ಅರೆ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   a recess or hollow in a wall, as for a statue, bust or vase; a niche.

2. 2.
   adjective

   half - a) being either of the two equal parts; b) being about a half of the amount, length, etc.

3. 3.
   interjection

   an interjection expressing wonder or objection.

4. 4.
   verb

   to be missed; to be lost.

5. 5.
   noun

   the plant Grislea tomentosa.

6. 6.
   adverb

   somewhere; at some place.

7. 7.
   noun

   a large mass of stone.

8. 8.
   verb

   to reduce to powder or fine particles by crushing and friction; to grind; to powder; to pulverise.

9. 9.
   noun

   any one of the rods connecting the hub with the rim of a wheel; a spoke.

10. 10.
    noun

    a sand bank.

11. 11.
    noun

    either of two equal parts into which a thing or quantity is or may be divided; a half.

12. 12.
    noun

    want of digestive power; inability to digest food.

13. 13.
    noun

    an open excavation for building stone, slate etc.; any source of building stone; a quarry;

14. 14.
    noun

    a space within a building enclosed by walls or separated from other similar spaces by walls or partitions; a room.

15. 15.
    noun

    that which is not a whole (not necessarily being half).

16. 16.
    adjective

    incomplete; fragmentary; partial.

17. 17.
    adverb

    sometime; at some unspecified time.

18. 18.
    verb

    to crush or squeeze (as a sugar cane, leaves, to get juice out); to work up (flour, clay etc.) into a plastic mass (dough) by pressing and folding it with the hands; to knead.

19. 19.
    adverb

    a few; not many; in small, limited or restricted number.

20. 20.
    noun

    a few things (uncertain ones).

21. 21.
    noun

    ಅರೆ ಆಳು are āḷu half the turnover or quantum of work a normal person can do in a day; ಅರೆ ಉಣಿಸು are uṇisu insufficient food; ಅರೆಮಾಡು aremāḍu to make incomplete; to stop a job without completing; ಅರೆಯಾಗು areyāgu to become deficient; to be incomplete.

22. 22.
    verb

    to be reduced to powder.

23. 23.
    noun

    a sliding box in a table, bureau, chest, etc., that can be drawn out and then pushed back into place; a drawer.

24. 24.
    verb

    to be distorted; to lose one's original form or shape.

25. 25.
    adverb

    ಅರೆಬರ್ arebar (pl.) a few people.

26. 26.
    noun

    a falling short; deficit, insufficiency; deficiency.

27. 27.
    noun

    a kind of percussion instrument, used in folk-dance.

28. 28.
    verb

    to cause to study laboriously; to teach thoroughly.

29. 29.
    verb

    ಅರೆದುಕುಡಿ aredukuḍi to learn or study thoroughly; ಅರೆದುಕುಡಿಸು aredukuḍisu to teach thoroughly; ಅರೆದುಹೊಯ(ಯ್ಯಿ) areduhoy(yyi) to teach thoroughly; ಅರೆದವ ಕುಡಿದಾನು aredava kuḍidānu (prov.) as you brew, so you must drink.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   vt.

   (vt.)｟past ಅರೆದ್-; ಅರದ್- þcol.ß｠ to pound, to grind, to crush《spices, etc.》on a slab of stone [Ka. D228(a)] *

2. 2.
   numr.

   (number) half ( 12 ) (n.) 〈being〉incomplete,〈being〉halfway,〈being〉not full

3. 3.

   ಅಱೆ2 n. (geo.) rock [Ka. < aṟe D321] = ಬಂಡೆ (baṃḍe)

4. 4.
   n.

   (furn.) drawer (of a table, etc.) (SK)

5. 5.
   n.

   (vehicle) spoke of a wheel

6. 6.
   n.

   (arch.) niche [?] = ಗೂಡು (gūḍu)

7. 7.
   n.

   (decide) hesitation, doubt (Kitt.)

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಅಡೆ 1, etc. ಹೆಬ್ಬೊಟ್ಟು ಸುಟ್ಟುಮ್ಬೆ ಕೂಡಿ ಅಳದರೆ ಪ್ರಾದೇಶ ಎನಿಸುಗು (Nr.). ಆದರೆ (Śmd. Cm. 85). see Bp. 23, 9; 24, 12; 40, 76; 44, 26. ನಿರಪರಾಧಿಯನ್ ಇನ್ತು ಕೊಲುವರೆ ಪರಮಪಾತಕಮ್ ಆಗದೇ? (Bp. 28, 30). ಎನ್ದರೆ (Kk. 31; Mr. 41. 97). ತಿದ್ದಬಾರದ ತೇಜಿ ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದರೇನು (Dp. 148). ಕೆಯ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಅರ್ಥ, ಹತ್ತರ ಇದ್ದರೆ ಹೆಣ್ಡತಿ (Prv.). ಜನಪರ್ ಉಣ್ಟು ಓಲಯ್ಸಿ ಕೊಮ್ಬರೆ (Bh. 1, 8, 60). ನಿಮ್ಮ ಚಿತ್ತಕ್ಕೆ ಬಹರೆ ತನ್ನ ಅಭಿಮತವನ್ ಅವಧರಿಸು! ಎನ್ದನ್ ಆ ಶಕುನಿ (1, 8, 11).

2. 2.
   2.

   = ಅರಿ 3. to grind, to pulverize, to crush [ಒನ್ದು ಲಕ್ಕ ರಥಮುಮನರೆದು ಸಣ್ಣಿಸಿದನ್ತೆ ಮಾಡಿದಾಗಳ್ Pb. 11, 72 va.]. (ಪೇಷಣ Śmd. Dh.; Śm. 103; J. 14, 14; My.; T. ಅರೈ). P. ps. ಅರದು, ಅರೆದು. ಸುಮ್ಮಗೆ (ವಿಷವನ್) ಅರದವರ ಕರುಳು ತುಣ್ಡಿಸಿ ಬೀ/?/ತ ಇರ್ದಪವು (Bp. 58, 56). (ಕಬ್ಬಂ) ತುಣ್ಡು ತುಣ್ಡಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಗಾಣದೊಳ್ ಅರೆದು (C. Bp. 11, 11). ಅವರು ಕಾ/?/ಗಳನ್ನು ಅರದು, ರೊಟ್ಟಿಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು (B. 5, 129). ಕೋ/?/ಯ ಕೇಳಿ ಮಸಾಲೇ (others: ಮೆಣಸು) ಅರೆಯುತ್ತಾರೋ? -ಅರೆದವ (who has undergone the hardship) ಕುಡಿದಾನು (Prvs.). ಸುಗನ್ಧದ್ರವ್ಯಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕುಟ್ಟಿ ಅರೆದ ಮುದ್ದೆ (Si. 228).

3. 3.
   3.

   the state of being ground, etc. ಅರೆಮಣ್ dust (Bp. 29, 32).

4. 4.
   4.

   hesitation, doubt (Te., also ಅ/?/). ಅರೆಮರಿಕೆ. = ಅರೆಮರೆ (Te., also ಅ/?/ಮ/?/ಕೆ R.). ಅರೆಮರೆ reit. = ಅರೆ (Te., also ಅ/?/ಮ/?/ R.).

5. 5.
   5.

   = ಆರೆ 1, No. 2. the plant Grislea tomentosa (ಧಾತಕಿ, ಅರೆಯ ಗಿಡ Si. 484). ಅರೆಯ ಹುವ್ವು ಬೆಲ್ಲ ಕಲಗಚ್ಚು ನೀರಿನಿನ್ದ ಮಾಡಿದ ಹೆಣ್ಡ (ಮೈರೇಯ 348).

6. 6.
   6.

   = ಅ/?/ 5 (some MSS. using the two rēphas promiscuously). the rear, the back (T., M. ಅ/?/ದಿ end, boundary, cf. ಅರುಗು Te., M., T. ಅ/?/, ಅ/?/ a partition; a closet, a room; well secured rooms, magazines; a curtain; T., M. ಅ/?/ to be severed; to break, to be cut asunder; to be cut off; to end, cease; see ಅ/?/ 4). ಅರೆನೆಲೆ the rear, a rear-guard (ಸನ್ನಯ Nr.; J. 14, 3). ಸೇನೆಯ ಹಿನ್ದೆ ಇದ್ದ ಅರೆನೆಲೆ (ಪ್ರತಿಗ್ರಹ Nr.). (Cpr. 10, 94 va.). ಅರೆಯಟ್ಟು. -ಅಟ್ಟು. = ಅ/?/ಯಟ್ಟು q.v.

7. 7.
   7.

   = ಅರ 2, etc. a half (ಅರ್ಧ Śmd. 76; ವಸ್ತುವಿನ ಭಾಗ 77; ಸರಿಭಾಗ 77 Cm.; ಅರ್ಧ Ct. II, 33; Śm. 103; C.). 2, (smallness); a little, to some extent, here and there (Śmd. 68; ಅಲ್ಪ, ಕಿ/?/ದೆಡೆ 77; ಕಿದು Cm.; ಎತ್ತಾನುಂ, ಎಲ್ಲಿಯಾನುಂ 395; ಅರೆಉ/?/ Ct. II, 33; Sk. ಅರ a little; M. also ಅ/?/ a little); a few, some (ಕೆಲವು Ct. II, 33; Śm. 103; cf. ಅರೆಬರ್). ಅರೆಗಳ್ (Bp. 11, 44). ಕುರುಪತಿಯಂ ವಿಷ್ಣು ಬೇಡಿದಂ ಧರೆಯರೆಯಂ (Śmd. 77). ಅರೆ ಉ/?/ the state of some being left, a little (ಕೆಲವು, ಅರೆ Ct. II, 33). ಅರೆ ಎಡೆ in a few or some places (Śmd. 68); also ಅರೆ ಎಡೆಯೊಳ್ 376 (ಕಿ/?/ದೆಡೆಯೊಳ್ 376). 82 (ಕೆಲವೆಡೆಯಲ್ಲಿ Cm.). 339 (ಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್ Cm.). ಅರಿಕಾಣಿ. = ಅರ- the 128th part of any coin. ನಿನ್ನ ಒಡವೆಯೊಳಗೆ ಅರೆಕಾಣಿಯುಂ ಸವದೆಡೆ (Bp. 11, 14). ಅರೆಕಾಲ್. = ಅರ the eighth part of any thing (My.). ಅರೆಕಾಲು. -ಅರೆಗಡಿ. -ಕಡಿ. = ಅರೆಗಡೆ (J. 24, 33). ಅರೆಗಡೆ. -ಕಡೆ to cut into halves or parts (Bp. 27, 35; 54, 38). ಅರೆಗಡೆ. -ಕಡೆ half churning. ಅರೆಗಡೆಯ ಮೊಸರು half churned buttermilk (My.). ಅರೆಗಣ್. -ಕಣ್ half the eye. ಅರೆಗಣ್ ಮುಗಿದ ಬಕಂ (Rśv. 6, 9). ಅರೆಗಣ್ಟು a loose knot of hair (G.). ಅರೆಗ/?/ಗೆ. = ಅರ (Bh. 8, 26, 18; J. 19, 17; 23, 19). ಅರೆಗಾವುದ half a gāvuda (Śmd. 157; Bp. 10, 4). ಅರೆಗುಣ್ಡಿಗೆ half-heartedness, timidity (C.). ಅರೆಗುನ್ದು. -ಕುನ್ದು to become a little less. (J. 11, 37). ಅರೆಗೆಲಸ. -ಕೆಲಸ half the work; unfinished work (C.; Bh. 1, 10, 33). ಅರೆಗೆಲಸದಲ್ಲಿ (ಯಾವದನ್ನು) ಅರಸನಿಗೂ ತೋರಿಸಬೇಡ (Prv.). ಅರೆಗೆಲಸಿ one who has not finished his work (Rām. 2, 2, 37). ಅರೆತೊಡೆ half the thigh (Si. 224). ಅರೆತೊಡೆಚಲ್ಲಣ breeches that just cover the buttocks (ವಣ್ಡಾತಕ Si. 224). ಅರೆದಿಂಗಳ್. -ತಿಂಗಳ್ half a month (J. 32, 5). ಅರೆದಿಟ್ಟ a half-opened eye (Rām. 2, 2, 33). ಅರೆದೆ/?/. -ತೆ/?/ to open half or in part (J. 30, 7). ಅರೆದೆ/?/ದ ಕಣ್ಗಳ್ (Rśv. 5, 120 va.). ಅರೆನಗೆ. = ಅರೆಹಸಿತ (My.). ಅರೆನುಡಿ indistinct utterance (S. Mhr.); insufficient words (My.). ಅರೆ ನೂಂಕು to push (open) half or a little (Bp. 24, 54). ಅರೆನೋಟ a leer, a side glance (C.), ಅರೆಪಾಲು half a part or share; half (C.; ಸಾಮಿ Si. 469). ಅರೆಪಾಲುಗಾ/?/ a kind of partner in business, etc. (C.). [ಅರೆಪೊರಿಕ half baked condition. ಅಡೆವೊತ್ತದೆ ಕಿ/?/ಕಿ/?/ದನೆ ಸುಡದಿನಿಸರೆಪೊರಿಕನಾಗದೆಯೆ Pb. 3, 5]. ಅರೆಬಿರಿ to be half opened, as a flower (J. 6, 16). ಅರೆಮರುಳ a man who is half mad (C.). ಅರೆಮರುಳಗೆ ಮರುಳುನಾಯಿ ಕಚ್ಚಿತನ್ತೆ (Prv.). ಅರೆಮಾನಿಸ. = ಅರೆವಾನಿಸ [ಅರೆಮಾನಿಸನುಗುರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೀಳಿಸಿಕೊಣ್ಡ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ Cv. 37]. (C. Bp. 47, 30). ಅರೆ ಮುಗಿ to shut half or in part (Grj. 4, 66; Bp. 46, 56; 59, 21). [ಅರೆಮುಗು/?/(ಳ್) to be half closed. ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದೊಳರೆ ಮುಗುಳ್ದ..ಕಣ್ಗಳ ನೊತ್ತಮ್ಬದಿಂ ತೆ /?/ದು Pb. 13, 63 va.; Ap. 10, 14. ಅರೆಮುಚ್ಚು to shut half. ಅರೆಮುಚ್ಚಿ ಕಣ್ಗಳಂ ವನಕರಿ...ಸ್ಮರವಶದಿನ್ದಿರ್ದುದು Kr. 3, 8]. ಅರೆಮುಸುಕು a covering that partly hides the face (see s. ನದುಳ). ಅರೆಮೆಯ್. = ಅರೆಮೆಯ್ಯಿ (J. 15, 16; 28, 3). ಅರೆಮೆಯ್ಯಿ. = ಅ-. (My.). ಅರೆಯೆಸಳ್. -ಎಸಳ್ half a flower-petal (Rśv. 10, 31 va.). ಅರೆವಣ್. -ಪಣ್ a half-ripe fruit (Rśv. 2, — ಅರೆವರಿಸು. -ಪರಿಸು to leave unfinished (Rām. 6, 55, 44; Grj. 6, 14). ಅರಾವಾನಿಸ. -ಮಾನಿಸ half a man (and half a lion) Narasiṁha; or half a man (and half a goat), — ಅರೆವಾನಿಸವಗೆಯ. -ಪಗೆಯ Narasiṁha's or Dakṣa's enemy. (Kk. 6; Śm. 5). ಅರೆವಿರಿ. -ಬಿರಿ to open (v. i.) half (Rśv. 2, 8 va.; 10, 2). ಅರೆ/?/. -ಪೆ/?/ the half moon. ಅರೆವೆ/?/. -ಪೆ/?/-ಅ 3. Śiva. V. 5, 13. [ಅರೆವೊತ್ತು. -ಪೊತ್ತು to half burn Pb. 10, 79. ಅರೆವೊರೆಕ half faded, fatigued. Ap. 11, 70 va.]. ಅರೆಹಡಗು a ship's half (ಅರ್ಧನಾವ Si. 85). ಅರೆಹಸಿತ. = ಅರಹಾಸ (Bp. 28, 60).

8. 8.
   1.

   = ಅರ 2. ಅರೆನೆಲ್ಲಿ. = ಅರ- q. v. ಅರೆನೇ/?/ಲ್. = ಅರ- (some MSS. Śmd. 84). ಅರೆನೇ/?/ಲ್ವಣ್. -ಪಣ್ a ripe rose-apple. (Śśv. 3, 7). ಅರೆಬೇವು. = ಅರ. - the Persian lilac, Melia azedarach L. (Z.). ಅರೆನಾದಲ. = ಮಧುವಲ್ಲಿ (Mr. 135; My.). ಅರೆಮಾದಲುಗಿಡ a spinous shrub or small tree, Randia dumetorum Lamk. (St. & Pl.). ಅರೆಮಾಪಳದ ಗಿಡ. = ಅರೆಮಾದಲು ಗಿಡ (St. & Pl.). ಅರೆವಾವು. -ಹಾವು. = ಅರಹಾವು [ಪೊಯ್ವ ಸಿಡಿಲ್ ತಿಮ್ಬರೆವಾವು ಪಾಯ್ವ ಪುಲಿಯೆಮ್ಬೀ ಬಾಧೆಯೊಳ್ Ap. 6, 34]. (ಫಣಿಭುಜ್, ರಾಜಫಣಿ Mr. 401; Abh. P. 13, 61).

9. 9.
   2.

   = ವರೆ 1, e. g. ಒನ್ದು ದಿವಸರೆ, ಮೂ/?/ ವರುಷರೆ, ಎರಡು ಘ/?/ಗರೆ (S. Mhr.).

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ದೊಡ್ಡ ಶಿಲೆ.
   2. ಅರ್ಧಭಾಗ.
   3. ನ್ಯೂನತೆ.
   4. ಗೂಡು.
   5. ಸೆಳೆಖಾನೆ.
   6. ಅಜೀರ್ಣ.
   7. ಗಾಡಿಯ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲು – ಕಡ್ಡಿ.

2. 2.

   1. ನುಣ್ಣಗೆ ಮಾಡು.
   2. ಪುಡಿಮಾಡಲ್ಪಡು.