ನಾಗ

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ನಾಗರ ಹಾವು.
   2. ಸರ್ಪ.
   3. ಕಶ್ಯಪನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಕದ್ರು ಎಂಬುವಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪುರಾಣೋಕ್ತವಾದ ಒಂದು ದೇವಸಂತತಿ.
   4. ಆನೆ.
   5. ಮುಖಂಡ.
   6. ಮೋಡ.
   7. ಒಂದು ಲೋಹ.
   8. ಬೆಂಕಿ.
   9. ಕ್ರೂರಿ.
   10. ಒಂದು ಬಗೆಯ ಮರ.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   a snake, especially the Coluber or Cobra capella (ಅಹಿ, ಸರ್ಪ Nn. 26; ಫಣಿ Mr. 504). 2, a Nāga or fabulous serpent demon sprung from Kadrū, wife of Kaśyapa; eight principal Nāgas are mentioned (see ಎಣ್ಟು ಕುಲ). 3, the number 8 (Ch.; ಎಣ್ಟು Mr. 547). 4, an elephant (ಸಿನ್ಧೂರ, ಆನೈ 26; ಗಜ 504). 5, any great or pre-eminent man (ಮುಖ್ಯ, ಮೌದಲಿಗ 26; ಸಚಿವ 504). 6, one of the five airs of the body, that which is expelled by eructation (ದೇಹಮಂ ತಾಳಿ ಇಹುದನಿಲಂ Mr. 51). 7, fire (ಅನಲ, ಅಗ್ನಿ 26). 8, a cloud. 9, darkness (ತಮ, ಕತ್ತಲೈ 26). 10, a tree (ಕುಜ, ಮರ 26). 11, a peg, nail or hook to hang any thing upon or suspend any thing on, as a lamp, etc. 12, water (ಜಲ, ನೀರ್ 26). 13, lead (ಸೀಸ 26; 504). 14, a shark. 15, a cruel or tyrannical man. 16, name of a plant (ಸುರಗಿ Mr. 126). 17, the tenth karaṇa or astronomical period. — ನಾಗದಾಳಿ. (-ತಾಳಿ) a climbing plant, Luffa acutangula var. amara Roxb. (St. & Pl.). — ನಾಗದಾಳೈ. (-ತಾಳೈ) N. of a strong-smelling shrub (My.). — ನಾಗನ ಹುಲ್ಲು. N. of a kind of grass. ದೇವನಾಳಂ ಪಿರಿದಾಗಿರ್ಪ ಭೂಮಿ ನಡ್ವತ್, ನಡ್ವಲ, ಒಷ್ಟಿಲೈ, ನಾಗನ ಹುಲ್ಲೈನ್ದೂ ಎಮ್ಬರು Nr. a;.... ಬಟ್ಟೈಲೈ, ನಾಗನ ಹುಟ್ಟೈನ್ದೂ ಎಮ್ಬರು (Nr. b). — ನಾಗಪ್ಪ. -ಅಪ್ಪ. father Cobra; N. see Prvs. s. ನಾನು 1, ಪಾದ. ನಾಗಪ್ಪನುಣ್ಟು, ಜೋಗಪ್ಪನುಣ್ಟು; ನಾಗನಿಗೈ ಕೈಮುಗಿದರೈ ನನ್ನ ಹಾಗೈ ಆಗು. Prvs. — ನಾಗಬೈತ್ತ. a snake-coloured cane, a superior cane with black spots (My.). — ನಾಗಮಯ. -ಅಯ N. see ಶಿವ-. -ನಾಗಮಯ್ಯ. -ಅಯ್ಯ. N. see ಶಿವ-.; Bp. 55, 11. — ನಾಗಮಲ್ಲಿಗೈ. a tall shrubby plant, Rhinacanthus communis Nees. (Justitia nasuta Lin., St. & Pl.; T., Te.). ನಾಗಮಲ್ಲಿಗೇ ಹೂ ಪೂಗವಾದೀತೇ? (Prv.). — ನಾಗಮುರಿ. = ನಾಗಮುರಿಗೈ. (G. 419; My.). — ನಾಗಮುರಿಗೈ. a serpentine bracelet (sometimes with the figure of a snake- hood) worn on the upper arm (Si. 220). — ನಾಗಯ್ಯ. -ಅಯ್ಯ. N. (Bp. 57, 82). — ನಾಗವನ್ದಿಗೈ. -ಬನ್ದಿಗೈ. = ನಾಗ No. 11. (ನಿರ್ವ್ಯೂಹ G.) — ನಾಗಸಮ್ಪಗೈ. a middle-sized tree, Mesua ferrea L. (ಚಾಮ್ಪೇಯ, ಕೇಸರ, ನಾಗಕೇಸರ, etc. Nr. — ನಾಗಸಮ್ಪಿಗೈ. = ನಾಗ ಸಮ್ಪಗೈ. (ಕಾಂಚನ Mr. 127; Si. 137). ನಾಗಸಮ್ಪಿಗೇ ಮುಡಿಯ ಬೇಕಾದರೈ ನಾರು ಯಾಕೈ? (Prv.). — ನಾಗೂರ್. ಊರ್ N. of a place. ನಾಗೂರ ಬೌಮ್ಮಯ್ಯ. (Bp. 58, 12).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   (reptile) cobra

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   a snake or serpent.

2. 2.
   noun

   any of several genera (esp. Naja) of very poisonous elapine snakes, having around the neck loose skin which is expanded into a hood when the snake is excited; a cobra.

3. 3.
   noun

   (myth.) the descendents of the sage Kaśyapa and Kadru; the lineage of serpents.

4. 4.
   noun

   an elephant.

5. 5.
   noun

   a cloud.

6. 6.
   noun

   a prominent man or leader of a group of people.

7. 7.
   noun

   one of the minor winds in the body that causes belching, vomiting, etc.

8. 8.
   noun

   lead, the heavy, soft, malleable, bluish-grey metal.

9. 9.
   noun

   the tree Mallotus philippensis (= Rottlera tinctoria) of Euphorbiaceae family.

10. 10.
    noun

    the large-sized, evergreen tree Mesua ferrea of Guttiferae family.

11. 11.
    noun

    fire.

12. 12.
    noun

    absence of light; darkness.

13. 13.
    noun

    water.

14. 14.
    noun

    the large, spiral, univalve shell of any of various marine mollusks; conch.

15. 15.
    noun

    a species of large marine fish; a shark.

16. 16.
    noun

    a cruel, ruthless fellow.

17. 17.
    noun

    a peg driven into a wall or pillar for hanging a lamp or other articles.

18. 18.
    noun

    the idol of a serpent carved in stone.

19. 19.
    noun

    a branch of Mongolian race, mostly inhabiting in north-eastern regions of India; Nagas.

20. 20.
    noun

    the tenth karaṇa or astronomical period.

21. 21.
    noun

    (pros.) a verse of four lines, having a group consisting of two long syllablic instants followed by one short one followed by a long and a short syllable in first and third lines, and a group consisting of two long syllabic instants followed by one short one followed by a long syllable.

22. 22.
    noun

    a symbol for the number eight.

23. 23.
    noun

    a symbol for the number seven.