಆಕಾರವನ್ನು ಕೆಯ್ಮಾಡಿ ತೋ/?/ಸಲಿಕ್ಕಾಗಿ (B. 4, 182). 2, to become aggressive, to attack. ಒಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ಕೆಯ್ಮಾಡುವದು (C.). 3, to brandish a weapon (ಶಸ್ತ್ರಸಂಚಾಲನ Śmd. Dh.; Bh. 8, 24, 4; J. 4, 47). 4, to appoint or fix the price or to agree about the price in a transaction, to conclude a bargain (ವ್ಯವಹಾರಮೌಲ್ಯಸಂಕೇತನ Śmd. Dh.; see ಬೇಗು). ಕೆಯ್ಮಾರು a fathom; the distance of a fathom (C.). ಕೆಯ್ಮಾ/?/ the offering of goods for sale at the doors (My.; also ಕೆಯ್ಮಾ/?/ಟ). ಕೆಯ್ಮಿಗು to become excessive, overpowering, etc. [Ap. 8, 69]; (Cpr. 6, 72; 9, 106). ಆಹವದೋ ಹಲಂ ತನಗೆ ಕೆಯ್ಮಿಗೆ (Abh. P. 13, 65). see Kāvy. III, 3, 149; Abh. P. 4, 16; 5, 125; 7, 49; 12, 27; 13, 39. 43. 123; Bh. 2, 2, 96. ಕೆಯ್ಮಿಂಚು to become conspicuous or eminent by the (power of one's) hand (J. 10, 52). 2, = ಕೆಯ್ಮೀ/?/ No. 2. (My.). ಕೆಯ್ಮೀ/?/ to exceed, to go beyond; to surpass; to become excessive; to pass, to go (ಅಸಕ/?/ Śmd. I; ಕ/?/ I; ಅಸಕ/?/ Śm. 50; Kk. 65); (Cpr. 9, 94). ಕೆಯ್ಮೀ/?/ ಹೋದದು (ಅನ್ತರ, ಅತಿಕ್ರಮ Nn. 77). ಕೆಯ್ಮೀ ಹೋದದು (ಭೂತ, ಮೀ/?/ದುದು Nn. 78). ಕೆಯ್ಮೀ/?/ಲ್ ಅ/?/ಯದೆ, ಸನ್ಧಿಗೆ ಅವನೀಶ್ವರರು (ಭೀಮನ) ವಶವಾಯ್ತು (Bh. 2, 4, 8). ನಡುಕಂ ಕೆಯ್ಮೀ/?/ (Rśv. 9, 22). 2, to get out of one's power, to be not obtained, as money, etc. (C.). ಕೆಯ್ಮೀ/?/ಹಂ exceeding, etc. (ಅಸಕ/?/ಹಂ Śmd. I; ಅಸಕ/?/ದುದು Kk. 85). ಕೆಯ್ಮುಗಿ. = ಕೆಯ್ಜೋಡಿಸು (C.). ಕೆಯ್ಮುಗಿಯುವವನು (ವನ್ದಾರು, ಅಭಿವಾದಕ Si. 360). [Ap. 6, 85]. see Bp. 1, 56; Bh. 1, 8, 32; Rśv. 5, 127 va.; J. 7, 35. ಕೆಯ್ಮುಚ್ಚು to cover the hands with one's dōtra, to put them lazily in the lap. ಸ್ವಸ್ಥ ಕೆಯ್ಮುಚ್ಚಿಕೊಣ್ಡು ಕೂಡ್ರುವದು (B. 4, 72; My.). ಕೆಯ್ಮುಟ್ಟು 1. to touch with the hand (Bp. 38, 32; 58, 23; My.). ಕೆಯ್ಮುಟ್ಟು 2. small utensils (My.). ಕೆಯ್ಮುದ್ದೆ a small lump (J. 6, 47). ಕೆಯ್ಮುರಿ a plain bracelet (My.). ಕೆಯ್ಮುರಿಗೆ a twist of grass or cloth round the hand (Rśv. 5, 99; My.). ಕೆಯ್ಮು/?/ the hand to break; to break the hand; also figuratively used (C.). ಕಡಿಮೇ ಧಾತುಗಳು ಇಲ್ಲದೇ ಹೋಗಿದ್ದರೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕೆಯ್ಮು/?/ದ ಹಾಗೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು (B. 4, 95). ಕೆಯ್ಮೂ/?/ a hand or arm without any ornament (My.). ಕೆಯ್ಯ. -ಅ 3. a man who has a hand, or who has in his hand. see ಅಮರ್ದುಗೆಯ್ಯ, ಕೊನ್ತಗೆಯ್ಯ etc. 2, the genitive of ಕೆಯ್. ಶೀಲವನ್ತರ ಕೆಯ್ಯ ಕನ್ನಡಿ (Bp. 1, 33). ಕೆಯ್ಯಕ್ಷರ. -ಅಕ್ಷರ writ, not print; signature (My.). ಕೆಯ್ಯಲಿ. = ಕೆಯ್ಯಲ್ಲಿ, ಕೆಯ್ಲಿ in the hand; by the hand etc. ಇದು ಅವನ ಕೆಯ್ಯಲಿ ಆಗದು he cannot do this (C.). ಆಗದು, ಅಯ್ಯೋ, ತಮ್ಮ ಕೆಯ್ಯಲಿ! ಎನುತ್ತ ತೊಲಗಿದರು (Bp. 46, 23). ಪರಮ ಭಕ್ತರ ಕೆಯ್ಯಲಾದೊಡೆ (48, 14). ಕೆಯ್ಯಲ್ಲಿ. = ಕೆಯ್ಯಲಿ. ಯಾವದೊನ್ದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವದು ಎಲ್ಲರ ಕೆಯ್ಯಲಿಯೂ ಊಣ್ಟು (B. 4, 72). ಕೆಯ್ಯವೊಮ್. = ಕೆಯ್ವೊಮ್. (ಕಿನ್ನರಯ್ಯಂ)ಬಸವರಾಜನ ಕೆಯ್ಯವೊಯ್ದರೆ (Bp. 28, 60). ಕೆಯ್ಯಳವಿ. -ಅಳವಿ possibility, power (Abh. P. 4, 36). ಕೆಯ್ಯಾಡಿಸು. -ಆಡಿಸು to cause the hand to move; to move (anything) with the hand; to rub gently with the hand, to stroke (C.). ಕತ್ತಲೆಯೊಳಗೆ ಕರೆಬೆಕ್ಕಿನ ಮೆಯ್ಮೇಲೆ ಕೆಯ್ಯಾಡಿಸಿದರೆ ಕಿಡಿಗಳು ಹಾ/?/ತ್ತವೆ (B. 1, 27). ದನಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಯ್ಯಾಡಿಸಿ (4, 43). ತನ್ದೆ ಅವನ ಮೆಯ್ಮೇಲೆ ಕೆಯ್ಯಾಡಿಸಿ (4, 92). ಹಂಚುಗಳನ್ನು ಕೆಯ್ಯಾಡಿಸು (My.). ಕೆಯ್ಯಾಡು. -ಆಡು the hand to move or to be put in motion, especially for doing an act of kindness (C.). ಕೆಯ್ ಬಾಯ್ ಆಡದಿದ್ದರೆ ಯಾರೂ ಬರುವದಿಲ್ಲ (Prv.). ಶಿವ, ಶಿವಾ! ಎಮಗೆನ್ತು ಕೆಯ್ಯಾಡುವುದು (Bp. 24, 62). 2, to move (anything) with the hand (My.). ಕೆಯ್ಯಾತ a small picotta (My.). ಕೆಯ್ಯಾನ್. -ಆನ್ to hold, or support, the hand, to stretch it out and hold it (Bp. 26, 61; 55, 4; My.). ಕೆಯ್ಯಾರ್. -ಆರ್ the hand to be joined, inclined, ready, full, etc. (Cpr. 10, 83). ಉರದೊಳು ಕೆಯ್ಯಾರಲ್ ಅಪ್ಪುವನು (Bp. 47, 29). ಕೆಯ್ಯಾರೆ so that the hands are joined: with all their hands; with full and open hands; with a prompt hand, with one's own hands. (Bp. 25, 4; 30, 4; 43, 24; 50, 3; 57, 36; My., also ಕೆಯ್ಯಾರ). ಕೆಯ್ಯಾರೆ ಮಾಡುಹ (ಅಭಿಯೋಗ, ಅಭಿಗ್ರಹ Nr.). ಕೆಯ್ಯಾರಯ್ಕೆ. -ಆರಯ್ಕೆ fostering or nursing with one's own hand or supporting by one's own means (My.). ಕೆಯ್ಯಾಸೆ. -ಆಸೆ bribery; a bribe (My.). ಪ್ರಜಗಳ್ ಪಾಲಿಸ ಬಲ್ಲಡೆ ಆತನ್ ಅರಸಂ; ಕೆಯ್ಯಾಸೆಯಂ ಮಾಡದ ಆ ನಿಜಮನ್ತ್ರೀಶ್ವರ; ತನ್ದೆ ತಾಯಿ ಸಲಹಲ್ ಬಲ್ಲಾತನೇ ಧಾರ್ಮಿಕಂ (Sś.). ಕೆಯ್ಯಾಳು. -ಆಳು a labourer's or servant's assistant (My.). ಕೆಯ್ಯಿಕ್ಕು. -ಇಕ್ಕು to put the hand (Bh. 1, 10, 38; Rām. 3, 6, 51; J. 2, 62). ಕೆಯ್ಯಿಡು. -ಇಡು to put the hand, as into a plate, etc. (C). ಬಟ್ಟಲೊಳಗೆ ಇದೆ! ಹುಗ್ಗಿಯಂ, ಕೆಯ್ಯಿಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಯ್ (Bp. 33, 18). ಕೆಯ್ಯಿನ್ದ with or by the hand. ಕೆಯ್ಯಿನ್ದಾಗು. = ಕೆಯ್ಯಲಿ ಆಗು (C.; B. 5, 115). ಕೆಯ್ಯಿಲ್ಲದವನು. -ಇಲ್ಲದವನು a man without a hand or fore-arm, a man with a withered hand, etc. (ಕುಣಿ Hlā.). ಕೆಯ್ಯುದ್ದ the length of the (whole) arm with the fingers extended. ಅಳುಕೆಯ್ಯುದ್ದ (ಪೌರುಷ Si. 213). ಕೆಯ್ಯೂ/?/. -ಊ/?/ to fix or put the hand on the ground; to apply it to (Bp. 3, 17; Rśv. 8, 124; 13, 95 va.; C.; B. 4, 152). [ಕೆಯ್ಯೆಡೆ. -ಎಡೆ thing handed over for safe deposit or protection. ಒಪ್ಪಿಸಿದೆಂ ಕೆಯ್ಯೆಡೆಯೆನ್ದಪ್ಪೈಸಿದ ನಿನ್ನ ಮಗನಂ Pb. 9, 76]. ಕೆಯ್ಯೆಣ್ಣೆ. -ಎಣ್ಣೆ oil extracted by hand (not by mill, C.). ಕೆಯ್ಯೆತ್ತು. -ಎತ್ತು to raise the hand or the hands (Bp. 3, 47; 54, 49; 57, 24; C.; B. 3, 52). ಕೆಯ್ಯೆತ್ತಿ ನಿನ್ದಲ್ಲಿ (ಕ್ವಚಿತ್, ಕೆಯ್ಯ ನೆಗಹಿ ನಿನ್ದಲ್ಲಿ Nn. 163). ಕೆಯ್ಯೊಡ್ಡು. -ಒಡ್ಡು to hold the joined palms of the hands so as to receive something [Pb. 1, 81 va.]; (Bp. 28, 7; 52, 12; C.; B. 4, 89). ಮ/?/ ನೀರು ಬಿಟ್ಟು, ಮಂಜಿನ ನೀರಿಗೆ ಕೆಯ್ಯೊಡ್ಡಿದ ಹಾಗೆ (Prv.). ಕೆಯ್ಯೊಯಿ. = ಕೆಯ್ಯೊಯ್. ನೆರೆದ ಜಂಗಮರ್ ಒರ್ಬರೊರ್ಬರು ಕೆಯ್ಯೊಯಿದು ನಗಲು (Bp. 12, 56). ಕೆಯ್ಯೊಳಗೆ in or into the hand; in or into the power; under the control (C.). ಕೆಯ್ಯೊಳಗೆ ಇರು (B. 2, 46; 3, 14, 16). ಕೆಯ್ಯೊಳಗೆ ಸಿಗು (B. 5, 187). ಕೆಯ್ರಾಟಣ (B. 5, 187). -ಕೆಯ್ರಾಟಣ. a small rāṭaṇa (Bh. 1, 12, 17). ಕೆಯ್ರಾಟೆ a small rāṭe (ತ್ರಿಕೆ G.; My.). ಕೆ ಯ್ಲಿ. = ಕೆಯ್ಯಲ್ಲಿ etc. ಕೆಯ್ಲಾಗು. -ಆಗು to be produced or accomplished by means of the hand; to be practicable; to be possible; to be able; to be useful (C.). ಕೆಯ್ಲಾದ ಮಟ್ಟಿಗೆ (B. 3, 32. 105. 123). ನೊಣಗಳು ಕೆಯ್ಲಾಗದವು (3, 69). ಕೆಯ್ಲಾಗದವ (ಸೋಮಾರಿ, ಅಲಸ, ಅಲಸ್ಯದವ, ಮನ್ದ G.; C.). ಕೆಯ್ಲೆ ಅಗು (B. 2, 37). ಅವರ ಕೆಯ್ಲಿ ಕೆಲಸ ತಕ್ಕೊಳ್ಳುವದು (B. 4, 72. 73). ಕೆಯ್ಲೆ ತಿರುವಾಡಿಸುವನು (4, 158). ಕೆಯ್ಲಿದ್ದ ಕಲ್ಲು (ನಾನು) ಕೊಡೆ; ಮನೆಗೆ ಬಾ! ಬಿರಿದ ಬಾ/?/ ಹಣ್ಣು ಕೊಡುವೆನು. -ಕೆಯ್ಲಿದ್ದರೆ ಅರ್ಥ, ಹತ್ತರ ಇದ್ದರೆ ಹೆಣ್ಡತಿ (Prvs.). ಕೆಯ್ವಟ್ಟ. -ಪಟ್ಟ a handkerchief (My., occasionally). ಕೆಯ್ವಟ್ಟಲ್. -ಬಟ್ಟಲ್. = ಕೆಯ್ಬಟ್ಲು (ಕರಪಾತ್ರೆ Mr. 207). ಕೆಯ್ವತ್ತಿ. -ಬತ್ತಿ a wick or candle in the hand. (Abhā. 12, 44). ಕೆಯ್ವತ್ತಿಸು. -ಕೆಯ್ವರ್ತಿಸು to throw off, to discharge (Bh. 8, 26, 7; 8, 27, 32). ಕೆಯ್ವರ್. -ಬರ್ to come to hand; to be obtained (Abh. P. 5, 125; 6, 109). ಕೆಯ್ವ/?/. = ಕೆಯ್ವ/?/. -ಕೆಯ್ವ/?/ಗ a drummer who beats a small drum with his hand or a stick, one who plays on a tabor, etc. (ಪಾಣಿವಾದ, ಪಾಣಿಘ Nr.). ಕೆಯ್ವರ್ತಿಸು. = ಕೆಯ್ವತ್ತಿಸು 2, to furnish; to deliver over (J. 8, 13; 29, 33). 3, to come about, to arrive, to be got (Bh. 10, 8, 10). ಕೆಯ್ವಶ actual possession (C.). ಕೆಯ್ವಶವಾಗು to come into one's power or possession (C.). see B. 3, 63; 4, 23. 146. 216. 217. 227. ಕೆಯ್ವಸ್ತ್ರ. = ಕೆಯ್ವಟ್ಟ (My.). ಕೆಯ್ವಾಡ. -ಪಾಡ maneuver, the state of being at hand or near (S. Mhr.; Te. ಚೇವಾಟು). 2, = ಕೆಯ್ಕಷ್ಟ (My.). ಕೆಯ್ವಾರ 1. = ಕಯಿವಾರ, ಕವಯರ a pair of compasses (C.; Mhr.; Te. description of a circle). ಕಯ್ವಾರಂ or ಕೈವಾರಂ (Śmd. 189, o. r. ಕಯಿ). ಕೆಯ್ವಾರಮಂ ಬೀಸಿದನ್ತೆ ಬಟ್ಟಿತ್ತಾಗಿ ತೋರ್ಪುದು ಸೊನ್ನೆ (26). ಕೆಯ್ವಾರ 2. praise, eulogy, bestowed together with a raising of the hands [Pb. 12, 43]; (Cpr. 2, 72); [ಅರಸು ಪರಿವಾರ ಕೆಯ್ವಾರ ನೋಡಯ್ಯಾ Bv. 169]; (Abh. P. 12, 50; Grj. 10, 110 va.; Bh. 1, 12, 25; T.; Te.). ಸುಜನ ವತ್ಸಲನ್ ಎಲ್ಲಿಯುಮ್ ಈತನ್! ಎನ್ದು, ಕೆಯ್ವಾರದೆ ಬಣ್ಣಿಕುಂ ವಿಬುಧ ಮಣ್ಡಲಿ ಪಣ್ಡಿತನಾಗವರ್ಮನಂ (Kāvy. II, 2, 45). ಅನಿತುಂ ಕೆಯ್ವಾರಮಂ ಮಾಡಿದರ್ (Śmd. 90 Mḍb.). ಪರಮುಪಾಠಕರ ಕೆಯ್ವಾರಂ (C. Bp. 6, 53). ನರನ ಕೆಯ್ವಾರ for the praise of Nara (Bh. 8, 22, 4). ಕೆಯ್ವಾರಿ an eulogist (Rām. 6, 53, 37). ಕೆಯ್ವಾರಿಸು to praise. ಕಣದೊಳು ಕಾದಿ ಗೆಲಿದ ಅತಿಬಲರ ಕೆಯ್ವಾರಿಸುವ ದನಿ (Prll. 3, 5). see Grj. 10, 106; Bp. 5, 38; 26, 6; J. 7, 16; 12, 16; 31, 75; 33, 48. ಕೆಯ್ವಿಡಿ. -ಪಿಡಿ to seize the hand, to take by the hand, etc. see Bp. 22, 66; 24, 52; 25, 1; 29, 33; 36, 18; 43, 14; 45, 53; 46, 65. 75; 52, 19; 59, 24; Rśv. 5, 40; J. 16, 16; 30, 48; Cpr. 5, 63. ಕೆಯ್ವಿಡಿತೆ. -ಪಿಡಿತೆ seizure with the hand, encompassment with it (J. 6, 28). ಕೆಯ್ವಿಲ. -ಬಿಲ the nostrils of an elephant's trunk (Śśv. 3, 58). ಕೆಯ್ವೀಸು. -ಬೀಸು to swing the arms backwards and forwards when walking, as showy people do (C.). 2, to wave the hand when beginning to fight [ಉಭಯ ಬಲದರಸುಗಳ್ ರಣರಭಸಂಗಳ್ವೆರಸು ಮುಳಿದು ಕೆಯ್ವೀಸೆ Pb. 11, 34]; (ರಣಾರಮ್ಭ Śmd. Dh.; Abh. P. 13, 34 va.; Rām. 6, 10, 71; J. 20, 38). 3, to wave the hand for giving a sign (ಹಸ್ತಸೂಚನ Śmd. Dh.; Rśv. 1, 135 va.; My.). [ಕೆಯ್ವೀ/?/. -ಬೀ/?/ to fall into the hand. ಮಹೋಗ್ರ ರಣದೊಳ್ ನಿಮ್ಮೊನ್ದು ಕೆಯ್ವಿ/?/ ಭೂತಳಮಂ ಮತ್ತೆ ತರಲ್ Pb. 13, 84]. ಕೆಯ್ವುಗು. -ಪುಗು to enter the hand; to be obtained (ಕೆಯ್ಸಾರ್ Śmd. 387 Cm.; ಕೆಯ್ಗೆಬರ್ Mḍb. Cm.). ಬೇ/?/ರ ಕೆಯ್ವೊಕ್ಕ ನಿಧಿ (Śmd. 387). ಕೆಯ್ವೆರಸು. -ಬೆರಸು to join (v. i.) the hand, etc. ನಿಗುರಿದ ಕೆಯ್ವೆರಸಿದ ಮುಂಗೆಯ್ (ಹಸ್ತ Nr.). see Bp. 10, 35; 37, 4. ಕೆಯ್ವೆರಳ್. -ಬೆರಳ್. -ಳು a finger (Bp. 18, 59; 47, 58; J. 20, 19). ಕೆಯ್ವೇಗ dexterity (in shooting, Abh. P. 13, 47). ಕೆಯ್ವೊಯ್. -ಪೊಯ್ to clap the hands (ಹಸ್ತತಾಡನ Śmd. Dh.). 2, to manifest approbation by striking the palm of another's hand, to agree, to assent (ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ Śmd. Dh.). [ಏಕೆ ತಡೆವಿರ್ ಕೆಯ್ಪೊಯ್ದೆವಿನ್ನೀಂ ಕರಂ ಸೋದರ್ಯಕ್ಕೆ ಕನಲ್ವೊಡೆ Pb. 13, 88]. ಕೆಯ್ವೊಲ. -ಪೊಲ. = ಕೆಯ್ಹೊಲ a field tilled with one's own hand. [ಕೆಯ್ವೊಲಗಳಿನೊಪ್ಪಿ ತೋ/?/ ಸಿರಿನೋಡುಗುಂ Pb. 1, 52]. ಒಕ್ಕಲಿಗನ ಕೊಯ್ವಲನ ಪೆಸರು ಕ್ಷೇತ್ರಮ್ ಅಕ್ಕುಂ (Mr. 370). ಕೆಯ್ವೊಲಗಾಯ್. -ಕಾಯ್ to watch such a field. ಕೆಯ್ವೊಲಗಾದಂ or ಕೆಯ್ವೊಲಂಗಾದಂ (Śmd. 200). ಕೆಯ್ಸನ್ನೆ a sign made with the hand (C.; Abh. P. 12, 28; Bp. 1, 55; 26, 25; Rām. 3, 6, 1). ಕೆಯ್ಸನ್ನೆಗೆಯ್ to make a sign with the hand (Abh. P. 9, 149). ಕೆಯ್ಸಾಗು the hand to be successful; to be possible (C.). ಕೆಯ್ಸಾಗಿದರೆ ಅವರ ಮೇಲೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋಗಿರಿ (B. 4, 17). [ಕೆಯ್ಸಾಣೆ. -ಸಾಣೆ a grind stone moved by hands. ಕೆಯ್ಸಾಣಿಗಳಿನ್ದಂ ನಾಲ್ಕುಂ ದಾಡೆಗಳನುರ್ದಿಸಿ ಕಳೆದು ಮಟ್ಟಂ ಮಾಡಿದೊಂ Vr. 183, 13]. ಕೆಯ್ಸಾರ್ to join (v. i.) the hand: to be obtained [ಜಪದ ಫಲ ಕೆಯ್ಸಾರಿದಂಗೆ ಧ್ಯಾನ ಮೌನವೆಲ್ಲಿಯದೊ Cv. 683]; (Bh. 10, 8, 10; Abh. P. 3, 46 va.; Grj. 3, 84; Rśv. 7, 98 va.; J. 13, 25; 23, 34; 31, 78; 33, 12). ಕೆಯ್ಸಾಲೆ a veranda (My.; Si. 106. 107). ಕೆಯ್ಸಿದ್ದಿಗೆ a small leather bottle. ಸ್ನೇಹಪಾತ್ರ ಕಿ/?/ದಾದೊಡೆ ಕುತುಪ ಎನಿಸುಗು, ಅದು ಕೆಯ್ಸಿದ್ದಿಗೆ (Nr.). ಕೆಯ್ಸುರಿಗಿ. = ಕೆಯ್ಸುರಿಗೆ (Śśv. 3, 54). ಕೆಯ್ಸುರಿಗೆ (Śmd. 83). a small knife, a dagger. ಕೆಯ್ಸೂ/?/ plunder, spoil. ಕೆಯ್ಸೂ/?/ಗೊಳ್. -ಕೊಳ್ to ransack (Bh. 1, 8, 19). ಕೆಯ್ಸೆ/?/ arrest, captivity (C.; B. 5, 202). [ಕೆಯ್ಸೆ/?/ಗೊಳ್. -ಕೊಳ್ to hold in custody. ಅಂಗಜಂ ಕೆಯ್ಸೆ/?/ಗೊಳೆ ನೋಟಕರ ಮನಮಂ Pb. 5, 67]. ಕೆಯ್ಸೆ/?/ವಿಡಿ. -ಪಿಡಿ to take captive (Rāghc. 17, 74). ಕೆಯ್ಸೇರ್. -ರು. = ಕೆಯ್ಸಾರ್ (My.; B. 5, 56). ಕೆಯ್ಸೊಡರ್ a small lamp (J. 31, 14). ಕೆಯ್ಸೋಲ್. -ಲು the arm to be very much fatigued from carrying a burden, etc. (C.). ಕೆಯ್ಹಚ್ಚು to put or apply the hand to, etc. (C.; B. 4, 136. 170. 216; 5, 283). ಕೆಯ್ಹಾಕು to put the hand; to put or apply the hand to (C.; B. 4, 15. 79. 197; 5, 8. 206). ಚೇ/?/ನ ಮನ್ತ್ರವನ್ನ/?/ಯದವ ಹಾವಿನ ಹುತ್ತಕ್ಕೆ ಕೆಯ್ಹಾಕಿದ ಹಾಗೆ (Prv.). ಕೆಯ್ಹಾರ facility (Rām. 6, 51, 14). 2. (= ಕೆಯ್ಯಾರ), (down from the shoulder) to the arm (in lowering a pole that is carried by persons across the shoulder, My.). ಕೆಯ್ಹಾಳು the hand's ruin. ಕೊಡುವರೆ (i. e. ಕೊಟ್ಟರೆ) (ನನ್ನ) ಕೆಯ್ಹಾಳೆ? ಎಡೆ ಏನು ದೂರವೇ? (ಎನ್ದು, ಎಡೆಯನ್ನು) ಅಡಿಯಾಡಿಸಿ, ತಾ ಕೊಡದ ಲೋಭಿ ಮಾತು ಕೊಡಲಿಯ ಗಾಯ (Sp.). ಕೆಯ್ಹೊಡೆ 1. a leathern fence for the left hand (arm) worn by archers (ಗೊಧೆ, ಕರತಲದಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಘಾತನಿವಾರಣಾರ್ಥಮ್ ಆಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಚರ್ಮ Nr.). ಕೆಯ್ಹೊಡೆ 2. (= ಕೆಯ್ವೊಯ್) to slap another's palm as a token of promise or for striking a bargain (My.). ಕೆಯ್ಯೊಲ. = ಕೆಯ್ಹೊಲ (C.). 2, a small field (My.).

4. 4.
   4.

   = ಕಯ್ 5. ಕೈ 2, ಸಯ್ 1. trim, deco- ration, etc. (Tu. ಸೈ T. ಕೈ Te. ಕೈ, ಗೈ T. ತೈ to adorn; ಚೆಯ್ redness; straightness, rectitude, regularity, properness; ಚೆಪ್ಪಂ straightness, etc.; ಚಿ/?/ಪ್ಪು an ornament, elegance; ಚಿ/?/ to be choice, etc.; ಚಿವೈ, ಚೆವೈ = ಚೆಯ್ straightness, etc.; ಚೆ/?/ಮೈ beauteousness; ಚೆಡಿ splendour; see ಕೆನೆ 1, ಚನ್ 2-, etc.). ಕೆಯ್ಗಟ್ಟಿ a fragrant substance for decorating the body [ದಿವ್ಯಾಹಾರಂ ಗಳನಾರೋಗಿಸಿ ಕೆಯ್ಗಟ್ಟಿಗೊಣ್ಡು ತಮ್ಬುಲಂಗೊಣ್ಡು Pb. 5, 67 va.]; (Abh. P. 7, 47 va.; Rśv. 4, 14 va.). ಕೆಯ್ಗಟ್ಟಿಗೊಳ್. -ಕೊಳ್ to take that fragrant substance (Grj. 10, 98 va.). ಕೆಯ್ಗೆಯ್. -ಕೆಯ್ or ಗೆಯ್ to make ready; to trim, to adorn oneself, etc., [ಕೆಯ್ಗೆಯ್ಯ ದೊಪ್ಪುವನ್ದಮುಮಂ Kr. 3, 170; Pb. 3, 42; Ap. 1, 71]; (ಭೂಷಣೋದ್ವಹನ Śmd. Dh.; Abh. P. 2, 11; Kāvy. 3, 2, 10; Te. ಕೈಚೇಯ್, ಗೈ-, ಕೈಸೇಯ್ T. ಕೈ ಪುನೈ). see Rśv. 4, 14 va.; 5, 112; 6, 11 va.; 13, 61 va.; V. 14, 51. see another ಕೆಯ್ಗೆಯ್ s. ಕೆಯ್ 3. ಕೆಯ್ಗೆಯ್ 2. trimming work, decoration (Cpr. 7, 151 va.). ಕೆಯ್ಗೆಯ್ಸು. -ಕೆಯ್ಸು or ಗೆಯ್ಸು to cause to trim or adorn (J. 13, 57; 18, 38). ಕೆಯ್ಗೆಯ್ಹ. -ಕೆಯ್ಹ or ಗೆಯ್ಹ preparing; getting ready; etc. ಎಲ್ಲರುಂ ಕಾಳೆಗಕ್ಕೆ ಕೆಯ್ಗೆಯ್ಹಂ (ಸರ್ವಾಭಿಸಾರ etc. Nr.). ಕೆಯ್ನಿ/?/ to be nicely arranged (Abh. P. 4, 26; 7, 82).

5. 5.
   5.

   = ಕಯ್ 7, ಕೆಯಿ 1, ಕೆಯ್ಯಿ 2, ಕೈ 3. a field, a crop (My., in ಕೆಯ್ ಕೊಯ್ಯುವದು Tu., T. ಚೆಯ್ Te. ಚೇ ಚೇನು, ಕಯ್ಯೆ, ಕೈ, ಚೆಲಕೆ T. also ಕ/?/ನಿ, ಕೈದೈ, ಚೆ/?/, ಚೆ/?/ವು; ಕ/?/ಮು, ಚೆ/?/ಮು, ಕಲಿ, ತ/?/ to germinate, to shoot, etc.; ಚೆ/?/, ಕದಿ to thrive, be fertile; M. ಕ/?/, ಕಯೆ to thrive, bring fruit; ಕಯ/?/, ಕರ್ಯ to increase, rise; cf. ಕೆರಳು 3; Sk. ಕೇದಾರ see also ಚಿಗುರ್ 1). (cf. also ತಳಿ 6, ತೆನೆ 1). [ಅದ/?/ ಸಾರೆಯೊನ್ದು ಕೆಯ್ಯುಣ್ಟದ/?/ ಸಾರೆಯೊಳ್ ಬಾವಿಯುಣ್ಟು Vr. 110, 20; Pb. 5, 43 va.; ಏರಿ ನೀರುಣ್ಬೊಡೆ ಬೇಲಿ ಕೆಯ್ಯ ಮೇವೊಡೆ... ಇನ್ನಾರಿಗೆ ದೂ/?/ವೆ ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ ದೇವಾ Bv. 26]. ಮಾಡದ ಕೆಯ್ (ಬೀ/?/ Śmd. I). ಎರಡು ಬಾರಿ ಉತ್ತ ಕೆಯ್ಯಲ್ಲಿ ಸಮ್ಬಾಕೃತ ಎನಿಸುಗು (Nr.). ಉರ್ದಿನ ಕೆಯ್ (ಮಾಷಿಣ); ಹೆಸ/?/ ಕೆಯ್ (ಮೌದ್ಗೀನ); ಜವೆಯ ಕೆಯ್ (ಯವ್ಯ Mr. 93). ಕ/?/ಮೆಯಂ ಬೆಳವ ಕೆಯ್ (ಶಾಲೇಯ); ಎಳ್ಳು ಬೆಳವ ಕೆಯ್ (ತೈಲೀನ Mr. 94). see ಅಗಸೆಗೆಯ್, ಬೆಳೆಗೆಯ್ Cpr. 1, 94; Bp. 60, 17. ಕೆಯ್ಗಮ್ಪು. -ಕಮ್ಪು the smell or fragrance of a field (J. 3, 8). [ಕೆಯ್ವ/?/. -ಬ/?/ grazing ground adjoining fields. ಮೃಗಂ ಕೆಯ್ವ/?/ಗಳ ಮೇತದೊಳೆ ತಣಿದಪುವು Pb. 5, 38].

6. 6.
   6.

   work. see ಕೆಯ್ಗೆಯ್ 2. s. ಕೆಯ್ 4, ಹೊಯ್ಕೆಯ್, ಹೊಯಿ.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   (agr.) crop [Ka. D1936] (Hav.)

2. 2.
   vt.

   to perform, to do, to make

3. 3.
   n.

   (agr.) farm-land, agricultural land

4. 4.
   n.

   (body) 1 hand, forearm 2 elephant’s trunk ಸೊಂಡಿಲು 3 handle

5. 5.
   n.

   (orn.) decoration, ornamentation