ಪೈರ್

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   ಪೈರು 1. = ಹೈರ್ (ಹೈರು 1). to get; to acquire, to gain, to obtain, to reach; to incur, to undergo, to experience (ಉಪಲಬ್ಧಿ Śmd. Dh., ಪಡೈ 141 Cm.; ಆಗು 86 Cm.; T., M. ಪೈರು M. also ಪೈಡು cf. ಪಡೈ 1). [ತ್ರಿದಶ ಸುರಲೋಕ ವಾಸಾಸ್ಪದಮಂ ಪೈರಗುಂ ಮನುಷ್ಯಮನುಜಂ Kr. 1, 85; Vr. 40, 16]. 2, to beget: to generate, to procreate; to bear, to give birth to (ಪ್ರಸೂತ Śmd. Dh.; Śm. 117; T., M. ಪೈರು; Tu. ಪೈದ್; T., M. ಪೈರ to proceed from, be born, arise; Te. ಪೈರುಗು, to grow, increase, = T. ವಿರ). P. p. ಪೈತ್ತು (Śmd. 285). ಪೈತ್ತಂ, ಪೈತ್ತರ್ (287). [ಕಿರಿದೈನ್ದೇಳಿಸಿ ಪಗೈಯಂ ಪೈರಿಪಡೈ ಕಿಡಿಸದೌಡೈ ಪೈತ್ತು ಕಾಲದ ಬಲಮಂ ನೈರೈದಿರಿಗುಂ Kr. 3, 149; Pb. 11, 117]. ಜಾತವೇದಂ ಪಟುಕ ಪಟಮಯವ್ಯಾಜದಿಂ ಬೇಡಿ, ಪತ್ತಂ (285). ವೀರರನ್ನು ಪೈತ್ತ ತಾಯಿ (ವೀರಮಾತೃ, ವೀರಸೂ Si. 187). ಪೈತ್ತುದೋ ನಭಂ? (Rśv. 6, 34). see Cpr. 3, 85; Abh. P. 13, 87; ಅತಿಭೀಕರಾಕೃತಿವೈರ್, ಅನ್ದಮ್ಬೈರ್, ಅಮನ್ದಾನನ್ದಮ್ಬೈರ್, ಇನ್ದ್ರಚಾಪಮ್ಬೈರ್, ಏರ್ಪೈರ್, ಒಪ್ಪಮ್ಬೈರ್, ಓಜೈವೈರ್, ಓಳಿ-, ಕಟ್ವಾಳ್ತನಮ್ಬೈರ್, ಕಡಿವೈರ್, ಕಳಕಳವೈರ್, ಗೂಡುವೈರ್, ಚೈಲ್ವುವೈರ್, ತರಮ್ಬೈರ್, ದೌರೈವೈರ್, ನನೈವೈರ್, ನುತಿವೈರ್, ಪದ-, ಪೈಮ್ಬು-, ಪೈರ್ಮೈ-, ಬಂಗಿ-, ಬಿಂಕಮ್ಬೈರ್, ಬೈಡಂಗುವೈರ್, ಮೈಯ್-, ಮೌತ್ತಮ್ಬೈರ್, ರೂಢಿ-, ಸಿರಿವೈರ್, ಸುರ್ಕು-, etc.

2. 2.

   ಪೈರು 2. = ಹೈರ್ (ಹೈರು 2). to thicken, to congeal, to curdle, as ghee, curds, or oil (ಆಜ್ಯಗಟ್ಟಿ Śm. 117; T. ಉರೈ M. ಪಿರಿ to coagulate as milk; to become disjoined, separate, cf. ಪಿರಿ; ಪಿರನ್ನು, ಪೈರುಕ್ಕು, to grow thick, curdle, spoil as milk; Te. ವಿರುಗು, to break, go to pieces; to curdle). P. p. ಪೈತ್ತು (My. as ಹೈತ್ತು).