ಬಾೞೆ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   = ಬಾಳೆ1.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   (plant) a gigantic tree-like herbaceous plant, Musa sapientum or its nutritious fruit, banana ⇀ food

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   (fr. ಬಾಳ್ 1). cultivation of the soil (especially ploughing, see ಇರ್ಬಾಳೈ).

2. 2.
   2.

   ಬಾಳೈ the plantain or banana; the plantain tree, Musa paradisiaca Lin. (M. sapientum Roxb.; ಮೋಚೈ, ಕದಲಿ, ವಾರಣಬುಸೈ, ರಮ್ಭೈ, ಅಂಶುಮತ್ಫಲೈ, ಕಾಷ್ಠೀಲೈ Nr.; ರಮ್ಭೈ etc. Mr. 111; ಮೋಚಕ 510; ಮೋಚ, ಕದಲಿ Nn. 20; ರಮ್ಭೈ, ಮೋಚ 62; ವೃಕ್ಷ, ಮೋಚ 110; Cpr. 1, 102; 5, 132; 5, 19 va.; C.; M. ವಾಳೈ, T. ವಾಳೈ; Te. ಅರಟಿ; Tu. ಬಾರೈ). [ಬಾರೈಯ ಚೈಲ್ವನಪ್ಪ ಬನಮಂ ಕಾಡಾನೈ ಪೌಯ್ವನ್ತೈ ಪೌಯ್ದು Pb. 8, 80]. ಬಾಳೈಗೈ ಕಡಗು, ಸೂಳೈಗೈ ಬೈಡಗು. -ಬಾಳೈಗೈ, ಕಾಳಿಯಾದರೇನು? ಬೋಳಿಯಾದರೇನು? ನೀರು ಹೌಯಿದರೈ ಸರಿ-ಬಾಳೈಯೌಳಗೈ ಸೀಗೈಯಿದ್ದ ಹಾಗೈ. -ಬಾಳುವವನಿಗೈ ಒನ್ದು ಮಾತು, ಬಾಳೈಗೌನ್ದು ಗೌನೈ (Prvs.). see Bp. 35, 38; 45, 40; Rśv. 2, 50; J. 6, 23; Śśv. 2, 50. 61; ಅಡಿಕೈ-, ಏಳೈಲೈವಾಲೈ, ಕಾಡು-, ಪೌಮ್ಬಾಳೈ. -ಬಾಳೈಕಾಯಿ. (or ಬಾಳೇ-). an unripe plantain (C.). — ಬಾಳೈಮಾವು a sort of mango (B. 2, 51). — ಬಾಳೈವಣ್. -ಪಣ್. = ಬಾಳೇಹಣ್ಣು (Rśv. 10, 2). — ಬಾಳೇಗಿಡ the plantain tree (ಕದಲಿ, ಕಾಷ್ಠೀಲೈ, ಮೋಚ, ಮೋಚೈ G.; B. 2, 37, C.). ಬಾಲೇಗಿಡ ನಟ್ಟರೈ ಹಾಳುಹುಲ್ಲು ಆದೀತೇ? (Prv.). — ಬಾಳೇ ತೋಟ a plantain garden. ಬಾಳೇ ತೋಟಕ್ಕೈ ಆನೈ ಬನ್ದ ಹಾಗೈ (Prv.). — ಬಾಳೇ ಹಣ್ಣು. a ripe plantain. ಬಾಳೇ ಹಣ್ಣಿಗೈ ಕರಗಸವು ಯಾಕೈ? -ಬಾಳೇ ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನ ಬೇಕಾದರೈ ಬೋಳಪ್ಪನಾಯಕನ ಅಪ್ಪಣೈ ಬೇಕೇ? -ಬಾಳೇ ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನುವ ಪರದೇಶಿ ಸಿಪ್ಪೈ ಈಚೈಗೈ ಬಿಸಾಡು! ಅನ್ದ. -ಬಾಳೇ ಹಣ್ಣು ಬನ್ನಕ್ಕೈ ಬನ್ದೀತೇ? -ಬಾಳೇ ಹಣ್ಣಿಗೈ ಬೈಲ್ಲ ಹಾಕಬೇಕು, ಬದನೇ ಕಾಯಿಗೈ ಕಾರ ಹಾಕ ಬೇಕು. -ಬಾಳೈಗಾರನ ಅಂಗಡೀಲಿ ಬಳೇ ಹಣ್ಣು ಸಿಕ್ಕೀತೇ? -ಭಟ್ಟರೇ, ಬಾಳೇ ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನುತ್ತೀರೋ? ಅನ್ದರೈ ಚೇಷ್ಟೈ ಮಾಡುತ್ತೀರೋ? ಅನ್ದನನ್ತೈ (Prvs.). ಸುಲಿದ ಬಾಳೈಯ ಹಣ್ಣಿನನ್ದದಿ...ಸುಲಭಮಾಗಿರ್ದ ಲಲಿತವಹ ಕನ್ನಡದ ನುಡಿ (Abhā. 1, 5).

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   ಬಾಳೆ.