ಅಂಡು

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   verb

   to prepare (food) by the use of heat, as by boiling, baking or roasting; to cook.

2. 2.
   noun

   either of two oval sex glands in the male that are suspended in the scrotum and secrete spermatozoa; testicle.

3. 3.
   noun

   that part of human body between the lower back and the hind part of thighs; the buttocks.

4. 4.
   verb

   to go near to; to come closer to.

5. 5.
   noun

   a flat area of low vegetation dominated by grasses; a meadow.

6. 6.
   noun

   nearness; proximity.

7. 7.
   noun

   the female genital passage; the vagina.

8. 8.
   verb

   to be cooked; to boil oneself.

9. 9.
   noun

   support; a prop; a shelter.

10. 10.
    verb

    to be in an agitated or violent state;

11. 11.
    noun

    the bottom of a vessel;

12. 12.
    verb

    ಅಟ್ಟಿಕ್ಕು aṭṭikku to cook and serve the food; ಅಟ್ಟೇಱಿಸು aṭṭērisu to keep the food cooked and ready; ಅಟ್ಟ ಪಾಯಸದಲ್ಲಿ ಕೆರ ಹೆಟ್ಟು aṭṭa pāyasadalli kera heṭṭu (prov.) to spoil another's hard work; ಅಟ್ಟಮೇಲೆ ಒಲೆ ಉರಿಯಿತು, ಕೆಟ್ಟಮೇಲೆ ಬುದ್ಧಿ ಬಂತು aṭṭamēle ole uriyitu, keṭṭamēle buddhi bantu (prov.) got the wisdom only when it was too late; ಅಟ್ಟರೂ, ಶಿವ ಕೊಟ್ಟಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲ aṭṭarū Śiva koṭṭallade illa (prov.) mundane wealth, unless bestowed by the God, cannot carry you anywhere; ಅಟ್ಟಿಕ್ಕುವವನಿಗೆ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಬೇಡ, ಮೊಟ್ಟೆಮಾರುವವನಿಗೆ ಆಳಾಗಬೇಡ aṭṭikkuvavanige heṇḍatiyāgabēḍa, moṭṭehoruvavanige āḷāgabēḍa (prov.) do not be a slave to a slave; ಅಟ್ಟಿ ಉಣ್ಣುವುಡಕ್ಕಿಂತ ತಿರುದುಣ್ಣುವುದು ಲೇಸು aṭṭi uṇṇuvudakkinta tiridu uṇṇuvudu lēsu (prov.) it is easy to live by begging, than by hard work; ಅಟ್ಟಿಕ್ಕಿದವರಿಗಿಂತ ಆರಿಸಿಕ್ಕಿದವರು ಮೇಲಾಗು (prov.) (said of a man who is more kind to his wife than to his mother) labours are forgotten fast, while shallow sympathy is extolled a lot; ಅಡುವಾಗ, ಇಕ್ಕುವಾಗ ಊರೆಲ್ಲಾ ನೆಂಟರು aḍuvāga ikkuvāga ūrellā neṇṭaru (prov.) people throng around you when you can help them, but not when you need help; ಅಡುವುದು ಗುಂಡಳಿಗೆ, ಬಡಿಸುವುದು ಬೀಸಳಿಗೆ aḍuvudu guṇḍaḷige, baḍisuvudu bīsaḷige (prov.) God cures and the doctor takes the fee (or credit).

13. 13.
    noun

    ಅಂಡುಬೆಳಗು aṇḍubeḷagu = ಅಂಡುಹರಿ; ಅಂಡುಮುರಿ aṇḍumuri = ಅಂಡುಹರಿ; ಅಂಡುಹರಿ aṇḍuhari (dial.) (fig.) to beat heavily; ಅಂಡುಹಿಡಿ aṇḍuhiḍi (dial.) (fig.) to sit idly at home; to spend time without doing any useful or gainful work; ಅಂಡು ಊರು (ಅಂಡೂರು) aṇḍu ūru (andūru) (sl.) to sit or rest for a short period; 2. (sl.) to stay in another's house (usu. causing discomfort); ಅಂಡಿಗೆ ಅರಿವೆ ಇಲ್ಲ, ತುಟಿಗೆ ತೆಳಿ ಇಲ್ಲ aṇḍige arive illa, tuṭige teḷi illa (prov.) to be very poor; he is so poor that he has no salt for his porridge; ಅಂಡಿಗೆ ಆನಿಸಿಕೊಂಡು ಬಾ aṇḍige ānisikoṇḍu bā to become very essential; 2. to follow immediately or all along without giving any interval of time or space in between; ಅಂಡಿಗೆ ನೀರು ಬಿಡು aṇḍige nīru biḍu (prov.) to forget the help or favour received from another; to be an ingrate; ಅಂಡು ತಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗು aṇḍu tirugisikoṇḍu hōgu to give no attention; to overlook; to show disrespect; ಅಂಡು ಬಡಿದುಕೊಂಡು ನಗು aṇḍu baḍidu koṇḍu nagu to laugh sneeringly.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಹತ್ತಿರ.
   2. ಆಶ್ರಯ.
   3. ನಿತಂಬ.
   4. (ಪಾತ್ರೆ ಮುಂತಾದುವುಗಳ) ಅಡಿ.

2. 2.

   1. ಅಡಿಗೆಮಾಡು.
   2. ಸುಡು.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಅಟ್ಟು 9. P. p. ಅಟ್ಟು (Śmd. 283; see ಅಟ್ಟು 10). to cook; to boil; to dress; to prepare a meal; to prepare; to mature (ಪಚನ Śmd. Dh.; C.; T., M., Tu.; Te. ವಣ್ಡು cf. ಅ/?/ 2). [ಅಡು ಪಣ್ಣಿಡು ಪೋಗು ನೀನುಮಾನುಂತಿಂಬಂ Pb. 3, 12; Ap. 6, 76 va.; Cv. 220]. ಅಟ್ಟಕೂ/?/ (Śmd. I). ಭಕ್ಷ್ಯವನ್ ಅಡುವನು (ಆಪೂಪಿಕ, ಭಕ್ಷ್ಯಕಾರ etc.); ಮಡಕೆಯಲಿ ಅಟ್ಟಶಾಕವು (ಉಖ್ಯ etc.); ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಟ್ಟಿ ಮಾದುರ (ಪ್ರಣೀತ etc.); ರಸವಿಲ್ಲದ ಹಾಗೆ ಅಟ್ಟ ಮಾದುರ (ಪಿಚ್ಛಿಲ etc.); ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಟನ್ ಅಡುವ ಬಾಳಲಿ (ಋಜೀಷ etc. Nr.). ಅಟ್ಟು ವಾಸನೆ ಕಟ್ಟಲ್ ಪಟ್ಟದು (ಭಾವಿತ etc. Si. 314). ಅಟ್ಟಡಗು (ಉಖ್ಯ Hlā.). ಭಾಣ್ಡದೊಳ್ (ಅಡಗನ್) ಅಡಲ್ಕೆ (ಉಖ್ಯ Mr. 217). ಈ ಸೊಪಚನ್ ಇನ್ದು ಅಡುವುದು ಅಡಗು, ಅಕಟ! (Bp. 57, 2). ಅಟ್ಟ ಪಾಯಸದಲ್ಲಿ ಕೆರಾ ಹೆಟ್ಟಿದ ಹಾಗೆ. — ಅಟ್ಟ ಉಮ್ಬೋದಕ್ಕಿನ್ತ ತಿರಿದು ಉಮ್ಬೋದೇ ಲೇಸು. — ಅಟ್ಟು ಉಮ್ಬೋದು ಆ/?/ ಕೋಟಲೆ, ತಿರಿದು ಉಮ್ಬೋದು ಪರಮಸುಖ. — ಅಟ್ಟೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ದರೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೇಲಿ ತನ್ದಿಕ್ಕು ಅನ್ದ ಹಾಗೆ (Prvs.). see Prv. s. ಕೆಟು. — ಅಡು ಅಡು rep. ಅಟ್ಟು ಅಟ್ಟು ಪ್ರಾಣ ಹೋಸರೂ ಹೊಟ್ಟೇ ಹಸಿವು ನಿಲ್ಲಲೇ ಇಲ್ಲ (Prv.).

2. 2.
   2.

   = ಅಡ 2, ಅಡಿ 5. cooking etc. ಅಡುಗಬ್ಬು. -ಕಬ್ಬು = ಅಡಿಗಬ್ಬು fuel (ಇನ್ಧನ, ಸಮಿತ್ತು etc. Nr.; ಇನ್ಧನ, ಕಾಷ್ಠ etc. Mr. 48). ಮಾರಯ್ಯನ್ ಅಡುಗಬ್ಬುಗಳನ್ ಅಡಕುವನು (Bp. 9, 41). ತನ್ದ ಅಡುಗಬ್ಬುಗಳಿಗೆ ಉರಿ ಹಬ್ಬಿಸುತ (16, 20). ಕೆಲವು ಅಡುಗಬ್ಬನ್ ಆಯ್ದು ಒಟ್ಟಿ (18, 28). see also Bp. 44, 21. ಅಡುಗರ್ಬು. -ಕರ್ಬು. = ಅಡುಗಬ್ಬು (V. 14, 27 va.). ಅಡುಗೂಲಜ್ಜಿ. -ಕೂಲಜ್ಜಿ. = ಅಡುಗೊಲಜ್ಜಿ a respectable woman who cooks for strangers and travellers. ಅಡುಗೂಲಜ್ಜಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಟ್ಟಡಿಗೆ ಆಯತವಾಗಿರುವದು (Prv.). ಅಡುಗೂ/?/. -ಕೂ/?/ boiled rice (Śmd. 204). ಅಡುಗೂ/?/ವ. -ಅವ a cook (C. Bp. 47, 42). ಅಡುಗೋಲಜ್ಜಿ. -ಕೋಲಜ್ಜಿ. = ಅಡುಗೂಲಜ್ಜಿ (S. Mhr. rare). ಅಡುಬಾಣಲೆ a frying pan (ಪುಷ್ಪಕ, ಅಮ್ಬರೀಷ Nn. 123). ಅಡೂರು. -ಊರು N. of a village. see Prv. s. ವಿಡೂರ

3. 3.
   3.

   (= ಅಡ 6). ಅಡುಪಾಡು a piercing or challenging word (ತಿವಿದಾಟದ ನುಡಿ Bhn. 56).

4. 4.
   4.

   (fr. ಅಡುಗು 2.). ಅಡವುಗ್ಗಿ. -ಪುಗ್ಗಿ rice mixed with flesh (? Abh. P. 13, 96. 106).

5. 5.
   1.

   going near; an approach, a resort. ಅಣ್ಡುಗೊಳ್. -ಕೊಳ್ to resort to [ಮತ್ತೊರ್ವಳ್...ನೋ/?/ದಂಡುಗ ಳೊಳಂಡುಗೊಂಡು ಸೊರ್ಕಿದಾನೆ ಬರ್ಪನ್ತೆ ಬಂದು Pb. 4, 36 va.]. (Grj. 1, 104).

6. 6.
   2.

   a buttock; the buttocks; — bottom of a vessel; — (of children; My.; ಕಲತ್ರ, ಶ್ರೋಣಿ Si. 451; Tu.; S. Mhr. very rare'). ಅಣ್ಡುಗಳು (ಪಿ/?/ಗಳು), ಕಟಿ, ಶ್ರೋಣಿ, ಕಕುದ್ಮತಿ 208). ತೊಡೆಗಳಿಗೂ ಅಣ್ಡಿಗೂ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸನ್ಥಿ (ವಂಕ್ಷಣ 208). ಸ್ತ್ರೀಯರ ಅಣ್ಡುಗಳ ಬ/?/ಯ ದೊಪ್ಪಾನೆಯ ಪ್ರದೇಶ (ನಿತಮ್ಬ 208). ಸ್ತ್ರೀಯರ ಭಗದ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಅಣ್ಡುಗಳ ಮುಮ್ಭಾಗವಾದ ದಿಮ್ಮಿ (ಜಘನ, ಮಡಿಕಟ್ಟು 208). ಹೆಣ್ಗಳ ಅಣ್ಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಗು/?/ಗಳು (ಕುಕುನ್ದರ 208). ಅಣ್ಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ಥಲ (ಸ್ಫಿಕ್ಕು 208). see Prv. s. ನೀನು.

7. 7.

   Tbh. of ಅಣ್ಡ No. 2. (My.).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   vi.

   (come) ｟dat.｠1 to come near, to approach 2 to resort to, to come or go for protection n. 1 (loc.) nearness, proximity, closeness 2 (prot.) refuge, shelter

2. 2.
   n.

   1 (body) buttock, posteriors 2 (place) bottom (of a vessel) [Ka. D129] = ಮುಕುಳಿ (mukuḷi) þcol.ß

3. 3.
   vt.

   (cook)｟past ಅಟ್ಟ್-｠to cook = ಅಡಿಗೆ ಮಾಡು (aḍige māḍu) vi. to be cooked