ಬೞಿ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   a way, path, road.

2. 2.
   adverb

   = ಬೞಿಕ.

3. 3.
   verb

   to sweep (the dust) with a broom.

4. 4.
   noun

   the act of cleaning by sweeping, wiping, etc.

5. 5.
   noun

   space enough to contain something or to do something in; room.

6. 6.
   verb

   to wipe the surface of something (with a cloth, duster, etc. to remove the dust).

7. 7.
   noun

   nearness; proximity; viciniy.

8. 8.
   verb

   to gather or scrape together with or as with a rake, spade or fingers.

9. 9.
   noun

   the rear portion of anything.

10. 10.
    verb

    to smear, daub ( an oil, greasy substance, ointment, etc.) on the surface of.

11. 11.
    verb

    to decorate; to embellish.

12. 12.
    noun

    lineal descent from an ancestor; ancestry; lineage; family.

13. 13.
    noun

    an inviting to come somewhere or to do something; invitation.

14. 14.
    verb

    to wave (a lamp, etc.) before.

15. 15.
    noun

    a messenger; a courier; a runner.

16. 16.
    noun

    a presentation; that which is given as a gift.

17. 17.
    noun

    behaviour; demeanour; conduct; deportment.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   ಆಮೇಲೆ.

2. 2.

   1. ಗುಡಿಸು.
   2. ತೊಡೆ.
   3. ಗೋರು.
   4. ಲೇಪಿಸು.
   5. ಅಲಂಕರಿಸು.

3. 3.

   1. ದಾರಿ.
   2. ಎಡೆ.
   3. ಸಮೀಪ.
   4. ಹಿಂಭಾಗ.
   5. ವಂಶ.
   6. ಕರೆ.
   7. ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಸುದ್ದಿ ಅಥವಾ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ದೂತ.
   8. ಉಡುಗೊರೆ.
   9. ನಡವಳಿಕೆ.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಬದಿ 2, ಬಲಿ 2. (going; passing); a way, a road (ಮಾರ್ಗ Śmd. Dh.; ಬಟ್ಟೈ I; ಪಥ Śm. 115; My.; T. ವದಿ, ವರಿ, ವರಿ M. ವರಿರಿ). 2, a place, a spot (ಎಡೈ, ಠಾವು Nn. 128; Cpr. 6, 48; T.). ಪೌಯ್ದ ಬಳಿ (ಬಾಸುಳ್ Śmd. I.). ನಗಕುಲದ ಬಳಿಗಳು (Rām. 3, 2, 16). see ಎಸಳ್ವಳಿ 3, vicinity, nearness; company (ಸನಿಹ Śm. 115; ಸಮೀಪ, ನಿಕಟ, ಸನೀಡ, ಸದೇಶ, ಸವಿಧ, ಸಮರ್ಯಾದ etc., ಹತ್ತಿರ Si. 371; My.). [ಪಿರಿದು ಸಮುಚ್ಚಯದಾ ಬಳಿ ವಿಕಲ್ಪದಾ ತೈರದೌಳೈ ದೋಷಮುಮನನ್ತೈ ಗುಣಮುಮಂ Kr. 1, 137; Pb. 2, 10; Ap. 14, 69]. ಕರು ತಾಯ ಬಳಿಯನುಳಿಯದ ತೈರದಿನ್ದಂ (Śmd. 194). ಈತನಂ ಕಳುಹಿದೈವು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೈ (J. 30, 25). see Śmd. 5; Bh. 1, 8, 94; 1, 10, 23; J. 10, 43; 13, 53; Si. 90. 201. 4, may, mode, order: regularity, proper course, right behaviour (T., M. ವಳಿ see ಗಳೈವಳಿ). 5, race, lineage (ವಂಶ Śmd. Dh. & I; Śm. 115; M. ವಳಿಬಾಡು Tu. ಬರಿ). 6, passing on: following: later or succeeding time; after, afterwards; further, and (ಮತ್ತೈ Śmd. I; ಬಲ್ಲೈ, ಮತ್ತೈ 398; T. ವಳಿ). ಬಳಿಯೌಳ್ (Cpr. 3, 39). 7, the place of the throat next to the artery called piṅgale (ಪಿಂಗಲೈಯ ಬಳಿಗೌರಲ್ Śmd. I). — ಬಳಿ ಕೌಳ್ to take the proper way or order: to place together in regular order (ಕ್ರಮ ಸನ್ಥಾನ Śmd. Dh.). — ಬಳಿಗೈಲಸ. - ಕೈಲಸ work in the vicinity or about (a person), waiting upon, attendance, service (Bp. 16, 13; 18, 12; 25, 8; 26, 20. 62). — ಬಳಿಗೈಲಸಿ. - ಕೈಲಸಿ an attendant, a servant (Bp. 47, 36). — ಬಳಿಗೌರಲ್. - ಕೌರಲ್ the place of the throat next to — (see s. ಬಳಿ No. 7). — ಬಳಿಗೌಳಪ. - ಕೌಳ್ to occupy a place, to plant oneself (Rśv. 5, 42). — ಬಳಿಗೋಲು. -ಕೋಲು another arrow (Bh. 8, 10, 39). — ಬಳಿದಪ್ಪು. - ತಪ್ಪು the road to be lost: to lose one's road (Cpr. 5, 64 va.). — ಬಳಿಯಂ,-ಅಂ a man of good manners, a submissive man (ವಿಧೇಯಂ Śmd. I). see another ಬಳಿಯಂ s. ಬಳಿಯ. - ಬಳಿವಳಿ. -ಬಳುವಳು. -ಬಳು 2. 1. = ಬಳವಲಿ, ಬಳವಳ್ಳಿ, ಬಳುವಲಿ, ಬಳುವಳಿ a company-gift: a gift that does not come alone, but is followed by another, two and more presents (ಕೌಟ್ಟ ವಸ್ತುವಿನ ಬಳಿಯೌಳ್ ಕುಡುವುದು Śmd. I); especially the present to one's daughter, and other presents besides, given at the time of marriage [ಆತನ ಬಳಿವಳಿಗೌಟ್ಟ ಮದಕರಿ ಕರೇಣು ಜಾತ್ಯಶ್ವ ಶಶಿ ತಾರ ಹಾರ ವಸ್ತುಗಳಂ ಕೈಯ್ಕೌಣ್ಡು Pb. 4, 4 va.; Vr. 108, 22]; (ಅಟ್ಟುಮ್ಬರಿ Kk 53; ಅಟ್ಟುಮ್ಬಲಿ Śm. 61). — ಬಳಿವಳಿ. - ಬಳಿ 2. different ways or roads [ಈ ಪೌಳ್ತು ತುರಿಪದಿನ್ದಳ್ಕಳಿನ್ದೈತ್ತ ಪೋದಪ್ಪಳೈನ್ದು ಬಳಿವಳಿಯನೈ ನೋಡುತ್ತುಂ Vr. 16, 13]; (Rśv. 11, 166). — ಬಳಿವಿಡಿ. - ಪಿಡಿ to take a way; to join (v. i.); to follow; to observe a regular order; to conduct in accordance with, to comply with (ಬೈಮ್ಬಳುವಿಡಿ Śmd. 195 Cm.). ಬಳಿವಿಡಿದು ಬಹವನು (ಅನುಪ್ಲವ, ಸಹಾಯ, ಅನುಚರ, etc.); ಬಳಿವಿಡಿದುದು (ಅನ್ವಂಜ್, ಅನುಗ etc.); ಬಳಿವಿಡಿದುದು (ಅನುರೋಧ, ಪ್ರಸಾದ Nr.). ಬಳಿವಿಡಿದು ವರುಷಕ್ಕೈ ಈವುದು (ಸಮಾಂಸಮೀನೈ Mr. 181). see Śmd. 298; Bp. 28, 28; 38, 18; 46, 21; 53, 64; 57, 46; Śśv. 4, 24 va.; J. 3. 3; 5, 31; 20, 34; 30, 15. — ಬಳಿ ಸಲ್ to go after, to follow [ಉಳಿದರುಮನುಳಿಯಲೀಯದೈ ಬಳಿಸನ್ದಾಗಳ್ Pb. 11, 9 va]; (ಅನುಗಮನ Śmd. Dh.; ಪಿನ್ದಯ್ದಿ ಪೋಪುದು Ct. I, 85; Śmd. 281, o. r. ತರಿ Abh. P. 13, 35; Bp. 4, 61; 56, 43; Bh. 1, 8, 45; Śśv. 2, 42 va.; J. 28, 52). — ಬಳಿ ಸಲಿಸು to place behind (Rām. 6, 11, 2); to put into the shade (6, 30, 9); to come one after the other (6, 30, 13). — ಬಳಿ ಸಲುಹ following (ಅನುಪದ, ಅನ್ವಂಚ್, ಅನ್ವಕ್ಷ Hlā.). — ಬಳಿ ಸಳ್ತು a large, etc. road (ಪೈರ್ದಾರಿ Ct. I, 35). — ಬಳಿ ಸಾರ್ to approach (Śśv 2, 47). — ಬಳಿ ಸೂರ್ಯಶಯಾನಕ a chameleon (ಗೋಸುಮ್ಬೈ Mr. 164).

2. 2.
   2.

   = ಬರಿ 2, ಬಲಿ 3, ಬಳಿಗೈ, ಬಳ್ಳಿ a gift, a present. (T. ಅಳಿ to bestow, grant: ವಳಂಗು to give; to distribute; M. ವಳಙ್ಙು to grant a favour; T. ವಳಿ offerings of rice, etc.; ವಡಿತಲ್ giving in possession; cf. ಬಾಗಿನ; ವರಿ 3). see ಉಮ್ಬಳಿ, ಬಳಿವಳಿ, ಬಳುವಳಿ

3. 3.
   3.

   a man who calls or invites (ಅಹ್ವಾನ ಪುರುಷ Śmd. Dh.; ಕರೈವಂ I; T. ಅಳೈ to call, summon; T., M. ವಿಳಿ to call, invite; — a call, cry, summons; cf. ಬರ್ಗು; T. ನಳಂಗು, to speak; Te. ಪಿಲುಚು, to call, invite; ಪಿಲುಪು, a call, cry, an invitation; cf. ಬಿದ್ದಣ). — ಬಳಿಯಟ್ಟು. -ಅಟ್ಟು to send one that calls or invites to come (Cpr. 7, 48; Abh. P. 6, 42 va.; 12, 40 va.; 16, 4 va.). — ಬಳಿಯನಟ್ಟು. - ಅನ್. - ಅಟ್ಟು. = ಬಳಿಯಟ್ಟು. ದ್ರೌಪದಿಗೈ ಬಳಿಯನಟ್ಟಿ ಬರಿಸಿ Pb. 8, 96 va.; Ap. 3, 46 va.].

4. 4.
   4.

   = ಬೌಳಿ to sweep together, as dust (My.); — to wipe off or aside with the hand (Rām. 3, 6, 57; My.); — to scrape together with the hand (Bh. 2, 13, 50). 2, to put on or apply to, as lime (white- wash), mud, etc. to a wall, cow-dung to the floor of a house, etc., an ointment to the body (My.); — to besmear, as the floor of a house, etc. with cow-dung; to anoint (ಸಮ್ಮಾರ್ಜನ Śmd. Dh., Śm. 115; ಲೇಪಿಸು Śmd. I; Rśv. 11, 67; My.; T. ವಳಿ M. ವಡಿ cf. ಬಾಚು 2). P. ps. ಬಳಿದು, ಬಳದು. ಬಳಿದ ಎಣ್ಣೈ (the oil applied to the body) ಬಚ್ಚಲಿಗೈ (Prvs.). — ಬಳಿದು ಕೌಳ್ಳು to smear, as paint on the face (My.). ಬಳಿದು ಕೌಣ್ಡು ಹೋಗು to rob (My.).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   vt.

   1 (smear) to smear《turmeric paste, etc.》, to besmear, to apply《colour》to wall, etc. 2 (hyg.) to sweep with a broom 3 (write) to retouch《letter, etc.》with a brush

2. 2.
   n.

   1 (traf.) way, road 2 (loc.) place, spot 3 (manner) way, mode, manner 4 (time) later or succeeding time adv. (time) 1 after, afterwards 2 further, and