ಹದ

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಿತಿ.
   2. (ಸರಿಯಾದ) ಸಮಯ.
   3. ರೀತಿ.
   4. (ಆಹಾರದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ) ಪಕ್ವಗೊಂಡ ಸ್ಥಿತಿ.
   5. ಹರಿತ.
   6. ಅಳವು.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಪದ, (ಹಸ). proper or good state or condition; properness, propriety, proportionateness;proper way, way; the tempered state, or the tempering or seasoning, of any food, etc.; (tanned state); the right degree of ripeness; sharpness (C.). [Tu.]. ಹದ ಮಾಡಿದನ್ಥ (ಕ್ಷ್ಣುತ G.). ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆ ಮಾಡುವ ಹದವು ಹ್ಯಾಗನ್ದರೆ (B. 3, 45). ನೀಲಿಯ ಮಾಡುವ ಹದವು ಬಹು ಸೋಜಿಗವಾದದ್ದು (4, 54). ಚಿನ್ನವನ್ನು ಶೋಧಿಸುವ ಹದ ಹ್ಯಾಗನ್ದರೆ (4, 105). ಕುರಿ ಸತ್ತು ಮೂರು ತಿಂಗಳಾಯಿತು, ತೊಗಲ ಹದಾನೋಡೆ! -ಮೊಣ್ಡಪ್ಪನ ಕತ್ತಿ ಬೆಣ್ಣೆ ಕೊಯ್ಯುವಷ್ಟು ಹದವು (Prvs.). see ಎಳೆ-.ಹಾಲು ತುಪ್ಪ ಅನ್ನ ಮುನ್ತಾದವುಗಳನ್ನು ಬೆಂಕೀ ಕೆಣ್ಡದ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಹದವಾಗಿ ಕುದಿಸುವದು (ಶೃತ Si. 380). — ಹದಕ್ಕೆ ಬರು. to arrive at or reach a proper state, etc. ತತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಕಸಿತವಾಗತಕ್ಕಷ್ಟು ಹದಕ್ಕೆ ಬನ್ದ ಹುವ್ವಿನ ಮಗ್ಗು (ಕುಟ್ಮಲ, ಮುಕುಲ Si. 124). — ಹದಗಳ್ಳೆ. an indurate lump or kernel in the flesh (My.). — ಹದಗೆಡಿಸು. -ಕೆಡಿಸು. to spoil the proper state, etc. ಹಲವು ಸಮಗಾರರು ಕೂಡಿ, ತೊಗಲು ಹದಗೆಡಿಸಿದರು (Prv.). — ಹದಗೆಡು. -ಕೆಡು. the proper state, condition or manner to be spoiled; to lose the proper state, etc. (used of food, rain, crop, work, words, etc.; My.). — ಹದಗೆಯ್. to render proper, to make fit for use, etc. (C. Bp. 47, 45). — ಹದಗೊಳಿಸು. -ಕೊಳಿಸು. = ಪದಗೊಳಿಸು. (Bp. 21, 29). — ಹದದಡಿಕೆ. -ಅಡಿಕೆ. an areca nut that has the right degree of ripeness (My.). — ಹದಮಾಡು. = ಹದಗೆಯ್. (My.). — ಹದವಿಡು. -ಇಡು. to temper; to sharpen. ಹದವಿಡಲ್ ಪಟ್ಟದು (ನಿಶಿತ, ಕ್ಷುತ, ಶಾತ, ತೇಜಿತ Si. 378). — ಹದವಿಲ್. -ಬಿಲ್. = ಪದವಿಲ್. (Bh. 3, 10, 21, where ಹದವಿಲು). — ಹದವಿಳಿಸು. -ಇಳಿಸು. to boil or vaporize (a thing) so long till it reaches the proper state and then take it from the fire (My.).

2. 2.
   2.

   = ಹದಿ 4-, etc. ten. — ಹದನಾಲ್ಕು. fourteen (ಈರೇಳು Cb.).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   (propr.) proper condition for utilising, tempered state, e.g., state of being neither unripe nor two ripe (as fruit, etc.), state of being neither too hot or too cool (as cooked rice, etc.), appropriate temperature, etc., for processing (iron, etc.)

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   a proper or good state or condition.

2. 2.
   noun

   a condition; state of being.

3. 3.
   noun

   an opportune time; a right moment.

4. 4.
   noun

   the manner, way, method in which something is done, happens or is to be done, must happen, etc.

5. 5.
   noun

   the condition of (food) being in right or fit condition.

6. 6.
   noun

   the right degree of ripeness (of a fruit).

7. 7.
   noun

   sharpness, keenness (as of a weapon, instrument, etc.).

8. 8.
   noun

   a liquid used in sharpening, whetting a weapon or instrument.

9. 9.
   noun

   dampness; moisture.

10. 10.
    noun

    the watery discharge from the vagina when a woman reaches the peak of her sexual excitement in copulation.

11. 11.
    noun

    kindness, favour or grace.

12. 12.
    noun

    that which is appropriate, apt, suitable, fit, etc.

13. 13.
    noun

    skill; dexterity; talent; ability.

14. 14.
    noun

    the state of being tempered; the state of a metal with regard to the degree of hardness and resilience.

15. 15.
    noun

    information; news; report of recent happenings, etc.

16. 16.
    noun

    a cause or motive; a reason.

17. 17.
    noun

    that by which something is done or obtained; agency; a means.