“ಹೆಣ್ಣು ಎಷ್ಟು ಕಲಿತರೂ ಒಲೆಯ ಬೂದಿ ಒಕ್ಕುವುದು ತಪ್ಪದು” — ಹವ್ಯಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಮಾತು, ಹೆಣ್ಣಿನ ಬದುಕನ್ನು ಮನೆ-ಮಠದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಮನೋಭಾವದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಕಟ್ಟುಪಾಡನ್ನೇ ಸವಾಲಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ತನ್ನದೇ ಆದ ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡವರು ಡಾ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಜಿ. ಪ್ರಸಾದ್.ಮನೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು, ತನ್ನ ಬದುಕಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಚಿಂತನೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಮೂಡಿತ್ತು.

ಏನಾದರೂ ಒಂದು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಬಂದಾಗ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಕನಸು ಕಂಡರು. ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಷಯಗಳು ಅವರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲ.ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಜಿ. ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕ್ಷೇತ್ರವೇ ಹೆಚ್ಚು ಆಪ್ತವಾಯಿತು. ಅವರ ಪತಿ ಗೋವಿಂದ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಮಾಡುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಯಣ ಹೊಸ ತಿರುವು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಮಾಡಿದ ಅವರು ನಂತರ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಹಾಗೂ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ ಮೂರು ಎಂ.ಎ. ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಅಪರೂಪದ ಸಾಧನೆ ಅವರದು.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಸಕ್ತಿ ಕ್ರಮೇಣ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ತುಳುನಾಡಿನ ನಾಗಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಕಂಬಳದ ಕುರಿತು ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು.ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರು ಬೆಳ್ಳಾರೆಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ತುಳುನಾಡಿನ ದೈವಾರಾಧನೆಯ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದ ಸಂಶೋಧಕಿ

ತುಳುನಾಡಿನ ಭೂತಾರಾಧನೆ, ಪಾಡ್ದನ, ಕಂಬಳ ಹಾಗೂ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು ಡಾ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಜಿ. ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ನಡೆಸಿರುವ ಅಧ್ಯಯನ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದು. ‘ಭೂತಗಳ ಅದ್ಭುತ ಜಗತ್ತು’ ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ತುಳುನಾಡಿನ ದೈವಾರಾಧನೆಯ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಲಾಗ್‌ವೊಂದನ್ನೂ ಆರಂಭಿಸಿ, ಭೂತಾರಾಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪಾರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.ತುಳುನಾಡಿನ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಪಾಡ್ದನ ಹಾಡುವವರು, ಭೂತ ಕಟ್ಟುವವರು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯರಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಪಯಣದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವೂ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಪಾಡ್ದನಕಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಭೂತ ಕಟ್ಟುವವರಿಗೆ ಗೌರವಧನ ನೀಡಬೇಕು; ದೂರದ ಊರುಗಳಿಗೆ ತೆರಳಲು ಪ್ರಯಾಣ ವೆಚ್ಚ ಭರಿಸಬೇಕು. ಆದರೂ ನಷ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ನಿಲುವು ಅವರದು.

ಕ್ಯಾಮರಾ ಹಿಡಿದು ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ತೆರಳಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಡೆ ವಿರೋಧ ಹಾಗೂ ಬೈಗುಳವನ್ನೂ ಎದುರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಬರಿಗೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಇವೆ. ಆದರೂ ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಪಯಣ ನಿಂತಿಲ್ಲ.

ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಹೆಜ್ಜೆ

ಡಾ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಜಿ. ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮಹಿಳೆ, ಪಾಡ್ದನ, ದೈವಾರಾಧನೆ, ಕಂಬಳ ಸೇರಿದಂತೆ ತುಳುನಾಡಿನ ಬಹುಮುಖ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಣ ಕಾಣಬಹುದು.ಅವರ ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ:

  1. ಅರಿವಿನಂಗಳದ ಸುತ್ತ – ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬರಹಗಳು
  2. ಮನೆಯಂಗಳದಿ ಹೂ – ಕಥಾಸಂಕಲನ
  3. ದೈವಿಕ ಕಂಬಳ – ತುಳು ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧನೆ
  4. ಕಂಬಳ ಕೋರಿ ನೇಮ – ತುಳು ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧನೆ
  5. ತುಂಡು ಭೂತಗಳು – ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ
  6. ಕನ್ನಡ-ತುಳು ಜನಪದ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಆಶಯಗಳು – ತೌಲನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ
  7. ತುಳು ಪಾಡ್ದನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ – ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನ
  8. ಪಾಡ್ದನ ಸಂಪುಟ – ಸಂಪಾದನೆ
  9. ತುಳುವ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಗಳು – ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಶೋಧನೆ
  10. ತುಳುನಾಡಿನ ಅಪೂರ್ವ ಭೂತಗಳು – ಸಂಶೋಧನೆ
  11. ಬೆಳಕಿನೆಡೆಗೆ – ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು
  12. ತುಳು ಜನಪದ ಕವಿತೆಗಳು – ಸಂಪಾದನೆ
  13. ಚಂದಬಾರಿ ರಾಧೆ ಗೋಪಾಲ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಪೂರ್ವ ಪಾಡ್ದನಗಳು – ಸಂಪಾದನೆ
  14. ಬಂಗ್ಲೆ ಗುಡ್ಡೆ ಸಣ್ಣಕ್ಕನ ಮೌಖಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ
  15. ಶಾರದಾ ಜಿ. ಬಂಗೇರರ ಮೌಖಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ
  16. ತುಳು ಜನಪದ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ತತ್ವಗಳು
  17. ಬಸ್ತರ್ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ
  18. ಸುಬ್ಬಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಲ್ತದು – ಮಹಿಳೆ ಬರೆದ ಮೊದಲ ಹವಿಗನ್ನಡ ನಾಟಕ
  19. ಭೂತಗಳ ಅದ್ಭುತ ಜಗತ್ತು
  20. ತುಳುನಾಡಿನ ನಾಗಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಕಂಬಳ – ಒಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನ

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸುಬ್ಬಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಲ್ತದು’ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಕೃತಿ. ಇದು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಬರೆದ ಮೊದಲ ಹವಿಗನ್ನಡ ನಾಟಕವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಹವ್ಯಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಶಾನುಭಾಗರು ಈ ನಾಟಕದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವುದು ಇದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.ಇದಲ್ಲದೆ, ದಲಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ದಾರುಣ ಬದುಕಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ‘ಈಜೋ ಮಂಜೊಟ್ಟಿ ಗೋಣ’ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಿರುವುದು ಅವರ ಬರಹದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಳಜಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

೧೦೬೫ ದೈವಗಳ ದಾಖಲಾತಿ

ತುಳುನಾಡಿನ ದೈವಾರಾಧನೆಯ ಕುರಿತು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿರುವ ಡಾ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಜಿ. ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ೧೦೬೫ ದೈವಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಮತ್ತು ದೈವಗಳ ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೆಲವರು ನಕಲು ಮಾಡಿರುವುದೂ ಅವರಿಗೆ ಬೇಸರ ತಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಅಡೆತಡೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ತುಳುನಾಡಿನ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆ, ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈವಾರಾಧನೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಉಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ–ಪುರಸ್ಕಾರಗಳ ಗೌರವ

ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸೇವೆಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಸಂದಿವೆ. ‘ಅರಿವಿನಂಗಳದ ಸುತ್ತ’ ಕೃತಿಗೆ ಕಾವ್ಯಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕಾರ, ಜನತಾ ಸೈನಿಕದಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಭೂಷಣ, ಜಯಪ್ರಕಾಶ ನಾರಾಯಣ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ರತ್ನ ಹಾಗೂ ಕಲಾಜ್ಯೋತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಗೌರವಗಳು ಅವರಿಗೆ ದೊರೆತಿವೆ.ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಕುಡ್ಲ ತುಳು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಕಣ ಬರೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭಾದಲ್ಲೂ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ಅವರ ಕೆಲಸ

ತುಳುನಾಡಿನ ದೈವಗಳು, ಪಾಡ್ದನಗಳು, ಜಾನಪದ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಕುರಿತು ಇಷ್ಟೊಂದು ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರೂ, ತಮಗೆ ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿನ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ದೊರಕಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನೋವು ಅವರಲ್ಲಿದೆ.ಆದರೆ ಅವರ ಸಾಧನೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೌಖಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ದಾಖಲಿಸಿ, ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯವೇ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ.ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕೋಳ್ಯೂರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಕುಟುಂಬದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದು, ಮೂರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಅಧ್ಯಾಪಕಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ, ತುಳುನಾಡಿನ ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಡಾ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಜಿ. ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿದ್ವಾಂಸೆ.ಒಲೆಯ ಬೂದಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಜ್ಞಾನಜ್ಯೋತಿಯವರೆಗೆ ಸಾಗಿದ ಪಯಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.ಅವರ ಬದುಕು ಹೇಳುವ ಸಂದೇಶ ಒಂದೇ —

ಹೆಣ್ಣಿನ ಬದುಕಿಗೆ ಸಮಾಜ ಹಾಕುವ ಗಡಿಗಳು ಅಂತಿಮವಲ್ಲ; ಆಕೆ ಕಲಿಯುವ ಜ್ಞಾನ, ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಧಿಸುವ ಛಲವೇ ಆಕೆಯ ನಿಜವಾದ ಗಡಿ.