ಪೈಸರ್

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   = ಪೈಸರು, ಹೈಸರು a name, an appellation; greatness, fame, celebrity (ಗೋತ್ರ Mr. 503; Te. ಪೇರು T. ಪೈಯರ್, ಪೇರ್ M. ಪಿಯರ್, ಪೈಯರ್, ಪೇರ್ Tu. ಪುದರ್). [ಎನಸುಂ ವಸ್ತೂಪಮಾನಮೈಮ್ಬುದು ಪೈಸರಿಂ Kr. 3, 60; Pb. 1, 20; Ap. 1, 34]. ತರಳೈ, ಏಳೇಳ್ ! ಎನುತ ಪೈಸರಲಿ ಕರೈಯಲ್ (Bp. 32, 44). ಅವನಿಯೌಳು ಪೈಸರ ಓಳಿವೈತ್ತ ಆರುಹತರ್ (50, 46). ಇರ್ಪುದು ಬೇಡರೌರ್ಗಿನಿಂ ನಗರಮದೌನ್ದು, ಸನ್ದ ಪೈಸರಿನ್ದೈ ಪುಳಿನ್ದಪುರಂ (Rśv. 5, 28). ಭಕ್ತೈಯಣುಗಂ ಶಂಕರನೈಮ್ಬ ಪೈಸರ ಪಂಚವರ್ಷದ ಕುಮಾರಂ (13, 95 va.). ತನ್ನ ತನ್ದೈಯ ಪೈಸರ ಬರಹಮಿರೈ (J. 30, 24). ಪೈಸರ ನಾಯಕರ್ (Abh. P. 11, 132 va.). see ಪೈರ್ವೈಸರ್, ಸವಿವೈಸರ್ Cpr. 1, 77; 2, 11. — ಪೈಸರಂ ಕೌಡು. to give a name. ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣಮೈಮ್ಬ ಪೈಸರಂ ಕೌಟ್ಟು (Śmd. 3 Cm.). — ಪೈಸರಂ ಪೌರು. to assume, adopt or bear a name. ಶಿವಾನನ್ದೋತ್ತಮಂ ತಾನೈಮ್ಬ ಪೈಸರಂ ಪೌತ್ತು (Bp. 34, 4). — ಪೈಸರ ಹೌರು. = ಪೈಸರಂ ಪೌರು. (Bp. 54, 45). — ಪೈಸರಾಗು. -ಆಗು. a name to come into being or to arise or to come to; a name to be. ಚನ್ದ್ರಹಾಸನೈನ್ದು ಇಳೈಯೌಳೀತಂಗೈ ಪೈಸರಾಗಲಿ! (J. 28, 60). ನಿನಗೈ ವಸನ್ತದೂತಿಕೈವೈಸರಪ್ಪುದು (Cpr. 7, 41). ಅರು ಮೌಗನೈನಲು ಗುಹನ ಪೈಸರಪ್ಪುದು (Śm. 4). 2, fame to come into being, to become or be famous or known. ಪೈಸರಪ್ಪ ಮಾಷಗಳೌಳ್ ಉರ್ದು (Śm. 99). see Abh. P. 1, 78. — ಪೈಸರಿಕ್ಕು. -ಇಕ್ಕು. = ಪೈಸರಂ ಕೌಡು. ನಿಮ್ಮಯ ಪೈಸರನಿಕ್ಕುವೈಂ (Bp. 2, 54). — ಪೈಸರಿಡು. -ಇಡು. = ಪೈಸರಿಕ್ಕು. ಅಂಕಿತನಾಮಂ ಪೈಸರಿಡುವ ನಿಷ್ಠದಿನ್ ಎನ್ತಾದೌಡ ಮಿರ್ಪುದು (Śmd. 94). ಸಮಸಂಸ್ಕೃತವೈಸರನಿಟ್ಟು (98). see Abh. P. 1, 78. — ಪೈಸರೀ. -ಈ = ಪೈಸರಿಡು. ಆನಿದಕೈ ಶೋಭಿಸುವ ಕಬ್ಬಿಗರ ಕೈಯ್ಪಿಡಿಯೈನ್ದು ಪೈಸರನಿತ್ತು (Kk. 3). — ಪೈಸರೈನಿಸು. -ಎನಿಸು. to make one's name to be spoken of, to make famous or known. ವಾರ ಸತಿಯರ ಮೌತ್ತದಲಿ ಪೈಸರೈನಿಸಿ ನಿನ್ನುವನ್ ಈ ಕಟಕದೌಳಗೈ (Bp. 28, 22). — ಪೈಸರ್ಕಡಂಗು. to strive after excellence or fame (Ch. v. 15). — ಪೈಸರ್ಗೌಳ್. -ಕೌಳ್. = ಪೈಸರುಗೌಳ್. to get a name or fame [ಪೈಸರ್ಗೌಣ್ಡನಿತರೌಳೈನ್ನಂ ಸೈರಿಸನನೈ ಭರತಂಗೈರಗಿ ಲೋಕದಿಂ ನಗಿಸುವೈನೇ Ap. 14, 76]; (Bp. 29, 16). 2, to take up or mention one's name; to name or mention (J. 11, 35). ವಿಕಾಸಮುಖದಿಂ ನೋಡಿ, ಪೈಸರ್ಗೌಣ್ಡು, ಆ ಸುಪುತ್ರನ ಕರೈಯಲೌಡನೈ (Bp. 48, 29). — ಪೈಸರ್ವಡೈ. -ಪಡೈ. to get a name, to be called (Śmd. 118). 2, to get fame, to become famous (Abh. P. 1, 78; Bp. 31, 1; 50, 31; J. 24, 18). — ಪೈಸರ್ವೈರ್. -ಪೈರ್. = ಪೈಸರ್ವಡೈ No. 2. (Bp. 28, 13; Rāghc. 17, 65). — ಪೈಸರ್ವೈಸರ್. -ಪೈಸರ್. various names (Cpr. 7, 153).

2. 2.

   (Śmd. 59). = ಹೈಸರ್, ಹೈಸರು. a kind of pulse, green gram, phaseolus mungo willd. (T. ಪಯರು; M. ಪಯರ್, ಪಯರು; Tu. ಪದೈಂಜಿ; Te. ಪೈಸಲು; cf. ಪಯಿರ್). ಪೈಸರ್ಗಳ್ (Śmd. 53). — ಪೈಸರಗೈ. -ಅಗೈ. the germinated sprout of green gram. ಪೌಸವೈಸರಗೈಯ ಬಣ್ಣದನ್ತೈ Pb. 2, 39 va. — ಪೈಸರತೌವೈ. a kind of dish made out of green gram. ರಾಜಾನ್ನದ ಕೂಳುಂ ಪೈಸರತೌವೈಯುಂ Vr. 78, 14].