ಎತ್ತು

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಎತ್ತಿಹಿಡಿ.
   2. ಏರಿಸು.
   3. ಎಬ್ಬಿಸು.
   4. (ನೀರು) ಹಾಯಿಸು.
   5. ಅಪಹರಿಸು.
   6. ಹರಡು.
   7. ಮೇಲೇರಿ ಬರು.
   8. ಸಂಗ್ರಹಿಸು.
   9. ಬಡಿಸು.
   10. ಎಚ್ಚರಿಸು.
   11. ಬೆಳಗು.
   12. ಸಮರ್ಪಿಸು.
   13. ಸುಲಿ.

2. 2.

   ಬಸವ.

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   elevation or distance above a given level; height.

2. 2.
   verb

   to raise to a higher position; to lift; to elevate.

3. 3.
   noun

   a castrated domesticated bull (Bos taurus); an ox; a bullock.

4. 4.
   verb

   to hoist (a flag).

5. 5.
   noun

   an adult bull not castrated, either domesticated or not.

6. 6.
   noun

   ಎತ್ತಿನ ನಾಲಿಗೆ ettina nālige the plant Elephantopus scaber of Asteraceae family.

7. 7.
   verb

   to cause (water) to flow into a farm, field etc.

8. 8.
   noun

   the tree Mallotus phillippensis ( = Rottlera tinctoria) of Euphorbiaceae family.

9. 9.
   verb

   to take away or snatch (something) from another using force or threat.

10. 10.
    verb

    to march against a country or king with an intention to wage a war and conquer.

11. 11.
    noun

    ಮೂಕ ಎತ್ತಿನ ಹಾಗೆ ದುಡಿ mūka ettina hāge duḍi to work very hard continuously without grumbling, (often without proper reward or recognition); to work like a beaver; ಎತ್ತು ಈಯಿತು ಎಂದರೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟು ಎಂದಹಾಗೆ ettu īyitu endare koṭṭigeyalli kaṭṭu enda hāge (proverbial analogy) to act stupidly; to do exactly what one is told, without thinking whether it is right, practical or not; to be bull-headed; ಎತ್ತು ಏರಿಗೆ ಎಳೆದರೆ ಕೋಣ ನೀರಿಗೆ ಎಳೆಯಿತು ettu ērige eḷedare, kōṇa nīrige eḷeyitu (prov.) (proverbial analogy) to work incoherently; all men row galley way; ಎತ್ತಿಗೆ ಜ್ವರ ಬಂದರೆ ಎಮ್ಮೆಗೆ ಬರೆ ಹಾಕು ettige jvara bandare emmege bare hāku (prov.) punish Peter for Felix's fault; ಎತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಒಡೆದ ಹಾಗೆ ettina munde teŋginakāyi oḍedahāge (proverbial analogy) what should a cow do with a nutmeg; ಎತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯದಾದರೆ ಇದ್ದ ಊರಲ್ಲೇ ಗಿರಾಕಿ ettu oḷḷeyadādare idda ūrallē girāki (prov.) merit brings the deserved reward; good ware makes a good market; ಎತ್ತು ಉಚ್ಚೆಹುಯ್ದ ಹಾಗೆ ettu ucce huydahāge (a proverbial simile) (slang) to do or continue to do, something without a break.

12. 12.
    verb

    to gather; to collect (money, subscription, help etc).

13. 13.
    verb

    to serve food (to a person).

14. 14.
    verb

    to cause to wake up from sleep; to wake up.

15. 15.
    verb

    to construct; to build up.

16. 16.
    verb

    to wave lighted lamps (before a deity).

17. 17.
    verb

    to offer oblations.

18. 18.
    verb

    to select; to choose.

19. 19.
    verb

    to set free or save from evil or danger.

20. 20.
    verb

    to speak or write something what is said or written by him earlier; to repeat a passage from another's or one's earlier book; to cite an example; to quote.

21. 21.
    verb

    to begin; to commence.

22. 22.
    verb

    to find how many times (one quantity) contains another; to divide.

23. 23.
    verb

    to pick up (as, to chose one thing among many, as in lottery).

24. 24.
    verb

    to take a liquid, esp. liquor, into the mouth and swallow it; to drink.

25. 25.
    verb

    to cause to drink.

26. 26.
    verb

    ಎತ್ತಿ ಆಡಿಸು etti āḍisu to handle tenderly, lovingly (a child); ಎತ್ತಿ ಆಡು etti āḍu to express one's comments charging another with commission of impropriety, etc. ; to talk about another's past deed as to injure him; ಎತ್ತಿ ಎಣಿಸು etti eṇisu = ಎತ್ತಿ ಆಡು; ಎತ್ತಿ ಎಸೆ etti ese to throw away or out (using force, often in anger or contempt); ಎತ್ತಿಕಟ್ಟು etti kaṭṭu to build up; to construct above a level; 2. (fig.) to incite or provoke hatred in a person against another; to instigate; ಎತ್ತಿಕಳೆ etti kaḷe to remove (completely from); to ward off; ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋಗು ettikoṇḍu hōgu to carry away; to take away; to abduct; to steal; ಎತ್ತಿಕೊಡು etti koḍu (in singing) to assist one to commence or recover the forgotten portion (from behind); 2. to provoke the ill-feeling of a person against another; ಎತ್ತಿಕೊಳ್ ettikoḷ to take up (a child, person) in to one's arms; 2. to take, quote or adapt a statement, passage etc. from another's statement, writing or book; 3. to take up a matter for consideration or discussion; ಎತ್ತಿಡು ettiḍu to keep aside (an amount, a portion of profit, income, budgeted amount etc.) for a specific purpose; ಎತ್ತಿತರ್ ettitar to collect (tax, subscription, help etc.); ಎತ್ತಿತೋರಿಸು ettitōrisu to make (something) obvious or conspicuous; ಎತ್ತಿತೋರು ettitōru = ಎತ್ತಿತೋರಿಸು; 2) to quote from someone's speech, statement or writing; ಎತ್ತಿದ ಕೈ ettida kai a person who handled (one) tenderly, lovingly; 2. (fig.) an adept person (in something); 3. (fig.) the quality of being adept in a trade etc.; adeptness; ಎತ್ತಿನಡೆ ettinaḍe to march against a king, state (to conquer); to attack; to make an inroad; ಎತ್ತಿಪೋಗು ettipōgu = ಎತ್ತಿನಡೆ; ಎತ್ತಿಬಡಿ ettibaḍi to bang (a vessel or any thing) on the floor; 2. to take or snatch away (something) from another using force or threat; ಎತ್ತಿಬರ್ ettibar to come (with an army) to conquer; to attack; to make an inroad; ಎತ್ತಿ ಬರೆ ettibare to write reproducing or repeating a passage from a statement or from a book; to quote; ಎತ್ತಿಮಾಱು ettimāṛu to sell something to a highest bidder; ಎತ್ತಿಹಾಕು ettihāku to throw away; 2. to get or hold back (another's) money or property by fraud; to cheat; to defraud; 3. to go beyond or exceed showing deliberate disregard (to another); 4. to transfer (an official) to a different place of working; ಎತ್ತಿಹಿಡಿ ettihiḍi to hold up; to raise; to keep in an elevated place or position; 2. to keep from falling; to support; 3. to decide in favour of; to agree with or support (another's opinion, statement etc.); to uphold; ಎತ್ತಿ ಹೇಳು etti hēḷu to mention; to quote (from a book, article, etc.); ಎತ್ತಿಹೋಗು ettihōgu to march against a king, state (to conquer); to attack; to make an inroad; 2. to move from one's living place to another; to migrate; 3. to be ruined; to perish; ಎತ್ತುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆಯೇ ettuttidda hāgeyē in the very beginning; at the commencement itself; ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವವರಿದ್ದರೆ ಸತ್ತಹಾಗೆ ಬಿದ್ದೇನು ettikoṇḍu hōguvavariddare sattahāge biddēnu (prov.) show sympathy on me, I take full advantage; If you have a horse, I prefer riding to walking.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   to lift, to raise, to take up; to hold up; to lift, to remove by stealing; to raise or levy, as an army; to raise or collect, to take, as money, alms, etc.; to assume, as a form, a mortal body (avatāra); to exhibit, to introduce, to mention, as the name of another; to raise up, to cause to become great, as one's own name (C.; Te., Tu. to reach; T., M. ಏ/?/ T. also ಏನ್ದು cf. ಏ/?/ 1). [ರಥದಿನ್ದಿ/?/ದು ಗಾಲಿಯನೆತ್ತುವಾಗಳಿವನನೀಪದದೊಳ್ ಕಡಿದೊಟ್ಟದಾಗಳ್ ಗೆಲಲಾ/?/ಯೆನ್ದು ನುಡಿದ ಮುಕುನ್ದನ ನುಡಿಗೆ Pb. 12, 206 va.; Ap. 2, 7]. ಎತ್ತಿ ಕಳೆದಂ (ಎ/?/ಸಿದಂ Śmd. I). ಮದಗಜವೆರಡ/?/ ಬಾಲದ ಮೊದಲಂ ಪಿಡಿದು, ಎತ್ತಿ (91). ಶೀಘ್ರಂ ಚಕ್ರಾಯುಧಮ್ ಎತ್ತಿ ನಡೆದಂ ವೈರೀಭಕಣ್ಠೀರವಂ (255. 280). ಎತ್ತಿದಪಂ (260). ಎತ್ತಲ್ ಪಟ್ಟುದು (ಸಮುದಕ್ತ, ಉದ್ಧೃ); ಧಾನ್ಯಗಂಗಳ್ ಎತ್ತಿ ತೂ/?/ವುದು (ಉತ್ಕಾರ Nr.). ಮುಸುಡನ್ ಉದ್ದವೆತ್ತಿ ಕೊಣ್ಡು ಇರ್ಪವನು (ಉತ್ಪಶ್ಯ Hlā.). ಮುಖವೆತ್ತಿ ನಡೆವವಂ (ಉರುವಕ್ರ Mr. 243). ಬಾವಿಯ ನೀರನ್ ಎತ್ತುವ ಜನ್ತ್ರ ವಿಶೇಷವು (ಘಟಿಯನ್ತ್ರ Nr.). ಎತ್ತಿದ ಕೆಯ್ಯೊಳ್ ಮುತ್ತಿದಂ (Śmd. 145). ಬೆಳೆಗೆಯ್ಗಳೊಳ್ ಇರ್ದು, ಎತ್ತಂ ಕಳರವದಿಂ ಕೆಯ್ಯನೆತ್ತಿ ಚಲಲಲೆ ಎನುತುಂ (231). ಶಿಲೆಯಂ ಎತ್ತುವ ಮರಂ (Śm. 101; B. 1, 24). ಕೆಯ್ಯೆತ್ತುವದು is used also in the sense of ಕೆಯ್ಮುಗಿ e. g. Bp. 3, 47. ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೆಯ್ಯೆತ್ತಿದನು he raised his hand against me, wanted to beat me (S. Mhr.). ಪರರ ಮರ್ಮವನ್ ಎತ್ತಿ ನುಡಿಯದಿರು (Bp. 4, 65). ಮತ್ತಗಜವಂ ಕೊನ್ದು, ಅದ/?/ ಅಸುವನ್ ಎತ್ತಿ (i. e. having recalled it from death, 21 sum.; see 22, 20; 48, 16). ಅವರ ಮೇಲಿಂಗೆ ಎತ್ತಿ ಹೋದಡೆ (if you attack him, 21, 36). ಕುಲವೆತ್ತಿ ಪೂರ್ವವನ್ ಆಡಿ (27, 40). ತನ್ನ ಅಡಿಗಳಿಗೆ ಕೆಡದು ಇರ್ದವನನ್ ಎತ್ತಿ (30, 30). ದೀಪಾರತಿಯನ್ ಎತ್ತುವನು (41, 22; see also 48, 17; 50, 54). ತಮ್ಮ ಶಾಸ್ತ್ರಮತಂಗಳಿಂ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ ಎತ್ತಿ (53, 59). ಆವ ವೇದದೊಳು ಆದೊಡೆ ಒನ್ದ/?/ಠಾವನ್ ಅನುಷ್ಠಿಸು (55, 48. 51). ಕರಾಲಪರಶುವನ್ ಎತ್ತಿ (58, 25). ನಾವಿಬ್ಬರೇ ಆ ಬದುಕು ಎತ್ತಿ ಬಡಿಯ ಬೇಕು (B. 3, 101). ಶತ್ರುಗಳೆದುರಾಗಿ ದಣ್ಡೆತ್ತಿಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಹೊ/?/ಡುವಿಕೆ (ಅಭಿಷೇಣನ Si. 291). ಎತ್ತಿ ಕೊಣ್ಡು ಹೋಗೋರು ಇದ್ದರೆ ಸತ್ತ ಹಾಗೆ ಬಿದ್ದೇನು. -ಎತ್ತೊದಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತು ಕಳದರೆ ತುತ್ತುಗೊಳ್ಳಬೇಡವೇ (Prvs.). see also Bp. 10, 3; 23, 41; 27, 57; 29, 33; 32, 6, 25. 27; 38, 17; 39, 63; 44, 61; 45, 30. 53; 46, 8. 55; 47, 11. 58; 48, 30; 52, 5; 56, 31; 57, 23; 60, 9; Rśv. 5, 123; 6, 11 va.; J. 3, 9; 4, 19; 10, 30; 13, 53; 28, 20. 57. 59; 31, 31; B. 3, 62; 4, 10. 134. 142. [ಎತ್ತಿಕಟ್ಟು to incite] ಎತ್ತಿ ಬರ್ to bring. ಬ/?/ಯ ಬಟ್ಟಲನ್ ಎತ್ತಿ ಕೊಣ್ಡು ಎಲ್ಲಿರ್ದು ಬನ್ದಪೆ (Bp. 14, 24). 2, to come to attack, to fall upon [ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಬಲಮನಿದಿರ್ಚಲೆನ್ದು ಮೇಲೆತ್ತಿ ಬರ್ಪಾಗಳ್ Ap. 14, 91 va.]; (Abh. P. 11, 100 va.). ಇಭಾಸುರನ್ ಈಶ್ವರನ ಮೇಲೆ ಎತ್ತಿ ಬಪ್ಪನ್ತೆ (Bp. 22, 13). ಎತ್ತಿ ಬರೆ to copy in writing, as a manuscript, etc. (C.). ಎತ್ತಿ ಹಾಯ್ಕು to cast, as a net (Bp. 27, 22). 2, to remove by stealing (C.). ಎತ್ತಿ ಹೋಗು to go to attack, to invade. ತಾನು ಹಗೆಯ ಮೇಲೆ ಎತ್ತಿ ಹೋಹಲ್ಲಿ ಹಿನ್ದೆ ರಾಜ್ಯವನ್ ಉಪದ್ರವ ಮಾಡುವವನು (ಪಾರ್ಷ್ಣಿಗ್ರಾಹ Nr.). ಪರಮಣ್ಡಲಪತಿಯ ಮೇಲೆ ಎತ್ತಿ ಹೋಗುತ್ತ (Bp. 22, 28). ಎತ್ತೆತ್ತು rep. (B. 3, 10).

2. 2.
   2.

   = ಎತ್ತ 2, q. v. ಎತ್ತುಗಡೆ. = ಎತ್ತಗಡೆ (My.). ಎತ್ತುಗಲ್ಲು. -ಕಲ್ಲು lift-stone: a stone that is liftable with common strength (My.); a stone that one can scarcely lift, a rather big stone (My.). ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಎತ್ತುಗಲ್ಲು ಹಾಕಿದನು he ruined me (My.). ಎತ್ತುಗುಡಿ. -ಕುಡಿ hoisted flag or banner (Bh. 8, 8, 6). ಎತ್ತುಗೆಯ್. -ಕೆಯ್. = ಎತ್ತಗೆಯ್ (My.). ಎತ್ತು ತೆಗೆ dividing, division (ಭಾಗಿಸುಹಂ Mr. 349). ಎತ್ತುವಾಡಿಗೆ. -ಬಾಡಿಗೆ rent, etc., that is raised or collected (ಭಾಟಕ Mr. 346). ಎತ್ತೊಲೆ. -ಒಲೆ a moveable earthen oven consisting of two halves (My.).

3. 3.
   3.

   cutting, stabbing (see T. ಎ/?/ s. ಎಟ್ಟು 2). ಎತ್ತುಂಗೋಲ್. -ಂ-ಕೋಲ್ a sharp arrow (Śmd. 203). (ಕೂರಮ್ಬು Kk. 52; Śs.). ಎತ್ತುಂಗೋಲುಂ ಬಿರಯಿಗೆ ಚಿತ್ತಭವಂ (Śmd. 16).

4. 4.
   4.

   = ಎ/?/ 1, ಎದ್ದು 1. an ox, a bullock (ಉಕ್ಷ, ಅನುಡಹ, ವೃಷಭ etc. Nr., Hlā., Mr. 178, Si. 318; C.; J. 7, 59; T., M. ಎರುದು, ಏ/?/ Te. ಎದ್ದು Tu. ಎರು an ox; a male buffalo). ಬಲ್ಲೆತ್ತು (ಮಹೋಕ್ಷ); ಮುತ್ತೆತ್ತು (ವೃದ್ಧೋಕ್ಷ); ಹೂಟದ ಎತ್ತು (ಧುರ್ಯ); ಹೇ/?/ವ ಎತ್ತು (ಸ್ಥೂರಿ); ಹೂಡುವ ಎತ್ತು (ಸ್ಕನ್ಧಿಕ); ಮು/?/ದ ಕೊಮ್ಬಿನ ಎತ್ತು (ಕೂಟ Hlā.). ನೊಗನು ತಲೆಯಾರು ಭಣ್ಡಿ ಎಮ್ಬ ಇವೆಲ್ಲಂ ಹೂಡುವ ಎತ್ತುಗಳು ಕ್ರಮದಿನ್ದ ಯುಗ್ಯ ಪ್ರಾಸಂಗ್ಯ ಶಾಕಟ ಎನಿಸುಗು; ಕೊಮ್ಬಿಲ್ಲದ ಎತ್ತು (ತೂಬರ); ಎತ್ತುಗಳ ಮೂಗುನೇಣು (ನಾಸ್ಯೆ); ಎತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೂಡುವ ಭಣ್ಡಿ (ಗನ್ತ್ರಿ); ಮುದುಎತ್ತು (ವೃದ್ಧೋಕ್ಷ); ಬಾಲ ಮೋಟಾದ ಎತ್ತು (ವಣ್ಡ); ಕೊಮ್ಬು ಮು/?/ದ ಎತ್ತು (ಕೂಟ); ಹಿಡಿಗು ಬಡಿದ ಎತ್ತು ಜಾತೋಕ್ಷ Nr.). ಹೇ/?/ದೆತ್ತು (ಸ್ಥೌರೀಯ Mr. 179). see Si. 275. 303. 318. 319. 320. 430. ಎತ್ತು ಈಯಿತು ಎನ್ದಡೆ ಮೂಲೆಯಲಿ ಕಟ್ಟಿಸುವುದು ಎಮ್ಬನ ಚಾಳಿ ಏತಕೆ (Bp. 28, 34). ಬಣ್ಡಯೆತ್ತುಗಳ (56, 28). ಎಳೆಗ/?/ ತಾಂ ದೊಡ್ಡಿತು ಎತ್ತು ಆಗದೇ (Sś.). ಗೋಣ ಬಲ್ಲುದೆ ಎತ್ತಿನ ಆ ದುಃಖವ (Dp. 87). ಎತ್ತಿನ ಮುನ್ದೆ ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ ಒಡೆದ ಹಾಗೆ. -ಎತ್ತನ್ನು ಹುಲಿತಿನ್ತು, ಸಬರ ಮುರಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಲು ತಿನ್ತು. -ಎತ್ತು ಈಯಿತು ಎನ್ದರೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೇಲಿ ತನ್ದು ಕಟ್ಟು! ಅನ್ದ. -ಎತ್ತು ಹಾ/?/ವದಕ್ಕಿನ್ತ ಮುಂಚೆ ಕವುದಿ (or ಗೋಣಿ) ಹಾ/?/ತು. -ಎತ್ತೂ ಮಾ/?/, ಮತ್ಥೂ ಗಂಜಿ. -ಹಾರುವವನಿಗೆ ಆಳಾಗ ಬೇಡ, ಗಾಣಿಗನಿಗೆ ಎತ್ತಾಗ ಬೇಡ. -ಎತ್ತಿಗೆ ರೋಗ ಬನ್ದರೆ ಎಮ್ಮೆಗೆ ಬರೆ ಹಾಕಿದರು (Prvs.). ಎತ್ತಿನ ನಾಲಿಗೆ bullock's tongue: an herb, Trichodesma indicum Br. (Z.). ಎತ್ತಿನವ. -ಅವ a bullockman (C.). ಎತ್ತುನಾಲಗೆ. = ಎತ್ತುನಾಲಿಗೆ bullock's tongue: a potherb wild in corn-fields, perhaps Phlomis esculenta (ಗೋಜಿಹ್ವಿಕೆ, ದಾರ್ವಿಕೆ Nr.) ಎತ್ತುನಾಲಿಗೆ (ಗೋಜಿಹ್ವೆ, ಸಾರ್ವಿಕೆ Si. 151; ಅನಡ್ವಜಿಹ್ವೆ Mr. 148; ಬೆಣ್ಡೇಕಾಯಿಗಿಡವು Si. 151). ಎತ್ತೋದು. -ಓದು a reading with the capacity of a bullock, i. e. reading, remembering and digesting (as the bullock chews the cud, R.).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   (cattle) ox, bullock

2. 2.
   vt.

   (up) 1 to lift up, to raise 2 to levy, to collect 《money, alms, etc.》 3 to pick, to choose ű ಅನೇಕ ಉತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಎತ್ತಿದರು. Among many answers one was picked up. 4 to assume《a mortal body, etc.》ű ವಿಷ್ಣು ಅವತಾರ ಎತ್ತಿದ. God Vishnu took incarnation (human body) on earth. 5 to raise, to recruit 《an army, etc.》 ű ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಪಡೆ ಎತ್ತಿದರು. They raised battalion (of army) for war.