ಹತ್ತು

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಅಂಟು.
   2. ಸೇರು.
   3. ಒದಗು.
   4. ಆವರಿಸು.
   5. ಏರು.
   6. (ದೀಪ, ಬೆಂಕಿ ಮೊದಲಾದುವು) ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳು.
   7. (ಬಿಸಿಲು ಮುಂತಾದುವು) ಹೆಚ್ಚಾಗು.
   8. ಬೆನ್ನಟ್ಟು.
   9. ಅನುಸರಿಸು.
   10. ತೊಡಗು.
   11. ಬೇಕಾಗು.
   12. (ಸುದ್ದಿ ಮೊದಲಾದುವು) ಮುಟ್ಟು.
   13. ಒರಗು.
   14. (ಹಣ ಮೊದಲಾದುವು

2. 2.

   ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆ.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಪತ್ತು 1, q. v. to stick to, to adhere; to join (v. i.), to touch (Bp. 5, 292); to join (one), to follow (J. 22, 36); to apply one's self to (B. 5, 189. 293); to touch, to reach, as a shore (4, 223); to get to: to be got, as a wound (5, 161); to hit, as a ball, etc. (5, 161). 2, to be reached, arrived at or found, as a road, etc. (B. 3, 126; 4, 33. 114). 3, to be required; to take; to suffice (B. 3, 121; 4, 48. 86. 152; 5, 102. 124. 141. 171. 226. 306). 4, to be of effect on: to hurt, as strokes, etc. B. 5, 250). 5, to begin (C.; B. 1, 6. 11. 21; 2, 13. 14; 3, 75. 124; 5, 271). 6, to take root, to fix the root, to begin to grow (C.; B. 2, 22). 7, to rise (Bp. 56, 38); to ascend, to climb, to mount, to scale (C.; B. 3, 15. 21). ನಿಜಗುಣಿಯು ತನಗೆ ಹತ್ತುವಷ್ಟು ರೊಟ್ಟೀ ಬುತ್ತಿ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಕೊಣ್ಡಿದ್ದನು (B. 3, 121). ಅದರ ಬೆಳುವಣಿಗೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಲಿಕ್ಕೆ ಅಯ್ದು ವರ್ಷ ಹತ್ತುವದು (4, 48). ಎನ್ಥಾ ದೊಡ್ಡ ಮಳೆ ಬರಹತ್ತಿತು! (1, 21). ಕಾಳಗದೊಳಗೆ ಕಡತ ಹತ್ತಿ (3, 124). ಟೊಂಗೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿದರೆ ಹತ್ತುವವು (2, 22). ಕಾಳಗದ ಬಣ್ಡಿಯಂ ಹತ್ತಿ ಹೊಡಹಂ (ರಥಿಕ, ಸ್ಯನ್ದನಾರೋಹ Mr. 247). ಕುದುರೆಯನ್ನು ಹತ್ತುವ ಸವಾರ (ಆಶ್ವಾರೋಹ, etc. Si. 278). ತೆಂಗಿನ ಮರ ಯಾಕೆ ಹತ್ತುತ್ತಿ? /?/ಅನ್ದರೈ ಬೆಕ್ಕಿಗೆ ಹುಲ್ಲು ಕೊಯ್ಯೋದಕ್ಕೆ ಅನ್ದ. -ನಡುಮರಾ ಹತ್ತಿ, ಬುಡಾ ಕಡಿದ. -ಬುಡ ಹತ್ತಲರಿಯದವ ನಡು ಹತ್ತ್ಯಾನೇ? - ಮಠದ ಮಾಳಿಗೆಯೇರದವ ಗಟ್ಟಾ ಹತ್ತ್ಯಾನೇ? (Prvs.). see Sp. s. ಹತ್ತೆ ವಿಡಿ. -ಹತ್ತಗೊಡು. -ಕೊಡು. to let mount (B. 3, 125; 5, 289). — ಹತ್ತಿದರೆ ಮುರುಟುಹ. a species of plant (ಶೀಘ್ರೆ Mr. 145). — ಹತ್ತೊತ್ತು. -ಒತ್ತು. to press so as to join well, to press firmly (B. 3, 106; 4, 208); to suppress, as laughter (5, 143).

2. 2.
   2.

   = ಪತ್ತು 2. joining, etc.; climbing, scaling, etc. — ಹತ್ತು ಗೋಣ್ಟೆ. -ಕೋಣ್ಟೆ. a fort for scaling (Śmd. 386). — ಹತ್ತೆಸರು. -ಎಸರು. the water in a cooking pot when so far evaporated that it is nearly exhausted and sticky, as a sign that the rice, etc. is completely done. ಹತ್ತೆಸರಿಗೆ ಬರು, to be nearly done, as rice (S. Mhr.); to be at the point to die (S. Mhr.).

3. 3.
   3.

   = ಪತ್ತು 3, etc. ten (ದಶ Mr. 347; Bp. 9, 21; 51, 68; J. 12, 34; 20, 50; 21, 19; 29, 22; C.). ಹತ್ತರಲಿ (Bp. 35, 32; C.), ಹತ್ತರ, ಹತ್ತಕ್ಕೆ (C.). ಹತ್ತು ಬೆರಳ್ (Bp. 53, 56). ಹತ್ತು ಬೆರಳಾರತಿ (48, 17). ಹತ್ತು ಕಡೆ (B. 4, 51). ಹತ್ತು ಮಡಿ (5, 83). ಹತ್ತರ ಕೂಡ ಹನ್ನೊಂದು, ಪರಸೇ ಕೂಡ ಗೋವಿನ್ದ. -ಹತ್ತರ ಸಾವು ಮದುವೇ ಸಮಾನ. -ಹತ್ತರ ಹಲ್ಲ ಕಡ್ಡಿ ಒಬ್ಬನ ತಲೇ ಹೊರೆ. -ಹತ್ತು ಜುಟ್ಟು (i. e. men) ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಬಹುದು, ಎರಡು ತುರಬು (i. e. women) ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರ ಕೂಡದು. -ಹತ್ತು ದುಡಿಯುವದು ನನ್ನಿನ್ದ, ಮತ್ತೆ ಕೂಡುವದು ನಿನ್ನಿನ್ದ. -ಹತ್ತು ಮನ್ದಿಯ ಮಾತು ಮೀರ ಬೇಡ. ರಾಯರಿಗೆ ದೇವರಿಗೆ ಸುಳ್ಳಾಡ ಬೇಡ. -ಹತ್ತು ಮನ್ದಿಯ ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿಗೆ ಸತ್ತ ಮಗುವಿನ ನೆನಪು ಹೋಗದು. -ಹತ್ತು ಮನ್ದಿಯ ತಾಯಿ ಬೀದೀಲಿ ಬಿದ್ದು ಸತ್ತಳನ್ತೆ. -ಹತ್ತು ಮನ್ದಿಯ ತಾಯಿ, ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಸಾಯಿ! -ಹತ್ತು ಹಡೆಯುವದಕ್ಕಿನ್ತ ಒನ್ದು ಮುತ್ತು ಹಡೈಯ ಬೇಕು. -ಹತ್ತು ಕಟ್ಟುವ ಕಡೈ ಒಂದು ಮುತ್ತು ಕಟ್ಟು. -ಹತ್ತು ಜನ ಎಮ್ಬುವದು ಮುತ್ತಿನ ಸಮಾನ. -ಹತ್ತು ಹಣ ಹೋದರೂ ಮೃದಂಗಶಬ್ದ ನಿವರ್ತಿ ಅಯಿತು (Prvs.). see Prv. s. ಮಗುವು. -ಹತ್ತಕ್ಕೊನ್ದು ಬಿಡಗಡೆ. -ಒನ್ದು-. release to one out of ten (My.). — ಹತ್ತತ್ತು. -ಅತ್ತು. (i. e. ಹತ್ತು). ten and ten (in a distributive sense, B. 4, 209). ಹತ್ತನೆಯ. -ಅನೆಯ. tenth. ಬಾದುಣ್ಟೆನ್ದು, ಹತ್ತನೆಯ ತಲೆಯುಮಂನೇರ್ದಾಗಳ್ (Śmd. 288). ಹತ್ತನೇ ಅವಸ್ಥೆ ಸಮೀಪವಾಗಿ ಉಳ್ಳವನು (ದಶಮಿ, etc. Si. 196). — ಹತ್ತು ಅವತಾರ. the ten incarnations of Viṣṇu (C.). Mr. enumerates them as follows: ಮತ್ಸ್ಯ, ಕೂರ್ಮ, ವರಾಹ, ನೃಹರಿ, ವಾಮನ, ಪರಶುರಾಮ, ಹಲಿರಾಮ, ರಾಮಚನ್ದ್ರ. ಬೌದ್ದ, ಕೃಷ್ಣ (Mr. 19). — ಹತ್ತು ಹತ್ತು. ten and ten (in distributive sense, J. 20, 50; 21, 19). 2, ten times ten. ಹತ್ತು ಹತ್ತುಗಳು ನೂರು, ನೂರು ಹತ್ತುಗಳು ಸಾವಿರ, ಸಾವಿರ ಹತ್ತುಗಳು ಅಯತ, ಹತ್ತು ಅಯುತಗಳು ಲಕ್ಷ (Si. 327). — ಹತ್ತು ಹದಿನಯ್ದು. ten or fifteen (B. 2, 37); etc. — ಹತ್ತು ಹದಿನಾಲ್ಕು. ten or fourteen (B. 3, 40); etc. — ಹತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು. ten or twelve (B. 2, 37; 3, 11. 13. 113); etc. — ಹತ್ತೆಣ್ಟು, -ಎಣ್ಟು. (Śmd. 63). about ten or eight (B. 1, 19; 5, 125); etc. — ಹತ್ತೊಮ್ಬತ್ತು. -ಒಮ್ಬತ್ತು. nineteen (C.). — ಹತ್ತೊಮ್ಬತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು. nineteen or twenty (B. 3, 100); etc.

4. 4.
   4.

   = ಪೊತ್ತು 1, etc. to be kindled, etc. (My.). see Prv. s. ಬೇಗೆ.

5. 5.
   5.

   = ಪೊತ್ತು 3, etc. to be burnt, as rice, etc., at the bottom of the cooking vessel, etc. (My.).

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   the cardinal number ten; 10.

2. 2.
   verb

   to stick oneself to; to be fixed to (with or as with glue).

3. 3.
   adjective

   amounting to ten in number; ten.

4. 4.
   verb

   to join (oneself with); to be associated with; to join with.

5. 5.
   verb

   to be welded to or with.

6. 6.
   verb

   to become fit; to conform suitably to.

7. 7.
   verb

   to hold or seize with (one's hands).

8. 8.
   verb

   to come into physical contact with; to touch.

9. 9.
   verb

   to happen; to occur; to befall.

10. 10.
    verb

    to spread oneself widely.

11. 11.
    verb

    to climb; to ascend; to mount up.

12. 12.
    verb

    (a lamp, candle, etc.) to catch fire; to be lighted.

13. 13.
    verb

    (an ointment, oil, greasy substance, etc.) to be daubed, smeared.

14. 14.
    verb

    to become a friend of or related with.

15. 15.
    verb

    (heat, fire) to become intense.

16. 16.
    verb

    to go beneath the surface of; to sink.

17. 17.
    verb

    to run behind in order to catch; to chase.

18. 18.
    verb

    (an evil spirit, etc.) to possess a person and influence his behaviour, action, etc.

19. 19.
    verb

    to follow or observe (a religion or religious practice).

20. 20.
    verb

    to take up; to engage in.

21. 21.
    verb

    to take (another person) into arms and press to the bosom as to express one's affection, love, appreciation, etc.

22. 22.
    verb

    to exert or have influence on; to have an effect on.

23. 23.
    verb

    to form a wrinkle or wrinkles in, as by contracting.

24. 24.
    verb

    to be needed; to become necessary.

25. 25.
    verb

    (news, information) to reach.

26. 26.
    verb

    to bend or incline the body so as to rest part of one's weight upon or against something; to lean on.

27. 27.
    verb

    to lie down; to lay oneself on.

28. 28.
    verb

    to be accounted.

29. 29.
    verb

    (money, wealth) to be accumulated or to grow.

30. 30.
    verb

    (taste) to be felt (favourably); (a liking, inclination) to occur.

31. 31.
    verb

    to be met (as on the way); to get; to arrive at.

32. 32.
    verb

    to be sufficient.

33. 33.
    verb

    (a plant) to develop roots (in the ground) and stand steadily.

34. 34.
    verb

    (a medicine, food, etc.) to suit (the body).

35. 35.
    verb

    (an expected or right price) to be got (as for a commodity being sold).

36. 36.
    verb

    to have sexual intercourse.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   numr.adj.

   (number) ten numr.n. (number) ten

2. 2.
   vt.

   (up) to ascend, to climb, to mount, to scale《a mountain etc.》 vi. 1 (join) to stick (to), to adhere (to) ű ಕೈಗೆ ಮಸಿ ಹತ್ತಿತು. Ink stuck to my hand. 2 (begin) to start ű ಬೆಳಗಿನಿಂದ ಮಳೆ ಹತ್ತಿದೆ. It is raining since morning. 3 (begin) to burn, to be kindled, to blaze (as fire) 4 (plant) to take root, to begin to grow v.aux. (begin)｟-ಅ, -ಅಲು, -ಅಲಿಕ್ಕೆ｠to begin, to start, to commence ű ಪತ್ರವನ್ನು ಓದಿ ಸೀತ ಅಳಲು ಹತ್ತಿದಳು. Sita began weeping after reading the letter.