ತಂಡ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   that which stops, obstructs, impedes the course, progress, etc.

2. 2.
   adverb

   immediately; suddenly.

3. 3.
   noun

   the state of being perplexed; ತಡತಡವಾಗು taḍa taḍavāgu to lose one's balance (either physical or mental); ತಡವಾಗು3 taḍa vāgu to be utterly confused; to be perplexed, bewildered; ತಡ ಮಾಡು2 taḍa māḍu to become anxious.

4. 4.
   noun

   a large number of persons gathered closely together; throng; a crowd.

5. 5.
   noun

   the land along the edge of a sea, lake, river, etc.; the shore; a bank.

6. 6.
   noun

   a solid base on which something rests.

7. 7.
   noun

   the state of being associated congruously or harmoniously.

8. 8.
   adverb

   in a slow manner or at a slow speed; slowly.

9. 9.
   noun

   a team - a) a number of persons forming one of the sides in a game or contest; b) a number of persons associated in some joint action; a faction.

10. 10.
    noun

    the act or an instance of delaying; procrastination.

11. 11.
    noun

    ತಡ ಮಾಡು1 taḍa māḍu to delay; to postpone doing or take more time to complete something; ತಡವಾಗು1 taḍa vāgu to be delayed; (more time) to be taken in completing something.

12. 12.
    noun

    that which is equal in all or almost all respects to another.

13. 13.
    noun

    ತಡವಾಗು2 taḍa vāgu to equal; to be at par; 2. to be or become congruous, harmonious.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಗುಂಪು.
   2. ಪಕ್ಷ.

2. 2.

   1. ಅಡ್ಡಿ.
   2. ಸಾವಕಾಶ.
   3. ದಡ.
   4. ಗಾಬರಿ.
   5. ಸಮಾನ.
   6. ಆಧಾರ.
   7. ಹೊಂದಾಣಿಕೆ.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ತಗ 1, etc., ತಡಪ, ತಡಪು, ತಡವು 2, ತಡಹು 2, ತಡೆ 2, q. v., ತಳ್ 2, ತಳವು, ತಳು, ತಳುವು 2, ತಳ್ವು 2. impeding (see s. ಪುಸಿ 1); check, impediment, obstacle, hold. 2, delay [Tu.]; (My.; J. 17, 37); etc. ಮೊನೆಯೊಳ್ ಸೂ/?/ ತಡವಾಯಿತು (Śmd. 263). ತಡವ ಮಾಡುವವನ ಗೊಡವೆ ಬೇಡ (Prv.). ತಡಕೆಯ್ a hand that checks or holds fast; an embrace. ತಡಕೆಯ್ಯಂ ಮಾಡಿದಂ (ಪ/?/ ತ/?/ಯ್ಸಿದಂ Śmd. I; Śm. 2, 8; the ಪ/?/ is not in Mḍb. MS.). ತಡಗಟ್ಟು. -ಕಟ್ಟು. = ತಡೆಗಟ್ಟು 1. to stop, as water (My.). 2, to stop by charms, to charm, as snakes, tigers etc.; to tie a charm to the wrist, as against fever, to the ear, as against headache (My.; Te.). ತಡಗಲ್ಲು. -ಕಲ್ಲು a stone put as an impediment (My.). ತಡಗಾಲ್. -ಕಾಲ್ (Śmd. 206). = ತಡಂಗಾಲ್, ತಡೆಗಾಲ್ a foot that obstructs; a foot that comes athwart; hindrance (My.). 2, a trip, a false step. ತಡಂಗಲಸು. -ಂ-ಕಲಸು. = ತಡಂಗಲಿಸು to be obstructed, entangled, or mixed. ನಳನಳಿಪ ಕೇಸರದ ಸಸಿಯೊಳ್ ತಡಂಗಲಿಸಿ ಬೆಳೆದ ದವನದ ಕಣ್ಗೆವನ್ದ ವನದ ನಡುವೆ (Cpr. 7, 92 va.). ತಡಂಗಲಿಸು. -ಂ-ಕಲಿಸು. = ತಡಂಗಲಸು (Cpr. 1, 92; 6, 97 va.; 8, 98; V. 4, 12). ತಡಂಗಾಲ್. -ಂ-ಕಾಲ್ (Śmd. 206). = ತಡಗಾಲ್ [ತೊಡರೆ ತಡಂಗಾಲ್ ಪೊಯ್ದೊಡೆ Pb. 11, 68]. ತಡಗುಣ್ಡಿ a hole or pit with a checking bank (ಜಲಪ್ರತ್ಯಯ Śmd. II; see s. ತಡಗುಣ್ಡಿಗೆ). ತಡಗುಣ್ಡಿಗೆ. = ತಡಗುಣ್ಡಿ (ಜಲಪ್ರತ್ಯಯ Kk. 76, o. r. ಜಲಪಾತ್ರೆ). [ತಡತಡ rep. haltingly. ಕುಡುಪುಂ ಕೈಯುಂ ಜತಿಯೊಳ್ ತಡತಡವರೆ ವಾದ ಕಂಗೆ Ap. 9, 32. ತಡತಡಿಸು faltering. ತಡತಡಿಸಿ ಯತಿ ನಿನ್ತಿರೆ ತೊಡರ್ಚಿ ಕೆಡೆ ಪೇ/?/ಡಕ್ಕುಮದು ಯತಿಭಂಗಂ Kr. 1, 73. ತಡದಡಿಸು. -ತಡಿಸು. = ತಡತಡಿಸು ದಶನ ನಿಪೀಡಿತ ದಶನ ವಸನನಸಿಧೇನುವಂ ಕಿ/?/ ನಡನಡನಡುಗಿ ತಡವಡಿಸುತ್ತುಮಿ/?/ಯಲ್ Ap. 2, 14 va.]. ತಡಬಡಿಸು. -ಪಡಿಸು to impede, to cause to trip or stagger (Bp. 26, 28). see another ತಡಬಡಿಸು s. ತಡ 3. ತಡಬಡು. -ಪಡು to hesitate in walking, to trip (Dp. 59, 3). ತಡ ಮಾಡು to delay, to loiter, to be slow (C.; B. 2, 1; 5, 205. 235). [ಕೂರಿದುವಪ್ಪ ಕಣ್ಮಲರ್ಗಳಳ್ಳೆರ್ದೆಯೊಳ್ ತಡಮಾಡೆ Pb. 4, 83; ಮನಂ ವಿನೋದ ರಡದೊಳ್ ತಡಮಾಡೆ Ap. 5, 41]. see another ತಡ ಮಾಡು s. ತಡ 3. ತಡಮ್ಬರೆ. -ಂ-ಪರೆ to spread for opposition: to oppose; to repel; etc. (ತಡಮ್ಬೊಯ್, ತಳ್ಪೊಯ್, ತೊಡರ್, ಮಾರ್ಕೊಳ್ etc., ಪ್ರತಿಹತ Śs.). ತಡಮ್ಬೊಯ್. -ಂ-ಪೊಯ್. = ತಳ್ಪೊಯ್ (ಏರ್ಪೂನ್ Śmd. II; ತಡಮ್ಬರೆ etc. Śs.). Cpr. 10, 83. ತಡಮ್ಮೆಟ್ಟು. -ಮೆಟ್ಟು to walk slowly [ತಾಗಿತಡಂಮೆಟ್ಟದೆ ಕಾದೆ Pb. 11, 7]; (Abh. P. 7, 27). ತಡವಾಗು. -ಆಗು delay to occur (Bp. 38, 34; C.; B. 3, 123). see another ತಡವಾಗುs. ತಡ 3. ತಡ ಹಾಯು to cross over or through obstacles: to pass right through (G. 40. 258).

2. 2.
   2.

   = ತಡದು, ತಡೆದು P. p. of ತಡೆ 1, in ತಡಕೊಳ್ಳು to delay, to wait; to keep down, etc.; to bear patiently (My.). ಸ್ವಾಮಿರಾಯನು ಸಿಟ್ಟು ತಡಕೊಣ್ಡು (B. 3, 81; My.). ಕಡುಕೋಪ ಬನ್ದಾಗ ತಡಕೊಣ್ಡವನೇ ಜಾಣ (Prv.).

3. 3.
   3.

   = ತತ್, ತಹ 2, ತಳ 1. perplexity, confusion, embarrassment, fear. (Te. ದಡೆ cf. ತಟ 3, ದಡ 2; M. ತಙ್ಙು to stop; to be entangled, see ತಂಗು). ತಡ ಬಡ reit. or dupl. = ತಡ, ತಡಮ್ಬಡ (Bp. 40, 62; Te. ದಡಬಡೆ, ತಡಬಾಟು). ತಡಬಡಾಯಿಸು to get perplexed, etc. (My.). ತಡಬಡಿಸು. = ತಡಮ್ಬಡಿಸು to cause to get perplexed or to fail, to perplex, to disorder (Bp. 38, 19; 56, 17). 2, to get perplexed, confused, etc. (My.); to turn the wrong way. ತಡಮಾಡು. = ತಡಮ್ಮಾಡು to get perplexed or confused (Cpr. 7, 100). ತಡ ಮಾಡು. = ತಡಮ್ಮಾಡು to turn the wrong way (v. t.): to delude; to perplex; to cause to fear (ವಿಪರ್ಯಾಸ Śmd. Dh.; ತಳ್ಳಂಕಗೊಳಿಸು Śmd. II; Kk. 92). ತಡಮ್ಬಡ. -ಂ-ಬಡ. = ತಡಬಡ (ತಳ್ಳಂಕ Ct. II, 21). ತಡಮ್ಬಡಿಸು. = ತಡಬಡಿಸು (Bp. 47, 13; Rśv. 6, 33; C. Bp. 5, 13). ತಡಮ್ಮಾಡು. -ಂ- ಮಾಡು. = ತಡ ಮಾಡು (Śmd. Dh.). ತಡವಾಗು. -ಆಗು. = ತಡಮಾಗು (Abh. P. 16, 93).

4. 4.
   4.

   = ತಟ್ಟ flatness, levelness, etc. ತಡಮ್ಬರೆ. -ಂ-ಪರೆ levelness, evenness (ಸಮನೆನಿಪ್ಪ ಅರ್ಥಂ Kk. 69).

5. 5.
   5.

   touching, stroking; groping; (see ತಡವು 3). [ತಡಮಾದುದಮ್ಬರದೊಳಮ್ಬರಮೆಮ್ಬಿನೆಗಂ Pb. 12, 111]. ತಡವರಿಸು. -ಪರಿಸು (to cause oneself to run and feel about): to feel one's way, as with the hands or feet, to grope; to seek [ಅಮ್ಬರಮ್ಬರಂ ನೆಗೆದ ಧೂಳಿಯೊಳ್ ದೆಸೆಯ/?/ದೆಯುಂ...ಚಾತುರ್ವಲಂಗಳ್ ಮೊದಲ ಸಮಕಟ್ಟುಗೆಟ್ಟು ತಡವರಿಸಿ Pb. 10, 70 va.]; (Bh. 2, 12. 38; ಅನ್ವೇಷಣ Śmd. Dh. Mḍb., o. rs. ಅಸೌಷ್ಟನ, ಆಸೌಷ್ಟನ My.; Grj. 4, 129; Bp. 53, 63; J. 18, 21). 2, to stroke (My.; Rām. 4, 3, 17).

6. 6.

   Tbh. of ತಟ a bank or shore, etc. (Śmd. 388 Mḍb.).

7. 7.

   a mass; a multitude; a crowd; a troop; a company, a party (ಗುಮ್ಮಿ, ಗುಣ್ಡು, ಬಮ್ಬಲ್, ತು/?/ಗ etc., ಶ್ರೇಣಿಕೆ Śm. 54; ಜಂಗುಳಿ, ಥಟ್ಟು, ಕದಲೆ, ಗಡಣ etc., ಶ್ರೇಣಿಕೆ Kk. 17; ಓಳಿ Bhn.; My.; Te.; Mhr. ತಾಣ್ಡಾ see T., M. s. ತಡಿ 1; cf. ದಟ್ಟು 2). [ಸುಸಾಳ ಭಂಜಿಕೆಗೆತ್ತುದು ಕೆಳದಿಯರ ತಣ್ಡಮಾಕೆಯ ರೂಪಂ Pb. 4, 54; Ap. 11, 46]. ತಣ್ಡದ ಜನರು ಹಿಣ್ಡು ಒಡಕೊಂಡು ಹೋದರೆ ಮುಣ್ಡೆಯರಿನ್ದ ಕಡೆ (Prv.). see Bp. 4, 5; Abh. P. 13, 54 va.; 13, 63; Grj. 2, 106 va.; Prll. 3, 30; J. 5, 13; 6, 34; ಇತ್ತಣ್ಡ; ತಣ್ಡೋಪತಣ್ಡ. -ತಣ್ಡಂಗೊಳ್. -ಕೊಳ್ to assemble. ನೆರೆದು ನಿಗುಮ್ಬಿಸಿ ತಣ್ಡಂಗೊಣ್ಡಿರ್ದ ನರರ ಖಚರರ ಗುಣ್ಡಂ Ap. 4, 3]. ತಣ್ಡ ತಣ್ಡ rep. (Bp. 6, 20; 11, 2; 24, 1; 28, 48; 59, 27; 61, 10; J. 17, 10). ತಣ್ಡಮ್ಬೆ/?/. -ಂ-ಪೆ/?/ to meet or come together, to convene (V. 36, 65).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   1 (trouble) impeding, impediment, obstacle 2 (time) delay, being late, lingering ♢ vi. —ಮಾಡು to be late

2. 2.
   n.

   (mind) perplexity, confusion, embarrassment (Kitt.)