ಅಂತು

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   a rosary made of the berries of Elaeocarpus ganitrus.

2. 2.
   noun

   the last point; the final point; end; apex; maximum or minimum level; extreme point;

3. 3.
   adverb

   in that way, manner; like that; similar to.

4. 4.
   noun

   (dial.) one of the parts into which a whole is made of or is divisible or is divided; a division.

5. 5.
   noun

   (dial.) the inner feeling, opinion not made known to others; a secret;

6. 6.
   adverb

   finally; with all this.

7. 7.
   noun

   ಅಂತುಗೊಂತು antugontu the details of one's being, nature, qualities, etc.; whereabouts; ಅಂತುಪಾರು antupāru termination; end; conclusion.

8. 8.
   adverb

   (in restricted sense of) 'at least';

9. 9.
   adverb

   ಅಂತುಂ ಇಂತುಂ antum intim (adv .) in any way; in whatever manner; anyhow; ಅಂತು ಇಂತು antu intu = ಅಂತುಂ ಇಂತುಂ; ಅಂತು ಇಂತು ಕುಂತಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯವಿಲ್ಲ antū intū Kunti makkaḷige rājyavilla (prov.) all said and done, finally, the deserved is deprived of his due.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಕೊನೆ.
   2. ಒಳಗುಟ್ಟು.

2. 2.

   1. ಹಾಗೆ.
   2. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   = ಅತ್ತು 1, ಅದು 1. that, it. it is affixed to pronouns, e. g. ನಿನತು (ನಿನ-ಅತು), ನಿಮತು (Śmd. 178). ನಿನತು ಬಲಮ್, ಎನತು ಶೌರ್ಯಮ್, ತನತು ಮಹಾಧೈರ್ಯಮ್ ಅವನಿಪತಿಗೆ ಎನೆ (179). see ಎನತು, ತನತು, ನಿನತು, ಎಮ್ಮತ್ತು, ತಮ್ಮತ್ತು, ನಿಮ್ಮತ್ತು; ಪೊಸತು; ಒಳತು 1 & 2.

2. 2.
   1.

   that manner, so as that, in that manner, thus, so, as (ಪ್ರಕಾರಕಾಲ್ಯಾರ್ಥ Śmd. 399; ಹಾಗೆ or ಹಾಂಗೆ 17. 19. 38. 46. 88 Cm.; Tu. ಅಂಚ Te. ಅಟು). it occasionally serves to complete a verse (Śmd. 398). ಅನ್ತು, ಇನ್ತು, ಉನ್ತು, ಎನ್ತು (899). [ಕು/?/ತಂತು ಪೆ/?/ರ ಬಗೆಯಂ ತೆ/?/ದಿರೆ ಪೆ/?/ರ್ಗ/?/ಪಲಾರ್ಪವಂ ಮಾತ/?/ವಂ Kr. 1, 15; Pb. 1, 17; Ap. 1, 25]. ನಾನ್ ಅನ್ತು ಬೆಂಕಿ ಅದೇನು (B. 2, 44). ಮುಂಚಿನ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಅನ್ತು ನೀವು...ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದಿರಿ (3, 1). ಚಿತ್ರ ಬರೆದು ನಾಳಿಗೇ ತರುತ್ತೇನೆನ್ದು, ಒಪ್ಪಿಕೊಣ್ಡು, ಅನ್ತು ಬನ್ದೆನು (3, 49). ನಿನ್ನಿನ್ದ ನನಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ ಎಮ್ಬ ಮಾತು ಅನ್ತು ನಿಜವೇ (4, 18). ನನಗೆ ಅನ್ತು ನಿನ್ನ ಗೆಳೆತನವೇ ಸಾಕು (4, 45). ಸಾಕು, ಬಿಡು! ಸಾಕು, ಈಗ ಅನ್ತು ನಿನ್ನ ಮಾತು ನನಗೆ ತೀರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಯ ಬನ್ತು (4, 184). 2, = ಅನ್ತೂ No. 2, q. v. perhaps all the instances quoted above from B., are to come here. ಅನ್ತಪ್ಪ. ಅನ್ತು-ಅಪ್ಪ (or occasionally) ಅನ್ತೆ-ಅಪ್ಪ being of that kind; such, such a or — of that very kind. ಆತನ ಮನೋವೃತ್ತಿಯಿನ್ದೆ ಧವಲರ್ಣಮ್ ಅನ್ತಪ್ಪ ಅಕ್ಷರಸ್ವರೂಪಮ್ ಅಪ್ಪ ಶಬ್ದಂ ಪುಟ್ಟುಗುಂ (Śmd. 46). ಅನ್ತಪ್ಪ ಪರಮಶಿವಭಕ್ತರುಗಳ್ (Bp. 25, 15). ಅನ್ತಪ್ಪಂ. ಅನ್ತಪ್ಪ-ಅಂ 3. such a man; a man like him, her, etc. [ಅಂತಪ್ಪನನ/?/ಯೆನೆಂದು ಸಭೆಯೊಳ್ ನುಡಿದಂ Pb. 2, 47]. (Śmd. 191; Kk. 61). ಅನ್ತಪ್ಪಳ್. ಅನ್ತಪ್ಪ-ಅಳ್. -ಳು such a woman. ಗಣ್ಡನು ಬಯಸುವ ಅನ್ತಪ್ಪಳು (ಕಾನ್ತೆ Nr.). ಅನ್ತಲ್ಲದೆಯುಂ. -ಅಲ್ಲದೆಯುಂ thus and further. this expression occurs in narration, e. g. Rśv. 13, 63 va. ಅನ್ತಹ. -ಅಹ. = ಅನ್ತಪ್ಪ, ಅನ್ನ 1 (Śmd. 191) and ಅನ್ಥ etc. ಅತ್ಯನ್ತಭಯಗೊಳಿಸುವನ್ತಹ ಯುದ್ಧಭೂಮಿ (ವೀರಾಶ?ಂಸನ Nr.). ಬಲದ ಕಯ್ಯ ನೆಗಹಿ ಇಕ್ಕಲು ಪಟ್ಟನ್ತಹ ಯಜ್ಞ ಸೂತ್ರವು (ಉಪವೀತ Nr.). ಚನ್ದ್ರನಂ ಕಾಣಬನ್ತಹ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಸಿನೀವಾಲಿ ಎಮ್ಬುದು (Hlā.). frequently in the Cm. on Śmd. as represented in a Mḍb.). MS., e. g. ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೂಡಿದನ್ತಹ ವಿಭಕ್ತಿಗಳಂ (90). ಸುಲಲಿತಾಕ್ಷರವಹನ್ತಹ ಪ್ರಕೃತಿಗಳಂ (98). ಪ್ರತ್ಯಯಾನ್ತವಹನ್ತಹ ಏಕಾರಾನ್ತವು (101); also 125. 140. 141. 142. 169. 173. ಮಾಡುವನ್ತಹ ಕೆಲಸಂ (Bp. 36, 18). ಅನ್ತಹ ದೋಸಂ (57, 78). ಮಾಡುವನ್ತಹ ನಿಮ್ಮ (58, 44). ಅನ್ತಹಂ. = ಅನ್ತಪ್ಪಂ q. v., ಅನ್ನಂ (s. ಅನ್ನ 1, Śmd. 192; ಅನ್ನಂ Ct. II, 64). ಅನ್ತಾಗಿ. -ಆಗಿ (better ಅನ್ತಾಗೆ?). having become thus; now, therefore (Bp. 4, 46; 56, 1). ಅನ್ತಾಗಿಯುಂ, and therefore (2, 38). ಅನ್ತಿನ್ತು. -ಇನ್ತು in that manner and in this manner (ಹಾಗೆ ಹೀಗೆ G.). 2, differing from the ordinary form and practice. ಪ್ರಾಸಚ್ಛನ್ದೋನ್ವಯ ವಿನ್ಯಾಸದಿನ್ ಅನ್ತಿನ್ತು ಶಬ್ದಮ್ ಇರ್ಕುಂ (Śmd. 5; ವ್ಯತ್ಯಯವಾಗಿ in ವೃತ್ತಿ; ಪಲ್ಲಟವಾಗಿ Cm.). 3, ಅನ್ತು-ಉ 9, ಇನ್ತು-ಉ 9. = ಅನ್ತೂ ಇನ್ತೂ, either so or thus (My.; ಹಾಗೂ ಹೀಗೂ G.). ಅನ್ತಿರೆ. -ಇರೆ. while being so; so that it becomes thus. 2, = ಅನ್ತೆ, as, like (ಉಪಮಾನ Śmd. 397; ಪೋಲಿಸುವುದು 73; ಹಾಂಗೆ 210 Cm.; ಪೋಲಿಪುದು Śm. 55). ವರಸನ್ಧ್ಯಕ್ಷರದನ್ತಿರೆ (Śmd. 18). ಎಲ್ಲರುಮ್ ಆ ಕರ್ಣನನ್ತಿರೆ ಏನ್ ಚಾಗಿಗಳ್ (183). ಅಕ್ಕುಂ ಪದಾನ್ತ್ಯಲೋಪಂ ತಕ್ಕನ್ತಿರೆ ಕರ್ಮಧಾರಯಕ್ಕಂ (210). ಬಕನನ್ತಿರೆ ಮೆಲ್ಲನೆ ಮೆಟ್ಟು (272). ಸಿರಿಗೂಡಿದ ಗೃಹದನ್ತಿರೆ (Rśv. 12, 23). ಅನ್ತುಂ. -ಉಂ 1. and thus. used in narration, e. g. (Rśv. 10, 1 va. ಅನ್ತುಮ್ ಅಲ್ಲದೆಯು (Bp. 60, 49). [ಅಂತುವರಂ up to that. ಯಶಪಟಹ ನಿನಾದಮಂ ಪರಪುವೆಂದೆಸೆಯಂತುವರಂ ತಳೋದರೀ Ap. 3, 45]. ಅಅನ್ತೂ. -ಊ 7. and so. 2, = ಅನ್ತು No. 2. as for, as to, in regard to. ಹೊಸವು ಅನ್ತೂ ತೋ/?/ಲಿಲ್ಲ as for new ones they did not appear (B. 2, 40). ನಾನು ಅನ್ತೂ ಹೊತ್ತು ನೋಡಿ ಕೊಣ್ಡು, as for me I look out for an opportunity (2, 46). ಆಟದ ಒಡವೆಗಳು ಅನ್ತೂ ನನಗೆ ಬೇಡ, as for toys I do not want any (3, 62). ಸತ್ಯ ಮಾತಾಡುವವರಿಗೆ ಅಂಜಿಕೆ ಅನ್ತೂ ಇರುವುದೇ ಇಲ್ಲ (3, 96). ಎಮ್ಬದು ಅನ್ತೂ ಸಹಜವೇ (4, 72). ಅದ/?/ನ್ದ ಅನ್ತೂ in regard to (this) "thereby" (4, 80). ಅಗ ಅನ್ತೂ with respect to that time (4, 95). ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಮೂ/?/ ಪಾಲು ಬೆಳಿಸಿದ್ದನ್ನು ಅನ್ತೂ ನಾನು ಮನಗಣ್ಡೆನು (4, 179). ಅನ್ತೂ ಇನ್ತೂ. = ಅನ್ತಿನ್ತು No. 3. as well so as thus, either so or thus, howsoever it may be, at any rate. ನ್ತೂ ಇನ್ತೂ ಕುನ್ತೀ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯವಿಲ್ಲ (Prv.). ಅನ್ತೆ. -ಎ 3. = ಅನ್ತೇ even in that manner, in the very same wise, even so; even at the rate of; just like; just as; in such a manner that, even so that; just as if (ಉಪಮಾನ Śmd. 397. 250; ಪೋಲಿಪ ಎಡೆ Kk. 63; ವೊಲ್, ತೋಡು, ಪಡಿ, ಸಾಮ್ಯ Ct. I, 88). ಗಿರಿಯನ್ತೆ ಬಿಣ್ಪಿದಂ, ಸುರಕರಿಯನ್ತೆ ಬಲಾಢ್ಯನ್, ಅಬ್ಧಿಯನ್ತೆ ಗಭೀರಂ (Śmd. 251). ಬಿಸಿಲೊಳ್ ಉ/?/ ಕಿಮು/?/ದ ತಳಿರನ್ತೆ ನೊನ್ದಂ (39). ಮನಮ್ಬುಗ್ಕುವನ್ತೆ ಪೇ/?/ಂ (3). ಇವಂ ಬೆರಳ್ ಕೊರಳ್ ಎಮ್ಬನ್ತೆ ಕುಳನಾಗೆ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗದು (41). ಆತನುಂ ನೀನುಂ ಕೂಡಿದಿರ್ ಅಪ್ಪೊಡೆ (o. r. ಆದಿಪ್ಪೊಡೆ) ಆಹವಕ್ಕೆ ಕಿಚ್ಚುಂ ಗಾಳಿಯುಂ ಕೂಡಿದನ್ತೆ (262). ಜನ್ನವಿರದನ್ತೆ ಇಕಿದ ಪೂವಿನ ಮಾಲೆ (ವೈಕಕ್ಷಕ Hlā.). ಮನ ಬನ್ದನ್ತೆ ನುಡಿವ ನುಡಿ (ಕೋಲಾಹಲ, etc. Hlā.). ಹಡಗು ಮುನ್ದಕ್ಕೆ ಹಾಯುವನ್ತೆ ಕೆಳಗಡೆ ನೀರನ್ನು ಹಿನ್ದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವ ಮರಮುಟ್ಟು (Si. 84). ರಕ್ತವನ್ನು ನೋಯಿಸದನ್ತೆ ಹೀರಿ ಕೊಳ್ಳಲ್ ಉಳ್ಳ ಜನ್ತು (89). ಅಭಿನವ ಮಂಗನ್ ಉಸುರಿದಂ ಸ್ತ್ರೀ ಬಾಲರ್ ಅ/?/ವನ್ತೆ ಅಭಿಧಾನಮಂ (Mr. 4). ಎನ್ದುವುಂ ಜಿನಬುಧಸಮಯಮ್ ಇದು ಎನ್ದು ಉಲಿವ ಪೆಸರಿಲ್ಲದನ್ತೆ ತೊಡದು, ಕಳೆದು (Bp. 50, 50). ಇನ್ಧನದೊಳ್ ಇಹ ಪಾವಕನನ್ತೆ (51, 32). ಅನ್ತಿರಲಿ! (59, 18). ಕತ್ತಲೆಯ ಮನೆಗೆ ಮಣಿದೀಪವಾದನ್ತೆ, ಸಲೆ ಬತ್ತಿದ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ನವಜಲಮ್ ಒದವಿದನ್ತೆ (J. 28, 63). ರೂಪಾಯಿಗೆ ಎಣ್ಟು ಅಣೆಗಳನ್ತೆ ತೆ/?/ಗೇ ತೆಗೆದು ಕೊಳ್ಳ ಬೇಕು (B. 5, 120). ನಿಚ್ಚಣಿಕೆಗಳ ಹಲ್ಲಿಗೆ ಒಬ್ಬನನ್ತೆ ಎಷ್ಟೋ ಮನ್ದಿ ಮೇಲಿನ್ದ ಕೆಳ ತನಕ ಸಾಲಾಗಿ ಕೂತಿದ್ದರು! (4, 150). ಆ ಹೆಂಗಸರು ಒನ್ದೊನ್ದು ವಾರಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರು ಆಣೆ, ಎರಡು ಆಣೆಯನ್ತೆ ಒಬ್ಬ ಗೃಹಸ್ಥರ ಸ್ತ್ರೀಯಳ ಹತ್ತರ ತನ್ದು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ (5, 303). 2, likewise, also, too. ಪ್ಲುತಕ್ಕಮ್ ಅನ್ತೆ ಸನ್ಧಿಯಿಲ್ಲ (Śmd. 68). ಋತ್ವಕ್ಕಮ್ ಅನ್ತೆ (ಹಾಂಗೆ Cm.) ಸನ್ಧಿವಿಕಲ್ಪಂ (73). ಅನ್ತೆ (ಹಾಂಗೆ Cm.) ಸರ್ವನಾಮದೊಳಂ ತಾಂ ಪ್ರಕಟಂ ಗಳಾಗಮಂ (123). ದಿಗ್ವಾಚಕದೊಳ್ ಅನ್ತೆ ಅಣಾಗಮಮ್ ಅಕ್ಕುಂ (135). ಆತೃತೀಯಾಕ್ಷರಮ್ ಅನ್ತೆ (373). ಅನ್ತೆವೊಲ್. -ವೊಲ್. = ಅನ್ತೆ (ಉಪಮಾನ Śmd. 397. 250. 110; ಪೋಲಿಪುದು Śm. 55; ಪೋಲಿಪ ಎಡೆ Kk. 63; ವೋಲ್ etc., ಸಾಮ್ಯ Ct. II, 32). ಅವನ್ ಅವಳ್ ಅದು ಎಮ್ಬಿವು ಇರ್ದನ್ತೆ ವೊಲ್ ಇರ್ದಪುದು (Śmd. 173; ಇರ್ದ ಹಾಗೆ Cm.). ರವಿಸುತನನ್ತೆವೊಲ್ ಅಧಿಕ ದಾನಿ, ಪರಾಕ್ರಮಿ ಸಿಂಗದನ್ತೆವೊಲ್ (251). ಬಲಿಯನ್ತೆವೊಲ್ ಅಧಿಕ ದಾನಿ ದಾನವಿನೋದಂ (251). ಚಿನ್ತೆಯನ್ ಅಳ್ವನ್ತೆವೊಲ್ (Rśv. 12, 13). ಅನ್ತೆವೊಲ್. -ವೊಲ್. = ಅನ್ತೆವೊಲ್. [ಕೋಗಿಲೆಯೆ ಬಗ್ಗಿಸೆ ಸುಗ್ಗಿಯೊಳೊಪ್ಪುವಂತೆವೋಲ್ Pb. 1, 8]. (Śmd. 397. 73; Kk. 63; Śm. 55). ಅರಡುಂ ರೇಫೆಗಳಂ ತನ್ದು, ಉರವಣಿಯಿಂ ಕೂಡಿದನ್ತೆವೋಲ್ (Śmd. 75; ಕೂಡಿದ ಹಾಂಗೆ Cm.). ಬಿಗಿದ ಬೆಳ್ಳಿಯ ನುಣ್ಮಣಿಯನ್ತೆವೋಲ್ ಭಗಣಮ್ ಒಪ್ಪಿದುದು (Rśv. 11, 23). ಅನ್ತೇ. -ಏ 2. = ಅನ್ತೆ. ಅನ್ತೇ ಬನ್ತು, ಉನ್ತೇ ಹೋಯಿತು (Prv.).

3. 3.
   2.

   the whole, total (Te., R.; see ಅನಿತು, ಅನಿತುಂ).

4. 4.
   3.

   = ಅನ್ದಿತು it said (C.). [colloq.]. see ಅನ್ 1.

5. 5.

   Tbh. of ಅಂತ. ಶಿವನಂತುವನ /?/ಯದೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಿತು ಲೋಕ! Bv. 81; Cv. 4.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   adv.

   1 (manner) thus, in that manner (remote demonstrative or anaphoric pronominal adverb of manner) 2 in the end, finally ű ಅಂತು ಅವರಿಗೆ ಮಂತ್ರಿ ಪದವಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. Finally he could not get the ministership.