ಪೈರ

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   = (ಪೈಡ, ಪೌರ 1), ಹೈರ (ಪಿಂ etc.). hind part, hind place, backside; backwards; — outer place, outer side, other side [Tu. ಪಿರ, back, ಪಿದಾಯಿ outer place]. (T. ಪಿರ, outer, foreign, other; T., M. ಪಿರನ್, another; T. ಪಿರಿದು, another thing; M. ಪುರ, the back; the outside; see ಪಿನ್, ಪಿರೈ; Te. ಪೈರಡು, the back yard of a house; ಪೈರೈ other; strange, foreign). — ಪೈರಂ (fr. ಪೈರತು Śmd. 183). a man of the back or outer side: another, a stranger (ಅನ್ಯ Ct. II, 86; ಪೈಡೈಯ Kk. 91; ಎಡೈಯ Śmd. II, o. rs. ಪರೈಯ, ಸಡೈಯ, ಸೈಡೈಯ ಪೈರಂ). (Śmd. 111; Abh. P. 14, 84). ಪೈರರ್ (121); ಪೈರರ್ಗಳ್ (Mr. 2). [ನೈನೈ ನೈನೈದು ಪೈರರ ಮಾತುಗಳನೈ ನೈಗಳ್ದಿರೈ ಕೃತಿಯೌಳ್ Kr. 1, 14; Ap. 3, 60]. ಬನ್ದನೀಗಳ್ ಪೈರನಲ್ಲಂ, ದುರ್ಜಯಂ ಕೌರವಕುಲನಲಿನೀಕುಂಜರಂ ಭೀಮಸೇನಂ (Śmd. 91). ನರನೈಮ್ಬಾತಂ ಪೈರನಲ್ಲ, ಈತನಾಗಲ್ವೇಳ್ಕುಂ (184). ಪೈರರುಮನರಿ ನೀನುಮ್, ಆರೈಯ್ಸಿವಿದಗ್ಧರಿಂ (121). ಪೈರರುಮೈನ್ದರ್ (184). ಎಲ್ಲಂ ಭುವನೈಕರಾಮಮಹಿ ಪಂಗಕ್ಕುಂ, ಪೈರರ್ಗಕ್ಕುಮೇ? (188). ಪೈರರ ಕಾಡುವಾತಂ (ನವಸೈಗ Kk. 37; Śm. 46). see Cpr. 6, 82; 7, 10; Abh. P. 10, 8; Bp. 11, 11; 45, 20. it is conjugated, e. g. ಪೈರನ್, ಪೈರರ್, ಪೈರಯ್, ಪೈರಿರ್ (Śmd. 257). ಆಂ ಪೈರನೈನೈನ್ದು, ಬಗೈಯಲಿಮಿಗಾಳ್! (258). — ಪೈರವರ್ pl. other people. ರೂಪಕಮೈಮ್ದುದು ಪೈರವರ ರೂಪಾದಿ ಗುಣಂಗಳನಾಭೇದೋಕ್ತಿಗಳಿಂ ರೂಪಿಸುವುದು Kr. 3, 12]. — ಪೈರಕಾಲ್. a hind leg. ಪೈರಕಾಲ್ಗೌಳಿಸು. -ಕೌಳಿಸು to make stand on the hind legs (Rśv. 13, 85). — ಪೈರಗಾಲ್. = ಪೈರಕಾಲ್ (Cpr. 5, 64). — ಪೈರತು (Śmd. 96. 111. 183; Cpr. 1, 85; 2, 33; Abh. P. 10, 94; Bp. 3, 57; J. 18, 16). that which is other: another thing, anything different, another [ಪೈರತೌನ್ದಿಲ್ಲಿಲ್ಲದುಮುಮನರಿವವರಿಟ್ಟರಿಯೈ ಪೇರ್ವೌಡದು ನೇಯಾರ್ಥಂ Kr. 1, 101; ಪೈರತಾವುದು ಸಂಸಾರ ಸಾರಸರ್ವಸ್ವಫಲಂ Pb. 1, 55]. (ಅನ್ಯ Ct. II, 86; Śmd. 213. 295. 207 Cm.); the back side, etc. (ಪಿನ್ತು Ct. II, 110; ಪೈಡಮೈಟ್ಟು, ಪೈರಗು, ಪೈನ್ತಿಲ್, ಹಿಂಗಡೈ Śs.). ಬಗೈಯೌಳ್ ಪೈರತೌನ್ದನ್ ಅಣಂ ಬಗೈಯಲ್, ಗಡ, ನಿನಗೈ ಸುಮತಿ ಬೇರೈ, ಆಂ ಬೇರೈಂ (Śmd. 277). see Kāvy. s. ಮರಸುನ್ದು its plural is ಪೈರವು (287; Cpr. 3, 42; Aph. P. 14, 127). [ಪರರ ದೋಷಂಗಳುಮಂ ಪೈರವುಮನೀ ಮಾರ್ಳ್ಕೈಯೌಳಂ ತೌರೈವುದು Kr. 1, 67; Ap. 1, 52]. ಓಹೋ. ಇರಲಿ ಪೈರವರ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮುಂ! (Śmd. 68). ಪೈರವೈರೌಳ್ (123. 207). ಪೈರವರ್ಕೈ (295). ಪೈರವರಧರ್ಮಂಗಳನೇತೈರದಿನ್ದಂ ತನ್ದು, ಪೈರವರೌಳ್ ಪತ್ತಿಸಿ, ಕಣ್ದೈರೈಯೈ ಚತುರೋಕ್ತಿಕೃತಿಯೌಳ್ ನೈರೈದಿರೈ ಪೇಳ್ವುದು ಸಮಾಧಿಯೈನೈ ಪೈಸರ್ವಡೈಗುಂ (118. 35). — ಪೈರ ತೈಗೈ. to turn backwards, to retreat (ಪಿನ್ದಿರುಗು Kk. 72; C. Bp. 50, 27; J. 25, 8). — ಪೈರದು. = ಪೈರತು (Śmd. 96. 97, o. r. ಪಿರದು 183; Cpr. 3, 73. 92). — ಪೈರದೈಗೈ. -ತೈಗೈ to take back (J. 3, 23). — ಪೈರಪಿಂಗು to go backwards, to go away, to disappear [ಪುಲಿಪುಲಿ ಪರಿಪರಿ...ಪೈರಪಿಂಗು ಪಿಂಗು ನಿಲ್ ನಿಲ್ Kr. 2, 26; ಮೈಯ್ಗಲಿ ಭೀಮಂ ಪೈರಪಿಂಗದಾನ್ತು ಪಲವುಂ ಬನ್ಧಂಗಳಿಂ ತಳ್ತು Pb. 6, 27; Vr. 85, 25]; (Cpr. 4, 77; Abh. P. 14, 72). — ಪೈರಪೈರ. rep. ಮತ್ತನಯರ್ ಕೈಯ್ಯೈಡೈ ಪಲುಮ್ಬದಿರ್ ಪೈರಪೈರವಂ Pb. 2, 26. — ಪೈರವುಳಿ. -ಉಳಿ 2. a place for staying, a guest house. ಭಟ್ಟಾರಾನೀಮಿಲ್ಲಿಗೇಕೈ ಬನ್ದಿರಿಲ್ಲಿನ್ದಂ ಪೌರವೌರಲೌಳ್ ಪೈರವುಳಿ ಬಸದಿಯಿಲ್ಲಾ Vr. 27, 27]. — ಪೈರವುರಿ. -ಉರಿ a leaving of what is behind: afterwards (Śmd. I, p. 37 Mḍb., o. r. ಪೈಳವುಳಿ). — ಪೈರ ಸಾರ್ to go back or to the rear, to withdraw (Grj. 10, 65 va.; Rśv. 5, 21). — ಪೈರ ಹೋಗು to retreat, to finch (ಆಕ್ಕುಳಿಸು, etc., ಅಪಸರಣ Śs.). — ಪೈರಳ್ another woman [ಲತೈಯಂ ಲತಾಂಗಿಗೈತ್ತು ನೀನೈರಗಿದೈಯೈನ್ನ ಪಕ್ಕದೈ ಪೈರಳ್ಗೈನೈ Ap. 4, 13]. (Śmd. 111, 245; ಅನ್ಯಳ್ Ct. II, 86; Cpr. 8, 76 va.; 8, 88).